Sử dụng khẩu trang, bao tay, áo khoác chống nắng khi đi ra đường là một cách để bảo vệ làn da. Ảnh: HỒNG VÂN

Nám là một bệnh lý về da rất khó điều trị. Dưới ánh nắng khá gay gắt ở vùng nhiệt đới thì nguy cơ nám da càng cao nếu không biết cách tự bảo vệ da. Để giúp mọi người hiểu thêm về nguyên nhân, cách phòng trị nám da, bác sĩ Lý Hồng Khiêm, Bệnh viện Da liễu Cần Thơ cung cấp những thông tin bổ ích dưới đây:

Nám da hay rám má là tình trạng xuất hiện vết sắc tố màu nâu, đen hoặc xám xanh ở mặt, tiến triển chậm, tăng hoặc giảm dần theo thời gian. Sắc tố là do việc sản xuất quá mức melanine của các tế bào hắc tố (melanocytes). Nám thường ảnh hưởng đến nữ giới. Nó thường bắt đầu giữa tuổi 30 đến 40, nó phổ biến hơn ở những người có làn da đậm màu so với những người có làn da trắng.

Các nguyên nhân gây nên tình trạng nám da là do tác động của tia cực tím (UV), bệnh nội tiết (bệnh lý tuyến giáp), sử dụng thuốc nội tiết hoặc mang thai; do ảnh hưởng từ thuốc, hóa chất và mỹ phẩm; stress; ô nhiễm môi trường và có thể do 1 hay nhiều nguyên nhân phối hợp với nhau;...

Nám được chia thành 3 loại: nám ở lớp thượng bì (nám nông): thường có màu nâu nhạt, nâu đậm, đen, đều và đồng nhất; nám ở lớp bì (nám sâu): thường có màu xám hoặc xám xanh, dạng đốm và không đồng nhất; nám hỗn hợp (vừa ở lớp bì vừa ở lớp thượng bì).

Điều trị nám đáp ứng rất chậm, đòi hỏi người bệnh phải rất kiên nhẫn và hợp tác. Nám da rất dễ tái phát và thường lần sau nặng hơn lần đầu. Do vậy, mục tiêu chính trong điều trị nám là: điều trị giảm nám và ngăn ngừa tái phát. Người bệnh cần tuân thủ các bước theo quá trình điều trị của bác sĩ, theo các bước như sau:

- Chống nắng: Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng gay gắt, che chắn cơ học (khẩu trang, quần áo chống nắng (UPF > 15), mắt kính chống nắng) và sử dụng kem chống nắng (chống cả tia UVA-UVB).

- Dùng thuốc bôi tại chỗ, bao gồm: Hydroquinone 2 - 5 % (cần có bác sĩ chuyên khoa da liễu kê toa và theo dõi điều trị, do nó có nhiều tác dụng phụ như kích ứng da, viêm da tiếp xúc, tăng sắc tố vàng...); Tretinoin (thường phối hợp với hydroquinone); Acid Azelaic; Vitamine C; Corticoide: không sử dụng một mình, phải phối hợp với Hydroquinone và Tretinoin (Công thức Kligmann...); chất dẫn xuất từ thực vật: Arbutine, Licorice, Acid kojic, Acid glycolic,...

- Lột da bằng hóa chất (phổ biến nhất là dùng acid glycolic từ 20-75 %) hoặc máy bào da (siêu mài mòn).

- Dùng tia Laser hoặc IPL (lưu ý bước sóng đánh vào hắc tố melanine).

Một điều cần lưu ý là việc sử dụng B3 và B4 phải rất thận trọng vì nó dễ dẫn đến tình trạng tăng sắc tố sau viêm, da sậm đen nhiều hơn nên phải cần hiểu rõ và có kinh nghiệm trong việc phối hợp các bước điều trị nêu trên.

HỒNG VÂN (ghi)