Lượng người nhập cư trái phép vào châu Âu đã tăng mạnh trở lại trong năm nay, sau khi đại dịch COVID-19 khiến số người nhập cư vào lục địa già giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua.

Người nhập cư được giới chức Frontex hộ tống khi cố tìm cách vào châu Âu. Ảnh: AP

Frontex, Cơ quan bảo vệ biên giới Liên minh châu Âu (EU), cho biết hơn 82.000 người vượt biên trái phép đã được ghi nhận trong 7 tháng đầu năm nay, tăng 59% so với cùng kỳ năm ngoái. Chỉ riêng trong tháng 7, có tới 17.300 lượt người vượt biên bất hợp pháp, tăng 33% so với tháng 7-2020. Do chính phủ nhiều nước châu Âu ban hành hàng loạt hạn chế đi lại nhằm ngăn chặn sự lây lan của đại dịch COVID-19, số người vượt biên trái phép vào khu vực năm 2020 chỉ là 124.000 trường hợp, giảm 13% so với năm 2019 và là mức thấp nhất được ghi nhận kể từ năm 2013.

Đáng chú ý, tuyến Trung Địa Trung Hải chiếm tới 37,5% số vụ vượt biên trái phép vào châu Âu được ghi nhận trong năm nay. Trong đó, hầu hết những người nhập cư sử dụng tuyến đường này đến từ Tunisia, Bangladesh và Ai Cập. Trong khi đó, Tây Balkan là tuyến đường được người nhập cư “chuộng” thứ hai khi vào châu Âu, với hơn 22.610 người, chủ yếu đến từ Syria, Afghanistan và Maroc, tăng 90% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đông Địa Trung Hải là tuyến đường duy nhất chứng kiến số người nhập cư giảm so với năm 2020, với chỉ 8.997 người, chủ yếu là công dân Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Các tuyến Tây Địa Trung Hải và Tây Phi trong năm nay ghi nhận chưa tới 8.000 người nhập cư đi qua nhưng vẫn tăng 134% so với năm ngoái.

Frontex chỉ ra rằng các vụ vượt biên trái phép từ Belarus vào Litva cũng tăng mạnh trong năm nay, với 3.700 trường hợp được ghi nhận, chủ yếu là những người gốc Iraq, công dân Cộng hòa Dân chủ Congo và Cameroon. Mới đây, giới chức EU cáo buộc Minsk khuyến khích những người vượt biên trái phép vào lục địa già qua biên giới chung với Litva để trả đũa các lệnh trừng phạt mà khối gồm 27 quốc gia thành viên này áp đặt, sau khi Belarus hồi tháng 5 yêu cầu một máy bay của Hãng hàng không Ryanair (Ireland) hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Minsk để bắt giữ nhà báo Roman Protasevich.

Tương tự, lượng người vượt biên trái phép vào Anh cũng tăng mạnh. Theo tờ Guardian, tính đến hôm 20-7, 8.452 người đã bị bắt giữ khi cố gắng vào xứ sương mù.

Nhiều người trong số những người vượt biên trái phép bị phát hiện đi trên những chiếc thuyền quá nhỏ, không có áo phao, không có đồ ăn thức uống và trong điều kiện vô cùng tồi tệ. Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), rất nhiều người đã phải bỏ mạng trong giấc mơ “hướng Tây” của mình. IOM cho hay, trong số 7.418 người nhập cư đến quần đảo Canary (Tây Ban Nha) hồi cuối tháng 7 năm nay, có tới 250 người đã chết. Tuy nhiên, báo cáo gần đây của Walking Borders, tổ chức phi chính phủ về di cư của Tây Ban Nha, cho thấy số người chết thực tế có thể cao hơn 8 lần so với ước tính của IOM, chủ yếu là do đắm tàu.

Không riêng châu Âu, Mỹ cũng rơi vào tình cảnh người nhập cư tăng nhanh giữa lúc các nước trong khu vực đối phó với làn sóng lây nhiễm COVID-19 tăng cao. Chỉ trong tháng 3-2021, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã bắt giữ hơn 172.300 người nhập cư, tăng 70% so với tháng trước đó. Đáng lo ngại, số trẻ em nhập cư không có người thân đi cùng cũng tăng gấp đôi, lên con số hơn 18.600, đặt ra không ít thách thức đối với giới chức xứ cờ hoa trong việc tiếp nhận và chăm sóc những trẻ em thuộc diện đối tượng được phép ở lại Mỹ này.

CBP cho hay đã trục xuất gần 104.000 người nhập cư, chủ yếu trở về Mexico. Hầu hết những người nhập cư đến từ Mexico và các nước Trung Mỹ như Honduras, El Salvador và Guatemala. Theo CBP, nguyên nhân khiến số người vượt biên vào Mỹ tăng mạnh là do bạo lực, thiên tai, mất an ninh lương thực và nghèo đói tại các nước trong khu vực. Tuy nhiên, tình trạng lây nhiễm COVID-19 gia tăng tại khu vực và những hệ lụy của nó được cho là một nguyên nhân mới thúc đẩy nhiều người tìm đến Mỹ. Giới chức Mỹ bác bỏ cáo buộc người nhập cư đang tăng mạnh chưa từng thấy ở nước này là nguyên nhân khiến dịch COVID-19 tái bùng phát trong những tuần gần đây.

 TRÍ VĂN (Tổng hợp)