Thủ tướng Angela Merkel của Đức hôm 19-7 đã một lần nữa cam đoan với cử tri nước này rằng Đức không phải là "quốc gia do thám" và rằng bà đang buộc Washington phải có câu trả lời thỏa đáng về các hoạt động theo dõi của các cơ quan tình báo Mỹ, mà theo tiết lộ của cựu nhân viên tình báo Mỹ Edward Snowden, nó đã vượt ra ngoài lãnh thổ xứ cờ hoa và có thể xâm phạm quyền tự do của công dân Đức.

Có thể nói, những tiết lộ về các chương trình do thám của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông Đức suốt hơn hai tuần qua và trở thành nỗi đau đầu của bà Merkel trước cuộc bầu cử quốc hội vào ngày 22-9 năm nay, cuộc bầu cử mà bà đặt nhiều kỳ vọng có thể tiếp tục tại vị nhiệm kỳ thứ ba.

Chuyện Snowden (phải) “xì” các hoạt động do thám của Mỹ trên đất Đức đang làm khó bà Merkel. Ảnh: Reuters/Guardian

Một tờ báo ở Đức cách đây hai tuần từng đăng bài viết cho rằng giới tình báo Đức "thông đồng" với NSA, khiến dân chúng nước này hết sức phẫn nộ. Cuộc thăm dò dư luận do kênh truyền hình ARD tiến hành và công bố ngày 19-7 cho thấy, hơn hai phần ba số người Đức được hỏi bày tỏ sự thất vọng với những gì mà chính phủ của họ đã và đang làm nhằm cố giải thích với dư luận trong nước về vụ việc. Hơn một phần tư số cử tri được hỏi nói rằng vụ việc lần này có thể ảnh hưởng tới lá phiếu của họ.

Bà Merkel nói bà cũng phải "cân bằng" giữa việc đảm bảo an ninh quốc gia với bảo vệ quyền riêng tư cá nhân. Bà cho biết đang thúc đẩy Liên Hiệp Quốc bổ sung điều khoản bảo vệ dữ liệu cá nhân vào công ước nhân quyền và các quyền dân sự, cũng như "tiêu chuẩn hóa" các luật lệ của Liên minh châu Âu (EU) về vấn đề này.

Trong khi đó, đảng Dân chủ Xã hội (SPD), đảng đối lập lớn nhất hiện nay ở Đức, nhân cơ hội này cáo buộc bà Merkel và các bộ trưởng trong nội các của bà "tiếp tay" cho hoạt động của NSA nhằm vào dân Đức. SPD đang kém Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) cầm quyền 16 điểm, theo cuộc thăm dò dư luận của ARD, nhưng vẫn nuôi hy vọng "quật ngã" CDU trong cuộc bầu cử tới bằng cách khai thác tối đa những điểm yếu của CDU.

Rõ ràng, chuyện các chương trình do thám của NSA đang gây thêm trở ngại cho đảng CDU của bà Merkel, bên cạnh hàng loạt những khó khăn trong việc thực thi các chính sách về kinh tế và xã hội, đặc biệt là tình trạng thất nghiệp trong lực lượng thanh niên trầm trọng đến độ báo chí Đức phải dùng tới từ "khủng hoảng" để mô tả, làm giảm lòng tin của dân chúng Đức vào vai trò lãnh đạo của nữ Thủ tướng 58 tuổi này.

NHẬT QUANG