TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm 9-8 đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm cấm một số khoản đầu tư nhất định của Mỹ vào các ngành công nghệ nhạy cảm ở Trung Quốc, đồng thời yêu cầu chính phủ phải được báo cáo về hoạt động tài trợ trong các lĩnh vực công nghệ khác.

Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố động thái trên là “tình trạng khẩn cấp quốc gia nhằm đối phó với mối đe dọa từ những nước như Trung Quốc trong việc phát triển các công nghệ nhạy cảm và sản phẩm quan trọng trong các lĩnh vực quân sự, tình báo, giám sát và năng lực mạng”.

Theo Hãng tin Reuters, sắc lệnh cho phép Bộ trưởng Tài chính Mỹ cấm hoặc hạn chế một số khoản đầu tư của Mỹ vào các thực thể ở Trung Quốc hoạt động trong 3 lĩnh vực, gồm chất bán dẫn và vi điện tử, công nghệ thông tin lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời ngăn chặn nguồn vốn và chuyên môn của Mỹ giúp Trung Quốc phát triển các công nghệ có thể hỗ trợ quá trình hiện đại hóa quân đội và làm suy yếu an ninh quốc gia xứ cờ hoa.

“Đây là hành động liên quan đến an ninh quốc gia chứ không phải kinh tế. Chúng tôi nhận ra vai trò quan trọng của các dòng đầu tư xuyên biên giới đối với sức sống kinh tế Mỹ và sắc lệnh hành pháp này là nhằm bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia của chúng tôi” - một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết. Theo ông này, mục đích quan trọng của sắc lệnh là hạn chế quyền tiếp cận của Trung Quốc đối với “những tài sản vô hình”, gồm bí quyết kỹ thuật hoặc mối quan hệ với các chuyên gia vốn thường đi kèm với đầu tư từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc các công ty cổ phần tư nhân.

Một quan chức khác cho hay, sắc lệnh cũng kêu gọi hành lập một cơ chế nhằm xem xét đầu tư ra nước ngoài. “Bằng cách bổ sung cơ chế sàng lọc đầu tư ra ngoài vào bộ công cụ an ninh quốc gia, chúng ta sẽ tăng cường khả năng bảo vệ an ninh quốc gia” - ông này nhấn mạnh.

Ngoài ra, sắc lệnh còn tập trung vào vốn cổ phần tư nhân, vốn mạo hiểm, liên doanh và đầu tư vào lĩnh vực xanh, cũng như nhằm mục tiêu hạn chế đầu tư vào các công ty Trung Quốc chuyên phát triển phần mềm để thiết kế chip. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc vốn từng là thỏi nam châm thu hút vốn đầu tư mạo hiểm của Mỹ đã chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng. Theo nhà cung cấp dữ liệu PitchBook, tổng vốn đầu tư mạo hiểm của Mỹ vào Trung Quốc hồi năm ngoái giảm mạnh, xuống còn 9,7 tỉ USD từ mức 32,9 tỉ USD vào năm 2021. Còn từ đầu năm đến nay, các nhà đầu tư mạo hiểm Mỹ chỉ đổ 1,2 tỉ USD vào các công ty khởi nghiệp công nghệ Trung Quốc.

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) của Hong Kong, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ đã lên tiếng chỉ trích sắc lệnh hành pháp nói trên bất chấp những nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn phản ứng tiêu cực từ phía Bắc Kinh. Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ Lưu Bằng Vũ cho biết nước này “rất thất vọng” trước quyết định mới của Mỹ, bởi sắc lệnh này sẽ làm suy yếu nghiêm trọng lợi ích của các công ty cũng như nhà đầu tư của cả Trung Quốc và Mỹ, cản trở sự hợp tác kinh doanh bình thường giữa 2 nước, hạ thấp niềm tin của cộng đồng quốc tế trong môi trường kinh doanh Mỹ. “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ tôn trọng lời nói của mình, tuân thủ cam kết của Tổng thống Biden về việc không tìm cách tách khỏi Trung Quốc, ngăn chặn sự phát triển kinh tế của Trung Quốc hoặc kiềm chế Trung Quốc” - ông Lưu nhấn mạnh.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng thể hiện “quan ngại sâu sắc” trước lệnh cấm, cho rằng chính sách mới của Mỹ “ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh của chuỗi cung ứng và công nghiệp toàn cầu”, làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường và quá trình ra quyết định của các doanh nghiệp, đồng thời làm suy yếu trật tự kinh tế và thương mại quốc tế. Cơ quan này tuyên bố Bắc Kinh có quyền thực hiện các biện pháp phù hợp với hoàn cảnh và hy vọng Washington tôn trọng các quy luật của nền kinh tế thị trường cũng như các nguyên tắc về cạnh tranh bình đẳng.