Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa các nhà lãnh đạo nhóm “Bộ Tứ” được ấn định vào ngày mai 12-3 và sẽ diễn ra dưới hình thức trực tuyến, Hãng tin Reuters dẫn các nguồn tin chính thức cho hay.

Tổng thống Biden sẽ đối thoại trực tuyến với lãnh đạo các nước Nhật - Ấn - Úc trong khuôn khổ nhóm Bộ Tứ. Ảnh: Reuters

Đối thoại an ninh bốn bên, nhóm QUAD hay “Bộ tứ kim cương” là khuôn khổ hợp tác giữa Mỹ, Úc, Ấn Độ và Nhật Bản. Liên minh thành lập vào năm 2004 nhằm ứng phó thảm họa động đất, sóng thần ở Ấn Độ Dương; nhưng bây giờ chủ yếu tập trung vào an ninh khu vực. Tuy không phải liên minh quân sự chính thức như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Bộ Tứ được xem là đối trọng tiềm năng trong cạnh tranh địa chính trị với một Trung Quốc đang mở rộng sức mạnh quân sự và kinh tế trên toàn cầu.

Trước nay, cơ chế trên được duy trì thông qua các hội nghị thượng đỉnh bán thường xuyên, trao đổi thông tin và diễn tập quân sự. Hội nghị sắp tới là sự kiện đầu tiên có sự góp mặt của lãnh đạo 4 nước gồm Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Úc Scott Morrison, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga, diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa những quốc gia này với Trung Quốc trong nhiều vấn đề.

Chĩa mũi nhọn vào Bắc Kinh

Theo thông báo từ Nhà Trắng, cuộc họp 4 bên lần thứ nhất tập trung vào một loạt thách thức mà cộng đồng quốc tế đang đối mặt như đại dịch COVID-19, tình hình biến đổi khí hậu bên cạnh nhu cầu hợp tác phát triển kinh tế. Dẫn lời phát ngôn viên Nhà Trắng Jen Psaki, Reuters cho biết cuộc thảo luận giữa các nhà lãnh đạo nhóm Bộ Tứ phản ánh trọng tâm chiến lược của Tổng thống Biden về việc thắt chặt quan hệ với đồng minh, đối tác khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trước cách tiếp cận ngày càng quyết đoán của Trung Quốc. Sự kiện nói trên diễn ra trước chuyến công du của Ngoại trưởng Antony Blinken cùng Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin tới Nhật Bản và Hàn Quốc, dự kiến từ ngày 14 đến 18-3. Đây là chuyến thăm đầu tiên tới các đồng minh châu Á của quan chức cấp cao Mỹ kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức hồi tháng 1.

Đánh giá các cam kết đa phương của Mỹ đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Thủ tướng Morrison tuần rồi cho biết chính quyền Biden đang thúc đẩy chính sách đối ngoại ở một “cấp độ khác”. “Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ Tứ đánh dấu thời khắc lịch sử trong khu vực và gửi một thông điệp mạnh mẽ về sự ủng hộ của chúng tôi đối với một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương độc lập và toàn vẹn” - lãnh đạo Úc khẳng định.

Về phần mình, Bộ Ngoại giao Ấn Độ trong thông báo hôm 9-3 cho biết các nhà lãnh đạo nhóm Bộ Tứ ngoài tìm cách giải quyết vấn đề khu vực và toàn cầu còn cùng nhau trao đổi quan điểm về những lĩnh vực hợp tác thiết thực nhằm duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “tự do, rộng mở và bao trùm”. Đặc biệt, quốc gia Nam Á thông qua diễn đàn lần này muốn kêu gọi những thành viên còn lại đầu tư vào dây chuyền sản xuất vaccine COVID-19 của New Delhi. Theo tiết lộ từ một quan chức, một trong những mục tiêu của sáng kiến này là nhằm chống lại chính sách “ngoại giao vaccine” mà Bắc Kinh đang triển khai.

Trước đó, có tin Ấn Độ đang xem xét thông qua thỏa thuận mua 30 máy bay không người lái MQ-9B Predator của Mỹ để tăng cường khả năng phòng thủ trên biển và đất liền trong bối cảnh căng thẳng với hai nước nước láng giềng Trung Quốc, Pakistan vẫn tiếp diễn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy New Delhi đang nổi lên như một đối tác quốc phòng chiến lược của Mỹ, nhất là trong sách lược ngăn tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương và một số khu vực khác ở Đông Nam Á.

MAI QUYÊN (Theo CNN, Bloomberg)