Bộ trưởng Nội vụ Nam Phi Nkosazana Dlamini Zuma (ảnh) hôm 16-7 đã được bầu chọn để trở thành nữ chủ tịch đầu tiên của Ủy ban Liên minh châu Phi (AU), kết thúc cuộc cạnh tranh quyền lực suýt phân chia và làm suy yếu tổ chức này.

Không khí chiến thắng đã vỡ òa bên trong tòa nhà tổng hành dinh của AU tại Thủ đô Addis Ababa của Éthiopie khi mọi người đua nhau chúc mừng nhà lãnh đạo tiếp theo của Ủy ban AU. “Giờ đây bà Dlamini Zuma đã trở thành chủ tịch của Ủy ban AU, người sẽ quyết định vận mệnh của tổ chức này” – ông Thomas Boni Yayi, Chủ tịch luân phiên của AU, tuyên bố.

Trong khi đó, Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma – chồng cũ của bà Dlamini Zuma – đã gửi lời chúc mừng đến bà. Ông cho rằng chiến thắng của bà Dlamini Zuma có rất nhiều ý nghĩa đối với châu Phi, đối với sự thống nhất châu lục cũng như đối với sự bình đẳng giới.

Bà Dlamini Zuma, 63 tuổi, được xem là bộ trưởng giàu kinh nghiệm nhất Nam Phi. Trước khi trở thành Bộ trưởng Nội vụ, bà từng phục vụ ở các vị trí như Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Ngoại giao.

Để đắc cử chức chủ tịch Ủy ban AU, bà Dlamini Zuma đã trải qua 3 vòng bỏ phiếu để cạnh tranh với ông Jean Ping – đương kim chủ tịch của tổ chức này. Trong suốt 3 vòng, bà đều giành được lợi thế hơn so với đối thủ nhưng chưa đạt đủ số phiếu yêu cầu để chiến thắng. Ở vòng bỏ phiếu tín nhiệm, bà Dlamini Zuma đã đạt được 37 phiếu, tương đương với 60% và chính thức đắc cử.

Theo hãng tin Anh Reuters, trước đó, cuộc cạnh tranh vào chiếc ghế chủ tịch của Ủy ban AU đã rơi vào bế tắc khi cuộc bỏ phiếu hồi tháng Giêng kết thúc trong thất bại. Tình trạng không lối thoát kéo dài suốt 6 tháng, khiến Chủ tịch AU Yayi cảnh báo rằng nếu AU không giải quyết được vấn đề tìm người lãnh đạo, tổ chức với 54 thành viên này sẽ bị phân cực và đánh mất sự tín nhiệm của cộng đồng quốc tế. Việc bà Dlamini Zuma được lựa chọn chứng tỏ Ủy ban AU đã tìm được lối đi rõ ràng, kết thúc những ngày hoạt động dưới sự quản lý yếu kém.

Giới phân tích cho rằng trong vai trò là nhà lãnh đạo của Ủy ban AU, bà Dlamini Zuma phải đối mặt với những thử thách về vấn đề an ninh đang ngày càng bất ổn tại Tây Phi cũng như những tình trạng căng thẳng tại khu vực Trung Phi. Chẳng hạn, bà sẽ phải tìm ra hướng giải quyết trong bối cảnh AU đang muốn can thiệp quân sự vào Mali để giúp thống nhất quốc gia đang bị phân rẽ này. Vị tân chủ tịch của Ủy ban AU cho biết bà sẽ dành thời gian để nghiên cứu mô hình hoạt động hiệu quả nhất cho tổ chức này trước khi đưa ra những giải pháp cụ thể cho từng vấn đề.

“Chủ trương của tôi không phải là tạo ra những điều khác biệt. Tuy nhiên, điều tôi muốn làm là nhìn vào tổ chức này và gia tăng sức mạnh cho nó”- bà Dlamini Zuma cho biết.

Tuy nhiên, khó khăn đầu tiên của người phụ nữ được ví là “bà đầm thép” của Nam Phi này là sự phản đối của một số quốc gia. Có ý kiến cho rằng bà đã vi phạm quy tắc ngầm của châu lục, vốn không cho những cường quốc trong khu vực như Nam Phi tham gia ứng cử chức chủ tịch Ủy ban AU mà nhường lại cho các nước nhỏ hơn. Tuy nhiên, bà Dlamini Zuma đã trấn an dư luận rằng châu Phi sẽ không hề bị phân cực dưới sự lãnh đạo của một công dân Nam Phi như bà.

“Nam Phi không đến Addis Ababa để điều hành AU nhưng chính tôi – Nkosazana Dlamini Zuma – đến để cống hiến cho các bạn” - bà nhấn mạnh. Bên cạnh đó, vị tân chủ tịch Ủy ban AU cũng khẳng định bà sẽ làm việc với tất cả mọi người, bất kể họ đến từ đâu và bỏ phiếu cho ai.

TRIẾT VĂN (Theo Reuters, AFP, Xinhua)