Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (trái) và Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra. Ảnh: AFP

* Nhật Bản thắt chặt quan hệ hợp tác an ninh - kinh tế với Thái Lan

Các phương tiện truyền thông quốc tế hôm qua đưa tin, giới quan chức quốc phòng và vấn đề đối ngoại Nhật-Mỹ đã chính thức khởi động các buổi tham vấn về việc sửa đổi hướng dẫn hợp tác quốc phòng giữa hai nước, quy định vai trò của quân đội Mỹ và Nhật Bản trong hoàn cảnh bình thường và các trường hợp khẩn cấp.

Tham dự cuộc họp lần này về phía Nhật Bản có Giám đốc Vụ Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản Hiroyuki Namazu, Giám đốc Vụ Hợp tác Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Nhật Bản Kazuo Masuda. Trong khi đó, phía Mỹ có Giám đốc Văn phòng các vấn đề Nhật Bản thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ Marc Knapper và Giám đốc Văn phòng Đông Bắc Á thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ Christopher Johnstone.

Trọng tâm cuộc gặp được dự đoán sẽ hướng đến vấn đề tăng cường hợp tác các hoạt động kiểm soát và giám sát, bao gồm thu thập thông tin tình báo, trinh sát tại thời điểm bình thường và tăng cường răn đe trong bối cảnh Trung Quốc có nhiều động thái biểu hiện mở rộng sự hiện diện trên các vùng biển khu vực. Bên cạnh những nỗ lực để sửa đổi Hướng dẫn Hợp tác Quốc phòng Nhật-Mỹ, các cuộc thảo luận dự kiến ​​sẽ đề cập việc cho phép Tokyo thực hiện quyền tự vệ tập thể bị cấm theo Hiến pháp mà Thủ tướng Shinzo Abe hiện đang theo đuổi.

Ngoài những nội dung thảo luận trên, phái đoàn do Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương Kurt Campbell dẫn đầu còn có buổi gặp gỡ với Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida để thảo luận về tình hình căng thẳng ở Đông Á, bao gồm việc tranh chấp lãnh thổ giữa Nhật Bản với Trung Quốc và Hàn Quốc cùng những vụ liên quan đến tên lửa được cho là "khiêu khích" của CHDCND Triều Tiên. Phát biểu trước báo giới tại Thủ đô Tokyo, ông Campbell cũng lên tiếng hy vọng SDF có thể mở rộng vai trò của mình, đồng thời bày tỏ việc Mỹ đang quan tâm đến "một số lĩnh vực cụ thể mà cả hai quốc gia có thể làm việc hiệu quả hơn". Được biết, Tokyo và Washington đồng thời mong muốn mở rộng mối quan hệ đồng minh trên các lĩnh vực khác, chẳng hạn như nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc, hoạt động chống vi phạm bản quyền và khủng bố trên mạng.

Ông Abe rút ngắn chuyến thăm Indonesia Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga cho biết Thủ tướng Shinzo Abe đã rút ngắn chuyến thăm Indonesia ngày 18-1 để trở về nước xem xét cách thức giải quyết vấn đề 17 con tin người Nhật bị bắt cóc tại Algérie. Tập đoàn xây dựng JGC của Nhật Bản cho biết họ xác nhận được sự an toàn của 3 nhân viên người Nhật Bản và 1 công nhân Philippines. Song số phận của 74 người còn lại, trong đó có 14 người Nhật Bản, vẫn chưa rõ. V.P (Theo Reuters, AFP)

Tuy nhiên, nhà ngoại giao hàng đầu phụ trách khu vực Đông Á của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng "ý nhị" gởi đi thông điệp kêu gọi Tokyo nên "kiềm chế" lời lẽ và hành động xung quanh việc tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku do Nhật kiểm soát mà phía Trung Quốc gọi là Điếu Ngư. "Chúng tôi mong muốn các phương án ngoại giao thân thiện và hiệu quả sẽ diễn ra giữa tất cả các bên liên quan nhằm duy trì nền hòa bình và ổn định tổng thể"- ông Campbell nói.

Các cuộc họp diễn ra trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Nhật Bản Kishida đến Washington với nhiệm vụ đặt nền móng cho chuyến công du đến Mỹ của Thủ tướng Abe trong thời gian tới. Hiện tại sau chuyến thăm Việt Nam, Thủ tướng Nhật Bản đã đến Thái Lan và có buổi hội đàm với Thủ tướng nước chủ nhà Yingluck Shinawatra, chủ yếu tập trung vào các vấn đề hợp tác kinh tế giữa Tokyo và Bangkok. Theo đó, lãnh đạo Nhật Bản đã cam kết hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ở xứ sở chùa vàng với đề án chống lũ lụt ước tính khoảng 11,7 tỉ USD. Phát biểu trong cuộc họp báo sau đó, cả hai nhà lãnh đạo chỉ cho biết đã thống nhất ý kiến về hợp tác an ninh mà không đề cập chi tiết. Về vai trò hòa giải các tranh chấp trên khu vực Biển Đông, Thái Lan bày tỏ sẽ lắng nghe lập luận của Nhật Bản nhưng cũng đồng thời xem xét quan điểm của các nước khác có liên quan.

VI VI (Theo WSJ, Japan Times, Reuters)