Ba nước Mỹ, Nhật và Úc vừa thông báo sẽ hợp tác tài trợ xây dựng tuyến cáp quang dưới lòng biển nhằm thúc đẩy tiếp cận Internet tại 3 quốc đảo tí hon trên Thái Bình Dương trong bối cảnh phương Tây đang tìm cách kiềm chế ảnh hưởng đang tăng của Trung Quốc tại khu vực này.

Hệ thống tuyến cáp quang dưới lòng biển tại Thái Bình Dương. Ảnh: TeleGeography

Theo Hãng tin Reuters, trong thông cáo chung hôm 12-12, ngoại trưởng Mỹ, Nhật, Úc tuyên bố họ sẽ phát triển khả năng cung cấp Internet nhanh hơn, chất lượng hơn và đáng tin cậy hơn cho khoảng 100.000 người dân khắp Nauru, Kiribati và liên bang Micronesia. “Tuyến cáp quang này sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy các cơ hội phát triển và cải thiện mức sống giữa lúc khu vực Thái Bình Dương đang phục hồi từ những tác động nặng nề của đại dịch COVID-19. Nó còn hơn cả một sự đầu tư cơ sở hạ tầng. Nó thể hiện mối quan hệ đối tác lâu dài để cung cấp các giải pháp thiết thực và có ý nghĩa vào thời điểm mà các thách thức kinh tế và chiến lược chưa từng có xảy ra trong khu vực của chúng ta. Những dự án này xây dựng trên các nền tảng vững mạnh của sự phối hợp 3 bên Mỹ, Nhật, Úc tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, thông cáo chung nêu rõ.

Phát triển tuyến cáp quang dưới lòng biển nói trên là cam kết mới nhất của phương Tây trong lĩnh vực viễn thông tại Thái Bình Dương. Động thái này được đưa ra khi Mỹ và các đồng minh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang lo ngại các tuyến cáp quang do Trung Quốc lắp đặt có thể gây hại đến an ninh khu vực. Năm ngoái, Mỹ đã cảnh báo các quốc đảo Thái Bình Dương về mối đe dọa an ninh do một công ty Trung Quốc giảm giá thầu xây dựng cáp Internet dưới biển tới Nauru, liên bang Micronesia và Kiribati. Tuyến cáp Đông Micronesia này có mức giá 72,6 triệu USD do Ngân hàng Thế giới (WB) đứng đầu được thiết kế để cải thiện thông tin liên lạc ở các quốc đảo bằng cách cung cấp cơ sở hạ tầng dưới nước với dung lượng dữ liệu lớn hơn nhiều so với vệ tinh. Tuy nhiên, công ty Trung Quốc Huawei Marine Networks đã đề nghị nhận thầu dự án thấp hơn 20% so với đối thủ Alcatel Submarine Networks của Phần Lan và NEC của Nhật Bản. Thế nên, dự án này đã bị hủy bỏ vào tháng 6-2021.

Hơn một thập niên qua, Trung Quốc đã cho các quốc gia Thái Bình Dương vay hàng trăm triệu USD cho nhiều dự án khác nhau, bao gồm cả mạng điện thoại di động. Bắc Kinh nói rằng họ không có bất kỳ ý định nào sử dụng cáp quang thương mại để làm gián điệp.

Bất chấp lời trấn an đó, Úc vẫn không ngừng các nỗ lực ngăn chặn các tuyến cáp viễn thông “bành trướng” từ Trung Quốc. Năm 2016, chính quyền quần đảo Solomon ký thỏa thuận với “gã khổng lồ” viễn thông Huawei của Trung Quốc lắp đặt tuyến cáp biển Coral nối từ cảng Port Moresby của Papua New Guinea và thủ đô Honiara của Solomon tới thành phố Sydney của Úc. Do đó, để đẩy lùi dự án này, chính quyền Úc năm 2017 phải bỏ ra khoảng 137 triệu USD để nắm quyền chi phối thỏa thuận xây dựng tuyến cáp quang này.

Đến năm 2018, Úc tiếp tục dẫn dắt hệ thống cáp ngầm Internet tại 2 quốc gia láng giềng Papua New Guinea và quần đào Solomon, qua đó làm thất bại kế hoạch cạnh tranh của Huawei Marine Networks. Canberra quan ngại việc tuyến cáp đi tới Sydney có thể đặt ra rủi ro an ninh nếu nó xâm nhập vào mạng lưới viễn thông nội địa của Úc.

 ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)