HẠNH NGUYÊN (Theo Nikkei Asia, Yonhap)

Bằng cách mời Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tới dự Hội nghị thượng đỉnh ba bên diễn ra vào ngày 18-8 tới, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho thấy mong muốn củng cố tình hữu nghị và lòng tin giữa họ.

Từ trái sang: Tổng thống Mỹ Biden, Thủ tướng Nhật Kishida và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Hiroshima hồi tháng 5-2023. 

Quan trọng hơn, Hội nghị thượng đỉnh tại Trại David sẽ cho phép ba nhà lãnh đạo mở rộng và thể chế hóa hợp tác ba bên trước mối đe dọa hạt nhân từ CHDCND Triều Tiên và những bất ổn an ninh gia tăng trong khu vực. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 13-8, Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Hàn Quốc Kim Tae-hyo nêu rõ thông qua hội nghị thượng đỉnh sắp tới, các bên sẽ tạo ra một cơ chế khung quan trọng trong tương lai về hợp tác an ninh ba bên, tiến tới thể chế hóa khung hợp tác này.

Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Hàn Quốc lưu ý hội nghị lần này cũng sẽ đóng vai trò tiếp tục củng cố hợp tác an ninh ba bên vì hòa bình và ổn định trong khu vực khi đối phó với những mối đe dọa chung, trong đó các nhà lãnh đạo sẽ tổ chức nhiều cuộc thảo luận chuyên sâu về các biện pháp hợp tác thực tiễn nhằm ứng phó với chương trình hạt nhân và tên lửa Triều Tiên. Ba nhà lãnh đạo cũng sẽ trao đổi về phản ứng chính sách chung trước sự hợp tác quân sự ngày càng chặt chẽ giữa Nga và Triều Tiên.

Ðây là thời điểm thích hợp để thúc đẩy quan hệ hợp tác ba bên. Sau khi Nhật Bản và Hàn Quốc đạt được những đột phá trong việc hàn gắn quan hệ song phương hồi đầu năm, tháo gỡ những nút thắt về lãnh thổ và lịch sử vốn đã ảnh hưởng đến quan hệ an ninh và thương mại, điều đó sẽ tạo thêm không gian chính trị cho cả Tokyo và Seoul thảo luận về hợp tác song phương và đa phương với Washington.

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ, Nhật, Hàn sẽ mở ra chương mới trong quan hệ hợp tác ba bên. Cái “bắt tay” này đã có bước khởi đầu suôn sẻ trong năm nay khi Mỹ, Nhật, Hàn nối lại các cuộc tập trận chống tàu ngầm cũng như đạt thỏa thuận chia sẻ dữ liệu cảnh báo về tên lửa Triều Tiên theo thời gian thực. Tuy nhiên, ba nước đồng minh vẫn còn nhiều việc phải làm.

Tờ Nhật báo Phố Wall dẫn lời các nguồn thạo tin tiết lộ Mỹ - Nhật - Hàn sẽ tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung mỗi năm và dự định sẽ “biến” hội nghị thượng đỉnh ba bên thành một sự kiện thường niên. Quân đội Mỹ lâu nay hợp tác chặt chẽ, nhưng chỉ là riêng lẻ với quân đội đồng minh Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngoài ra, các cố vấn an ninh quốc gia của ba nước sẽ gặp nhau 2 lần/năm và thiết lập một đường dây nóng cho ba nhà lãnh đạo.

Mỹ - Nhật - Hàn cũng có kế hoạch tăng cường hợp tác kinh tế giữa lúc cả ba nước nỗ lực bảo vệ chuỗi cung ứng trước những rủi ro liên quan đến Trung Quốc.

Vào đầu tháng này, tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc đã chỉ trích kế hoạch tổ chức Hội nghị thượng đỉnh tại Trại David, cho rằng Mỹ muốn lập liên minh theo kiểu Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) trong khu vực, có thể gây nguy hiểm cho Nhật Bản và Hàn Quốc. Ông Vương Nghị, người hiện là Ngoại trưởng Trung Quốc, hồi tháng 7 đã cảnh báo việc Nhật Bản và Hàn Quốc xích lại quá gần với phương Tây.

Đối phó Trung Quốc và Triều Tiên là mục tiêu chính của Hội nghị thượng đỉnh ba bên, thấy rõ qua 2 “cái đầu tiên”. Đây sẽ là lần đầu tiên Tổng thống Biden tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài tại Trại David và cũng là lần đầu tiên diễn ra Hội nghị thượng đỉnh ba bên Mỹ - Nhật - Hàn độc lập. Trước đó, lãnh đạo của ba nước đã gặp nhau tổng cộng 12 lần nhưng đều là các sự kiện bên lề các hội nghị quốc tế khác.