HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Atlantic Council)

Tiếp đón người đồng cấp Ecuador Guillermo Lasso tại Nhà Trắng hôm 19-12, Tổng thống Joe Biden nhấn mạnh Mỹ muốn thúc đẩy quan hệ với một trong những đồng minh đáng tin cậy nhất của Washington tại Nam Mỹ. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đang để mắt tới Ecuador.

Tổng thống Mỹ Biden (phải) trao đổi với người đồng cấp Ecuador Lasso tại Nhà Trắng hôm 19-12. Ảnh: AP

Trong 2 năm qua, Mỹ Latinh và vùng Caribe đã trải qua cuộc thay đổi lớn về chính trị và Mỹ cần tìm giải pháp để duy trì sự liên quan trong khu vực, bắt đầu từ Ecuador. Mặc dù quan hệ Mỹ - Ecuador tiến triển trên nhiều mặt trong năm nay, song kết quả cụ thể của sự hợp tác vẫn chưa rõ ràng. Trong 2 tháng qua, phía Ecuador đã đón tiếp nhiều quan chức xứ cờ hoa, bao gồm 5 thượng nghị sĩ, 2 thứ trưởng, Cố vấn đặc biệt của ông Biden về châu Mỹ và Ðại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai.

Cái bắt tay giữa hai nước cũng đã mở đường cho Ðạo luật Ðối tác Mỹ - Ecuador được thông qua, chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống quốc gia Nam Mỹ tới Nhà Trắng năm 2022 và sự ra đời của Nhóm công tác thương mại công bằng. Thượng viện Mỹ tuần rồi đã thông qua Ðạo luật Ðối tác Mỹ - Ecuador, tìm cách đẩy mạnh hợp tác song phương về kinh tế, an ninh và bảo tồn môi trường. Ðây là một phần trong dự luật ủy quyền quốc phòng hàng năm đang chờ Tổng thống Biden ký ban hành thành luật sau khi được Quốc hội “bật đèn xanh”. Những điều khoản trong văn kiện này gồm có việc Mỹ cam kết gửi 2 tàu tuần duyên để giúp Ecuador tuần tra tại vùng biển xung quanh quần đảo Galapagos mà đội tàu đánh cá Trung Quốc thường lởn vởn.

Về phần mình, sau khi đắc cử tổng thống hồi năm ngoái, ông Lasso đã nỗ lực củng cố liên minh chiến lược với Mỹ. Một trong những ưu tiên hàng đầu của ông khi nhậm chức là ký kết thỏa thuận thương mại tự do với Washington. Ecuador muốn cùng với Colombia và Chile trở thành những quốc gia duy nhất tại Nam Mỹ hưởng đặc quyền này.

Tuy nhiên, trong 2 năm đầu nhiệm kỳ tổng thống, ông Biden né tránh tham gia các hiệp định thương mại mới do ông phải tập trung lèo lái con tàu kinh tế Mỹ lao đao bởi đại dịch, lạm phát cao kỷ lục và vấn đề về chuỗi cung ứng liên quan chiến sự tại Ukraine. Ðáng nói, tư tưởng bảo hộ mậu dịch tại Washington cũng đã tiếp tục cản trở nỗ lực của ông Lasso nhằm khai thác tiềm năng quan hệ kinh tế
song phương.

Bắc Kinh dòm ngó

Ðầu tư khiêm tốn từ Mỹ đã mở rộng cửa cho Trung Quốc tiếp cận. Tuần rồi, Tổng thống Lasso thông báo thỏa thuận thương mại tự do giữa Ecuador và Trung Quốc “gần như đã được ký kết”. Trong năm nay, Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Ecuador về hàng hóa phi xăng dầu. Theo ông Lasso, tiềm năng tức thời của thỏa thuận thương mại tự do là sẽ có thêm 1 tỉ USD hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc. Ecuador cũng đã thương lượng lại với Trung Quốc về nợ của nước này, đảm bảo khoản tiết kiệm gần 1,4 tỉ USD mà ông Lasso cho rằng sẽ đầu tư vào các chương trình xã hội.

Thiếu vắng các cuộc đàm phán toàn diện hơn giữa Quito và Washington khiến Mỹ không thể đối trọng ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh về thương mại, đầu tư trên khắp khu vực. Ecuador sắp trở thành quốc gia thứ tư tại Mỹ Latinh đạt thỏa thuận thương mại tự do với Trung Quốc, đối thủ kinh tế mạnh nhất của Mỹ.

Trước tình hình trên, trong thư gửi Scott Nathan, Giám đốc điều hành Cơ quan Phát triển tài chính quốc tế Mỹ (DFC), Thượng nghị sĩ Marco Rubio đã thúc giục chính quyền ông Biden tăng cường đầu tư vào Ecuador để đối phó ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.