Sau hai ngày đối thoại chuyên đề nhân quyền giữa hai nước tại Thủ đô Washington, các quan chức chính phủ và giới lập pháp Mỹ đã công khai đánh giá rằng tình trạng nhân quyền tại Trung Quốc đang xuống cấp.

Phát biểu trong một cuộc họp báo hôm 25-7, trợ lý Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề nhân quyền Michael Posner cho rằng tình hình nhân quyền nói chung tại Trung Quốc “đang tiếp tục xuống cấp và đi sai hướng”, đồng thời nhấn mạnh “những cải cách chính trị tại nước này không theo kịp đà phát triển kinh tế”.

Theo hãng tin Pháp AFP, tại cuộc đối thoại nhân quyền thường niên vừa diễn ra, phái đoàn Mỹ nêu lên những mối quan ngại về cách ứng xử của Trung Quốc đối với luật sư mù Trần Quang Thành và người thân của ông này; trường hợp nhà hoạt động dân chủ tật nguyền Nghê Ngọc Lan ở Bắc Kinh bị bỏ tù vì đấu tranh bảo vệ cho các nạn nhân bị tịch thu đất đai; sự đàn áp đối với người dân tộc Duy Ngô Nhĩ; nguyên nhân dẫn đến hàng chục người thiểu số ở Tây Tạng tự thiêu, tự vẫn; vấn đề tự do ngôn luận, tự do Internet; quyền lợi của người lao động và cải cách luật pháp. Ông Posner đặc biệt lưu ý việc chính quyền Trung Quốc thẳng tay trừng trị những người bất đồng chính kiến dù mới manh nha.

Cùng với lời cáo buộc công khai của ông Posner, các nhà hoạt động nhân quyền của Quốc hội Mỹ trong phiên điều trần trước Ủy ban đối ngoại Hạ viện Mỹ cũng cảnh báo rằng Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm về các vấn đề nhân quyền mà họ cho là “đáng bị chỉ trích” của mình, đồng thời kêu gọi Tổng thống Mỹ Barack Obama phải mạnh dạn đặt các vấn đề nhân quyền trong các cuộc gặp với giới lãnh đạo Trung Quốc.

Sự phê phán gay gắt trên của giới chức Mỹ về tình hình nhân quyền của Trung Quốc diễn ra ngay sau khi Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Thomas Donillon kết thúc chuyến thăm Bắc Kinh lần đầu tiên - chuyến đi mà giới phân tích nhận định là dấu hiệu cho thấy cặp đối tác Mỹ-Trung sẽ gặp nhiều sóng gió trong thời gian tới, nhất là trong bối cảnh Washington đang tăng cường can dự vào khu vực trọng yếu châu Á để đảm bảo lợi ích quốc gia của mình, trong đó có vấn đề tự do hàng hải trên Biển Đông.

KIẾN HÒA (Theo AFP, Reuters)