Từ chủ trương sắp xếp tổ chức đảng trong doanh nghiệp nhà nước theo Kết luận số 208-KL/TW đến việc kiện toàn mô hình theo Quy định số 208-QĐ/TW và hướng dẫn của Thành ủy Cần Thơ, Đảng bộ Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ đang bước vào một không gian lãnh đạo mới. Gần địa bàn hơn không chỉ là thay đổi đầu mối trực thuộc, mà còn đặt ra yêu cầu gắn công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ phát triển của địa phương, trong khi vẫn giữ vững tính chuyên ngành, kỷ luật nghiệp vụ và trách nhiệm bảo toàn vốn Nhà nước.

Từ chủ trương của Trung ương đến mô hình mới tại Cần Thơ

Trụ sở Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ nằm trên đường Phan Đình Phùng, giữa trung tâm phường Ninh Kiều. Từ đây, Chi nhánh thực hiện nhiệm vụ quản lý và cung ứng nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước cho nhiều dự án tại Cần Thơ và khu vực ĐBSCL. Hoạt động trên phạm vi rộng nhưng tổ chức đảng của Chi nhánh lại gắn với một địa bàn cụ thể. Chính đặc điểm này đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại mối quan hệ lãnh đạo để vừa gần cơ sở, vừa giữ vững tính chuyên ngành.

Ngày 11-11-2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 208-KL/TW về sắp xếp tổ chức Đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty và ngân hàng thương mại nhà nước. Ngân hàng Phát triển Việt Nam thuộc nhóm các tập đoàn kinh tế, tổng công ty được tổ chức lại theo kết luận. Theo đó, những tổ chức Đảng tại các đơn vị không thuộc địa bàn trụ sở chính của Ngân hàng Phát triển Việt Nam được chuyển về trực thuộc cấp ủy xã, phường nơi đơn vị đặt trụ sở. Đây là cơ sở để tổ chức đảng tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ chuyển từ mô hình trực thuộc Đảng ủy VDB về trực thuộc cấp ủy địa phương.

Sau khi Quy định số 208-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng và Hướng dẫn số 02-HD/TW của Ban Bí thư được ban hành, Thành ủy Cần Thơ tiếp tục cụ thể hóa bằng Đề án số 09-ĐA/TU ngày 19-8-2026 và Hướng dẫn số 03-HD/TU ngày 24-8-2026. Các văn bản này quy định cụ thể việc rà soát, chuyển giao, kiện toàn và thành lập tổ chức đảng trên địa bàn thành phố; đồng thời yêu cầu quá trình sắp xếp phải đúng thẩm quyền, không làm phát sinh cấp trung gian không cần thiết, không để khoảng trống lãnh đạo và không làm gián đoạn sinh hoạt đảng.

Trên cơ sở đó, ngày 4-9-2026, Đảng ủy phường Ninh Kiều ban hành Quyết định số 629-QĐ/ĐU thay đổi mô hình 19 đảng bộ cơ sở đóng trên địa bàn, trong đó có Đảng bộ Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ, thành đảng bộ trực thuộc Đảng bộ phường. Việc thay đổi này không chỉ là chuyển đầu mối quản lý, mà còn mở ra điều kiện để tổ chức đảng của Chi nhánh gắn sát hơn với nhiệm vụ phát triển của địa phương, trong khi hoạt động chuyên môn vẫn được quản trị thống nhất theo hệ thống Ngân hàng Phát triển Việt Nam và quy định của Nhà nước.

Từ câu chuyện của ngành ngân hàng đến yêu cầu gắn với địa bàn

Đối với các tổ chức đảng tại đơn vị, chi nhánh ngân hàng thuộc diện sắp xếp, thay đổi quan hệ trực thuộc đặt ra một bài toán đặc thù. Hoạt động ngân hàng được quản trị theo hệ thống dọc, với chiến lược, quy trình nghiệp vụ, quản trị rủi ro và yêu cầu an toàn vốn thống nhất; trong khi mỗi chi nhánh lại trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp và các chương trình phát triển trên một địa bàn cụ thể. Mô hình mới đặt tổ chức đảng tại điểm giao giữa hai yêu cầu: chịu sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy địa phương về công tác Đảng, đồng thời tuân thủ đầy đủ cơ chế quản trị chuyên môn của toàn hệ thống ngân hàng.

