MAI QUYÊN (Theo CNA)

Giới công chức Indonesia đang đối mặt bất mãn từ công chúng và các biện pháp tăng cường giám sát của chính phủ, sau nhiều phản ánh về thói phô trương và lối sống xa hoa của một bộ phận nhân viên nhà nước trên mạng xã hội.

Ảnh: Reuters

Nguồn cơn sự việc có thể nói bắt đầu từ tháng 2, liên quan vụ bạo lực giữa 2 thanh thiếu niên khiến cộng đồng mạng Indonesia chú ý. Theo tình huống ghi lại trên video lan truyền trên mạng xã hội, một thiếu niên nằm bất động trên đường bị một người khác dẫm và đá lên người. Trong đoạn clip, người ta nghe thấy thủ phạm lớn tiếng nói rằng: “Tao không sợ nếu ai đó mất mạng, có ngon thì đi báo cảnh sát”. Sau vụ tấn công, người bị hại rơi vào hôn mê được xác định là thiếu niên 17 tuổi Cristalino David Ozora. Cảnh sát cũng tra ra hung thủ là sinh viên đại học 20 tuổi Mario Dandy Satriyo, con trai một quan chức Sở Thuế Jakarta.

Ðiều gây chú ý hơn là khi ghé thăm các tài khoản mạng xã hội của Mario, cư dân mạng nhận thấy thanh niên này có cuộc sống hết sức xa hoa, bao gồm những bài đăng Mario lái chiếc SUV Jeep Rubicon trị giá 114.000 USD và mô tô Harley-Davidson. Trước luồng dư luận về Mario và quan hệ giữa thanh niên trên với quan chức thuế, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Sri Mulyani Indrawati đã lên án vụ hành hung và khẳng định kỷ luật các quan chức nếu phát hiện họ tham nhũng. Tháng rồi, Bộ trưởng Mulyani cho biết có 964 nhân viên của Bộ bị nghi sở hữu tài sản không tương xứng mức thu nhập. Ðến ngày 3-4, Ủy ban Bài trừ Tham nhũng Indonesia (KPK) tiến hành bắt giữ cha của Mario - ông Rafael Alun Trisambodo (ảnh) - sau nhiều tuần điều tra. Nhà chức trách cho biết ông này bị cáo buộc thông đồng với một chuyên gia tư vấn thuế để làm giàu cho bản thân.

Trước vụ án, ông Trisambodo là quan chức thuế cấp trung và là điều tra viên các vụ án trốn thuế. Kể từ khi con trai bị bắt, ông Trisambodo bị giám sát chặt chẽ, cho tới tháng 3 thì bị sa thải vì tài sản không được kê khai và báo cáo không đầy đủ. Tại cuộc họp báo đầu tuần này, người đứng đầu KPK Firli Bahuri nói rằng đã thu giữ số ngoại tệ hơn 2 triệu USD mà ông Trisambodo cất trong két. Họ cũng tịch thu những món đồ xa xỉ từ nhà ông Trisambodo trên khu phố giàu có ở Nam Jakarta, bao gồm hàng chục túi hiệu, xe máy, đồ trang sức và một số tiền không xác định. Lãnh đạo KPK tiết lộ thêm, rằng tài sản của ông Trisambodo tăng thêm 1,6 triệu USD chỉ sau 8 năm kể từ lần đầu tiên báo cáo tài sản với chính quyền. Năm 2011, ông Trisambodo được cho có tài sản khoảng 1,3 triệu USD và con số này tăng lên 2,9 triệu USD vào năm 2019 và 3,6 triệu USD trong năm 2020. Trước đó, Trung tâm Phân tích và Báo cáo Giao dịch Tài chính cũng lên tiếng về những giao dịch đáng ngờ trị giá khoảng 33 triệu USD có liên quan cá nhân và gia đình ông Trisambodo vài năm qua. Theo truyền thông địa phương, tài sản của ông Trisambodo gần bằng Bộ trưởng Mulyani, người từng đảm nhiệm một số vị trí cấp cao, chẳng hạn như 12 năm làm bộ trưởng và có thời gian làm Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới tại Mỹ.

Vụ việc của cha con ông Trisambodo gây ra phẫn nộ ở Indonesia và giữa sự phản đối kịch liệt, nhiều trường hợp khác liên quan công chức hoặc thành viên gia đình họ phô trương sự giàu có trên mạng xã hội bắt đầu được chú ý. Tuần rồi, Bộ Nội vụ Indonesia cho biết đã triệu tập một quan chức tỉnh Riau sau khi những bức ảnh chụp vợ ông với những món đồ xa xỉ và bữa tiệc sinh nhật của con gái tổ chức tại khách sạn sang trọng Ritz Carlton được lan truyền. Một công chức của Tổng cục Giao thông đường biển hiện cũng bị đình chỉ tạm thời khi những bức ảnh vợ ông nhâm nhi đồ uống trên chuyến bay hạng thương gia với chiếc túi hiệu công khai trên mạng.

Chính phủ nhắc nhở công chức sống đơn giản

Thư ký Nội các Pramono Anung cho biết công chức và viên chức đang chịu sự giám sát chặt chẽ của công chúng. Do đó, Tổng thống Joko Widodo đã yêu cầu nhân viên chính phủ thực hiện các cuộc tụ họp trong tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo một cách khiêm tốn, không lạm dụng ngân sách và dùng số tiền này cho những hoạt động hữu ích.

Ðối với mục tiêu trên, chuyên gia chính sách công Agus Pambagio nói rằng hướng dẫn nội bộ như vậy không có tác dụng kiềm chế lối sống xa hoa của công chức. Theo ông, nguyên nhân sâu xa của nó là tham nhũng và cách bài trừ hữu hiệu là thực thi luật pháp.