HẠNH NGUYÊN (Theo CNN, Daily Mail)

Nằm cách bờ biển phía Ðông của New Zealand hơn 4.800km và cách Nam Cực 3.200km về phía Bắc, Point Nemo sẽ là nơi “an nghỉ cuối cùng” của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào năm 2031.

“Nghĩa địa của các phi thuyền” Point Nemo. Ảnh: ustimetoday

Point Nemo cách cảng biển gần nhất hơn 2.500km. Ðiều thú vị là các nhà du hành trên ISS lại sống gần Point Nemo hơn mọi công dân khác của Trái đất, ít nhất là khi ISS di chuyển qua khu vực này trong lúc ở độ cao 420km so với mặt nước biển. ISS đã hoạt động liên tục từ tháng 11-2000 đến nay, mặc dù chỉ được thiết kế để sử dụng trong 15 năm. Trạm phục vụ cho hàng loạt nhiệm vụ khám phá không gian, tiến hành nghiên cứu có ích cho nhân loại, thúc đẩy ngành công nghiệp vũ trụ Mỹ, Nga phát triển và tăng cường hợp tác quốc tế. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) gần đây cho rằng phòng thí nghiệm nặng 420 tấn này sẽ bước vào quá trình chuẩn bị cho việc rời quỹ đạo vào năm 2026, hạ thấp độ cao và lao xuống Trái đất vào tháng 1-2031.

Kể từ thập niên 1970, các quốc gia mạnh về không gian đã đẩy các trạm vũ trụ về hưu, vệ tinh cũ và rác thải vũ trụ xuống Point Nemo, vùng biển không có người ở tại phía Nam Thái Bình Dương. Ðây là vùng biển lớn nhất mà không có bất cứ hòn đảo nào và nó cũng không thuộc quyền tài phán của nước nào. Hơn 263 mảnh rác thải vũ trụ đã được nhấn chìm dưới đáy sâu 4km của Point Nemo, bao gồm phòng thí nghiệm không gian Mir nặng 120 tấn của Nga và trạm vũ trụ Skylab của NASA. Ðến nay, Mir vẫn là vật thể lớn nhất từ vũ trụ được đưa đến nghĩa địa này (vào năm 2001).

Bởi vùng biển bao quanh Point Nemo trải rộng hơn 17 triệu km2, khó có thể tìm được các tàu vũ trụ đã được “thủy táng” tại đây, một phần cũng vì xác tàu hoàn toàn biến dạng do bị vỡ ra từng mảnh khi xuyên qua bầu khí quyển. Tại Point Nemo, các dòng hải lưu chính của đại dương cũng không chảy qua, dẫn tới không có nguồn dinh dưỡng nuôi sống hệ sinh vật biển. Vì lý do đó, hệ sinh vật biển ở đây khá nghèo nàn, khiến ngư dân các nước không mấy khi tiếp cận khu vực quanh Point Nemo để đánh bắt hải sản.

Rác vũ trụ chẳng hạn như vệ tinh cũ tái nhập khí quyển Trái đất mỗi ngày, nhưng phần lớn trong số này không gây chú ý bởi chúng bốc cháy rất lâu trước khi có thể chạm mặt đất. Chỉ những mảnh rác lớn như tàu không gian và các bộ phận tên lửa mới đặt ra mối đe dọa rất nhỏ cho con người và cơ sở hạ tầng trên mặt đất. Các cơ quan hàng không đã phải tính toán rất kỹ từ trước để đảm bảo rác vũ trụ rơi xuống Point Nemo.

Theo Holger Krag, người đứng đầu văn phòng rác vũ trụ tại Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), những vật thể không gian rơi xuống biển thường được làm bằng thép không gỉ, titan hoặc nhôm và không độc hại. “Những mảnh rác vũ trụ tái nhập không nổi trên mặt nước mà chìm xuống, vì vậy chúng không gây nguy hiểm cho hoạt động giao thông đường biển. So với nhiều tàu bị chìm và container thất lạc trên biển, số lượng thiết bị vũ trụ rất nhỏ”, Krag chia sẻ. Một số nhiên liệu tên lửa độc hại nhưng chúng bốc cháy trong quá trình tái nhập khí quyển. Ðược biết, ESA đang nghiên cứu phát triển công nghệ thay thế thép không gỉ, titan và nhôm bằng những vật liệu có thể tan chảy khi tái nhập.