Khi trực thuộc cấp ủy nơi đặt trụ sở, tổ chức đảng có điều kiện tiếp cận trực tiếp hơn với nghị quyết, quy hoạch và yêu cầu phát triển của địa phương; tham gia đầy đủ hơn vào công tác xây dựng Đảng trên địa bàn; đồng thời phản ánh kịp thời những khó khăn của doanh nghiệp và người dân trong tiếp cận vốn và dịch vụ ngân hàng. Mỗi loại hình ngân hàng có chức năng riêng: ngân hàng thương mại cung ứng vốn và dịch vụ tài chính; ngân hàng chính sách hỗ trợ các đối tượng ưu tiên; ngân hàng phát triển tài trợ những dự án cần nguồn vốn dài hạn. Nếu được kết nối đúng chức năng, các nguồn lực đó có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho hạ tầng, sản xuất kinh doanh, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và an sinh xã hội.

Tuy nhiên, chuyển tổ chức đảng về địa phương không đồng nghĩa trao cho cấp ủy địa phương thẩm quyền can thiệp vào quyết định tín dụng, quy trình nghiệp vụ hoặc hoạt động quản trị nội bộ của ngân hàng. Đảng ủy phường lãnh đạo tổ chức đảng theo Điều lệ Đảng, nghị quyết của cấp trên và nhiệm vụ chính trị trên địa bàn; Ngân hàng Phát triển Việt Nam tiếp tục quản trị hoạt động chuyên môn theo pháp luật, quy định của Nhà nước và cơ chế của toàn hệ thống. Hiệu quả chỉ hình thành khi hai tuyến trách nhiệm được phân định rõ, phối hợp chặt chẽ nhưng không chồng chéo, không hành chính hóa hoạt động chuyên môn và không làm phát sinh thêm thủ tục.

Bộ máy gọn hơn trách nhiệm phải rõ hơn

Theo Hướng dẫn số 03-HD/TU, đảng bộ có từ 30 đảng viên trở lên có số lượng cấp ủy viên không quá 7 đồng chí, chỉ định bí thư và 1 phó bí thư; tạm thời không chỉ định ban thường vụ, ủy ban kiểm tra đảng ủy. Phù hợp với quy mô 35 đảng viên chính thức, Đảng bộ Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ được xác định Ban Chấp hành gồm 7 đồng chí, hiện có 6 đồng chí, khuyết 1 đồng chí; chức danh Bí thư đang khuyết. Đảng bộ có 4 chi bộ trực thuộc và không tổ chức Ban Thường vụ, Ủy ban Kiểm tra riêng theo mô hình mới.

Bộ máy gọn hơn không đồng nghĩa công việc ít hơn. Quy chế làm việc phải phân định rõ trách nhiệm của tập thể Ban Chấp hành, Phó Bí thư phụ trách và từng cấp ủy viên. Công tác kiểm tra, giám sát phải được tổ chức đúng thẩm quyền của đảng ủy và phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy phường; không thể hiểu việc không thành lập Ủy ban Kiểm tra riêng là giảm nhẹ yêu cầu kiểm tra, giám sát. Trong thời hạn 30 ngày sau sắp xếp, tổ chức đảng phải hoàn thiện quy chế làm việc, chương trình công tác, chương trình kiểm tra, giám sát, phân công cấp ủy viên và cập nhật dữ liệu đảng viên theo Hướng dẫn số 03-HD/TU.

Trong khi tổ chức được kiện toàn, hoạt động ngân hàng không thể gián đoạn. Dự án vẫn phải được thẩm định, khoản vay phải được quản lý, nợ đến hạn phải thu và khách hàng mới phải được tiếp cận. Vì vậy, yêu cầu trước hết là duy trì sự lãnh đạo liên tục; yêu cầu cao hơn là tạo ra phương thức lãnh đạo sát thực tiễn, trong đó nghị quyết xác định rõ nhiệm vụ, người phụ trách, thời hạn và kết quả đầu ra.

Đưa nguồn vốn chính sách gần hơn với nhu cầu phát triển

Năm 2026 đánh dấu 20 năm thành lập Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Trong hai thập niên, Ngân hàng Phát triển Việt Nam từng bước khẳng định vai trò của một định chế tài chính chính sách, thực hiện tín dụng đầu tư của Nhà nước và quản lý vốn vay nước ngoài được Chính phủ ủy quyền. Đến cuối năm 2025, tổng tài sản của Ngân hàng Phát triển Việt Nam đạt hơn 187.000 tỉ đồng, tăng trên 62% so với thời điểm thành lập; tổng vốn huy động lũy kế đạt trên 622.000 tỉ đồng.

Nguồn vốn của Ngân hàng Phát triển Việt Nam tập trung vào những lĩnh vực cần vốn lớn, thời gian thu hồi dài và hiệu quả phải được đánh giá đồng thời trên phương diện kinh tế và xã hội. Công nghiệp và xây dựng duy trì tỷ trọng bình quân trên 70% tổng dư nợ. Ngân hàng Phát triển Việt Nam đã cho vay hơn 100 dự án trọng điểm nhóm A trong các ngành điện, xi măng, thép, giấy, phân bón, cơ khí, chế biến cao su và viễn thông; đồng thời tham gia tài trợ nhiều dự án hạ tầng và an sinh xã hội.

