MAI QUYÊN (Theo Reuters, ET)

Ngày 3-4, Hãng thông tấn TASS của Nga đưa tin Mát-xcơ-va đang lên kế hoạch thành lập nhóm tàu ngầm trang bị “siêu ngư lôi” Poseidon.

Tàu ngầm K-329 Belgorod của Nga. Ảnh: ET

Trích dẫn nguồn tin quốc phòng ẩn danh, Hãng thông tấn TASS cho biết đã có quyết định về việc thành lập một bộ phận tàu ngầm hạt nhân chuyên dụng vào cuối tháng 12-2024 hoặc nửa đầu năm 2025. Dự kiến, đơn vị mới sẽ gia nhập lực lượng tàu ngầm của Hạm đội Thái Bình Dương Nga trên bán đảo Kamchatka ở vùng Viễn Ðông, chịu trách nhiệm cho các hoạt động “răn đe chiến lược”.

Thông tin trên được đưa ra sau khi Nga cho biết sắp hoàn thành việc xây dựng cơ sở hạ tầng ven biển ở Thái Bình Dương để làm căn cứ cho các tàu ngầm mang ngư lôi Poseidon vào đầu năm sau. Nó cũng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Trung Quốc gia tăng vì tranh giành ảnh hưởng ở Tây Thái Bình Dương.

Poseidon: phương pháp răn đe hạt nhân khéo léo

Về vũ khí trang bị cho đội tàu ngầm hạt nhân nói trên, hiện có rất ít thông tin chi tiết được công bố về siêu ngư lôi “không thể ngăn chặn” Poseidon. Chỉ biết hồi tháng 1, Nga xác nhận đã sản xuất bộ ngư lôi Poseidon đầu tiên. Ðây là một trong 6 loại “siêu vũ khí” mà Tổng thống Vladimir Putin tiết lộ trong bài phát biểu năm 2018. Những loại còn lại bao gồm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Sarmat, phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard, tên lửa hành trình Burevestnik, tên lửa siêu vượt âm phóng từ trên không Kinzhal và tên lửa siêu vượt âm phóng từ tàu Tsirkon.

Theo các nhà phân tích quân sự, Poseidon có lẽ là “siêu vũ khí” thay đổi cuộc chơi lớn nhất khi bổ sung khía cạnh khác cho khả năng răn đe hạt nhân của người Nga. Ðược mệnh danh “bom sóng thần”, Poseidon trên thực tế là sự kết hợp giữa ngư lôi truyền thống và thiết bị không người lái dưới nước có thể phóng từ tàu ngầm hạt nhân. Là một ngư lôi tự hành liên lục địa chạy bằng năng lượng hạt nhân, tốc độ của Poseidon được cho nhanh hơn các thiết bị tương tự hiện có khi đạt khoảng 70 hải lý/giờ, thậm chí lên tới 108 hải lý/giờ theo một số báo cáo. Tốc độ này kèm khả năng hoạt động ở độ sâu 1.000 mét dưới nước khiến nó trở thành thiết bị không thể ngăn chặn.

Nhìn chung, Poseidon trong tầm nhìn của các nhà hoạch định quân sự Nga đại diện cho phương pháp răn đe hạt nhân “rất khéo léo”. Lâu nay, người Nga luôn muốn kiểm soát sự mất cân bằng chiến lược từ việc Mỹ triển khai các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo ở châu Âu. Bằng cách sử dụng siêu vũ khí hạt nhân dưới nước, quân đội Nga có thể gây khó dễ hoạt động đánh chặn, thậm chí xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương. Hiện tại, Mỹ còn vận hành một mạng lưới vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại giúp phát hiện và theo dõi ICBM của Nga. Về mặt kỹ thuật, quá trình đánh lửa của động cơ tên lửa tạo ra nhiệt độ cực cao trong không khí, dẫn tới sự chênh lệch nhiệt độ và thường bị các vệ tinh trên cao thu nhận. Nếu ở dưới nước, Poseidon với thiết kế tỏa rất ít nhiệt và di chuyển âm thầm sẽ dễ dàng qua mặt hệ thống giám sát này.

Hiện tại, TASS cho biết Poseidon được triển khai trên các tàu ngầm hạt nhân lớp Belgorod và Khabarovsk phục vụ trong Hạm đội Thái Bình Dương Nga. Poseidon được trang bị đầu đạn hạt nhân sức nổ 2 megaton, có khả năng tiêu diệt các nhóm tác chiến tàu sân bay và cơ sở hạ tầng của đối phương ở ven biển. Trong một đánh giá trước đây, Washington cũng thừa nhận một khi Nga chính thức biên chế Poseidon, ngư lôi này sẽ là “mối đe dọa chiến lược nghiêm trọng” tới các thành phố duyên hải, cảng biển quan trọng cũng như nhiều khu căn cứ quân sự ở bờ Tây nước Mỹ cùng các nhóm tác chiến tàu sân bay.