Đối với Cần Thơ và ĐBSCL, nhu cầu vốn dài hạn gắn với nhiều nhiệm vụ mới: hoàn thiện hạ tầng giao thông và đô thị, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế biển, chế biến nông - thủy sản và thích ứng với biến đổi khí hậu. Những lĩnh vực này đòi hỏi nguồn vốn có quy mô và thời hạn phù hợp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về hiệu quả dự án và khả năng hoàn trả.

Tháng 9-2025, Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ ký thỏa thuận tài trợ vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước cho 3 dự án điện gió Hải Phong, tổng công suất 435 MW, với quy mô vốn dự kiến 9.000 tỉ đồng. Trước đó, Chi nhánh tổ chức hội nghị giới thiệu chính sách tín dụng đầu tư tại Sóc Trăng, đưa các quy định của Nghị định số 78/2023/NĐ-CP đến gần hơn với cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Những hoạt động này cho thấy Chi nhánh không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn phải chủ động tìm hiểu quy hoạch, nhận diện dự án có tiềm năng và hướng dẫn khách hàng hoàn thiện điều kiện vay vốn.

Khi tổ chức đảng của Chi nhánh trở thành một phần của địa bàn, chủ trương phát triển địa phương có điều kiện được cập nhật trực tiếp hơn vào nghị quyết lãnh đạo. Ở chiều ngược lại, những khó khăn về cơ chế tín dụng đầu tư, thủ tục dự án và khả năng tiếp cận vốn có thêm kênh phản ánh đến cấp ủy địa phương. Sự gắn kết này chỉ có ý nghĩa khi góp phần đưa chính sách tín dụng đầu tư đến đúng đối tượng, đúng dự án và bảo đảm an toàn vốn Nhà nước.

Nhìn hiệu quả lãnh đạo từ những con số cụ thể

Trước khi chuyển đổi mô hình, Đảng bộ Chi nhánh đã xây dựng được nền tảng tổ chức tương đối ổn định. Năm 2025, đơn vị hoàn thành 8/8 chỉ tiêu xây dựng Đảng và 9/12 chỉ tiêu chuyên môn; được lựa chọn tổ chức đại hội điểm nhiệm kỳ 2025 - 2030 trong Đảng bộ Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả công tác xây dựng Đảng chỉ thật sự có chiều sâu khi được chuyển hóa thành chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị và chuyên môn.

Kết quả thực hiện kế hoạch tín dụng 8 tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều nhiệm vụ trọng tâm của Chi nhánh được triển khai đúng tiến độ. Công tác giải ngân vốn tín dụng đầu tư hoàn thành kế hoạch được giao; thu hồi nợ gốc, lãi vốn nước ngoài và các khoản phí cho vay lại đạt kết quả tích cực. Qua đó, Chi nhánh tiếp tục khẳng định tinh thần trách nhiệm trong quản lý nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước, bảo đảm hoạt động nghiệp vụ an toàn, liên tục trong thời gian kiện toàn mô hình tổ chức đảng.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác thu hồi nợ tín dụng đầu tư trong nước và xử lý nợ xấu vẫn còn những khó khăn do nhiều dự án tồn tại vướng mắc kéo dài, liên quan đến tình hình tài chính của khách hàng, hồ sơ pháp lý và tài sản bảo đảm. Đảng ủy Chi nhánh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo; phân công trách nhiệm cụ thể, thường xuyên rà soát từng khoản vay, chủ động phối hợp với khách hàng và các cơ quan liên quan để tháo gỡ vướng mắc, thu hồi nợ và bảo đảm an toàn vốn Nhà nước.

Phản ánh đồng thời kết quả và hạn chế là cách nhìn đúng vai trò của tổ chức đảng. Trong hoạt động của ngân hàng chính sách, tăng trưởng tín dụng không thể đánh đổi an toàn vốn; nhưng sự thận trọng cũng không nên trở thành lý do để bỏ lỡ dự án tốt. Cấp ủy phải lãnh đạo đơn vị chủ động tìm kiếm dự án có hiệu quả, kiểm soát rủi ro, hỗ trợ khách hàng tháo gỡ vướng mắc và thu hồi nợ theo đúng quy định.

Một dự án mới được tiếp cận, một hồ sơ pháp lý được tháo gỡ, một khoản nợ được thu hồi hoặc một kiến nghị chính sách được giải quyết đều là căn cứ thực tế để đánh giá năng lực lãnh đạo và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, không nên đồng nhất máy móc kết quả xếp loại tổ chức đảng, đảng viên với một chỉ tiêu kinh doanh riêng lẻ. Việc đánh giá phải toàn diện, trên cơ sở phẩm chất chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, trách nhiệm nêu gương và kết quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao.

Đổi mới phương thức lãnh đạo trong mô hình mới

Để mô hình mới đi vào thực chất, trước hết cần hoàn thiện quy chế phối hợp giữa Đảng ủy phường với Đảng bộ Chi nhánh, xác định rõ chế độ thông tin, nội dung xin ý kiến và trách nhiệm của từng bên. Những vấn đề về công tác Đảng, quản lý đảng viên và nhiệm vụ chính trị trên địa bàn thực hiện theo sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương; hoạt động tín dụng, tài chính, nhân sự và quản trị ngân hàng thực hiện theo pháp luật và thẩm quyền của Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Công tác kiểm tra, giám sát cần tập trung vào việc chấp hành nguyên tắc tổ chức của Đảng, thực hiện quy chế làm việc, trách nhiệm nêu gương và những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh sai phạm, gắn với yêu cầu bảo vệ an toàn vốn Nhà nước. Việc phân công cấp ủy viên phụ trách chi bộ, theo dõi chuyên đề và phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy phường phải được thể hiện trong quy chế và chương trình kiểm tra, giám sát, bảo đảm đúng thẩm quyền.

Các chi bộ tiếp tục nâng cao chất lượng sinh hoạt theo Chỉ thị số 50-CT/TW và Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW; ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử theo chỉ đạo của cấp trên; lựa chọn nội dung sinh hoạt gắn với nhiệm vụ của từng đơn vị. Hồ sơ dự án khó, vướng mắc pháp lý, tiến độ thu hồi nợ hoặc trách nhiệm phối hợp có thể được đưa ra thảo luận dưới góc độ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ, nhưng không thay thế quy trình xem xét và quyết định nghiệp vụ.

Mô hình Đảng bộ, chi bộ bốn tốt là một hướng cụ thể để kết nối công tác xây dựng Đảng với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Chất lượng tổ chức đảng phải được xem xét từ năng lực lãnh đạo, chất lượng sinh hoạt, đoàn kết, kỷ luật, trách nhiệm nêu gương và kết quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị. Sự gắn kết giữa xây dựng Đảng với chuyên môn vì thế phải tạo động lực hoàn thành nhiệm vụ, chứ không biến sinh hoạt đảng thành cuộc họp xử lý nghiệp vụ.

Hiệu quả là thước đo của mô hình mới

Cần Thơ đang bước vào không gian phát triển mới với yêu cầu hoàn thiện hạ tầng đa phương thức, thúc đẩy khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tăng cường liên kết vùng. Đây cũng là những lĩnh vực cần nguồn vốn quy mô lớn, thời hạn dài và cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp. Đối với Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ, cơ hội mở ra cùng yêu cầu nâng cao năng lực thẩm định, quản trị rủi ro và đồng hành với doanh nghiệp ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Công tác xây dựng Đảng vì thế không đứng ngoài nghiệp vụ ngân hàng. Giáo dục chính trị giúp cán bộ giữ vững nguyên tắc; công tác tổ chức và cán bộ tạo ra đội ngũ có năng lực; kiểm tra, giám sát góp phần phòng ngừa sai phạm, bảo vệ an toàn vốn; còn sinh hoạt chi bộ là nơi nhận diện khó khăn, thống nhất chủ trương và kiểm điểm trách nhiệm thực hiện.

Sự thành công của mô hình mới không thể đánh giá chỉ bằng việc hoàn tất chuyển giao tổ chức hoặc ban hành đủ quy chế. Hiệu quả phải được thể hiện ở bộ máy vận hành thông suốt, trách nhiệm rõ ràng, chất lượng sinh hoạt được nâng lên và nhiệm vụ chuyên môn có chuyển biến. Đối với Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ, đó còn là khả năng đưa vốn tín dụng đầu tư đến những dự án có hiệu quả, thu hồi nợ đúng kế hoạch, kiểm soát nợ xấu và phục vụ tốt hơn nhu cầu phát triển của thành phố và vùng ĐBSCL.

Khi tổ chức đảng ngành ngân hàng trở thành một phần của địa phương, khoảng cách về đầu mối quản lý được rút ngắn nhưng trách nhiệm của cấp ủy và từng đảng viên được đặt ra cao hơn. Nếu giữ được sự lãnh đạo thống nhất, phối hợp đúng chức năng và lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo, việc sắp xếp theo Kết luận số 208-KL/TW và kiện toàn theo các quy định, hướng dẫn mới sẽ tạo thêm điều kiện để tổ chức đảng trong doanh nghiệp gắn chặt hơn với cơ sở, đồng thời phát huy tốt hơn nguồn lực chuyên ngành cho mục tiêu phát triển chung.

NGUYỄN THỊ KIM THÙY