NGUYỆT CÁT (Theo CNA)

Trong ba thế kỷ qua, Indonesia đã có một hành trình “sôi động” cho quyết định dời đô - từ Batavia (Jakarta), Bandung, Yogyakarta đến Bukittinggi, rồi trở lại Jakarta và cuối cùng chọn Nusantara làm thủ đô mới. Theo các chuyên gia, không chỉ thoát khỏi tình trạng ngập lụt và dân cư đông đúc ở thủ đô hiện tại, vị trí của thủ đô mới còn mang lại lợi thế to lớn về kinh tế và địa chính trị cho nước này.

Phối cảnh một phần thủ đô mới Nusantara của Indonesia.

Được biết, Tổng thống Joko Widodo đã công bố kế hoạch di dời chính phủ khỏi thủ đô Jakarta hồi năm 2019. Đến đầu năm nay, Quốc hội Indonesia mới thông qua một đạo luật chấp thuận việc dời đô. Quyết định dời đô đến thành phố Nusantara của tỉnh Đông Kalimantan được đưa ra trong bối cảnh Jakarta đối mặt với tình trạng dân cư đông đúc và lũ lụt thường xuyên. 

Lợi ích chiến lược và kinh tế

Về mặt chiến lược, việc chuyển thủ đô từ Jakarta sang tỉnh Đông Kalimantan sẽ đưa Indonesia đến gần hơn với các khu vực quan trọng nhất, bao gồm vùng biển Celebes, Arafura và Thái Bình Dương. Indonesia đặt mục tiêu trở thành một cường quốc năng động ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thông qua việc khai thác vị trí trung tâm của mình. Tầm nhìn của Indonesia trong chiến lược Điểm tựa an ninh biển toàn cầu (Global Maritime Fulcrum - GMF) và vai trò của nước này trong việc định hình Triển vọng ASEAN đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là minh chứng xứ sở vạn đảo đang hướng tới mục tiêu đó. Những phát triển mà Indonesia đang thực hiện trên và xung quanh đảo Natuna càng cho thấy mong muốn trở thành một nước có thế mạnh hàng hải.

Ngoài ra, với vị thế nằm dọc theo eo biển Makassar - nơi được định vị như một tuyến vận tải biển thay thế eo biển nhộn nhịp Malacca, yếu tố gần biển trong quyết định dời đô lần này (cả về các thông số chiến lược và kết nối) không hề bị phóng đại. “Thủ đô mới là biểu tượng cho bản sắc quốc gia, cũng như là một trung tâm kinh tế mới” - Bộ trưởng Kế hoạch Suharso Monoarfa nhấn mạnh khi trình bày dự luật dời đô.

Tác động kinh tế từ kế hoạch di dời đến thủ đô mới sẽ không chỉ giới hạn ở phía Indonesia, mà còn mang lại rất nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp từ 3 nước láng giềng là Brunei, Malaysia và Philippines. 

Củng cố sự tự tin

Bên cạnh những lợi ích kinh tế và an ninh có thể có được nhờ “dời đô”, bản thân quyết định này đã cho thấy một Indonesia tự tin hơn. Mặc dù động thái này khiến một số nước lo ngại có thể gây tác động tiêu cực đến sự cân bằng các mối quan hệ trong khu vực, song thực tế cho thấy Indonesia không theo đuổi lập trường hiếu chiến trong chính sách đối ngoại kể từ những năm 1960.

Hồi đầu tháng 10-2022, ông Bambang Susantono - người đứng đầu chính quyền thành phố thủ đô mới của Indonesia - cho biết chính phủ đang chuẩn bị một gói ưu đãi để thu hút đầu tư vào việc chuyển đến Nusantara - siêu dự án trị giá 32 tỉ USD. Các hoạt động xây dựng thủ đô mới đã bắt đầu cách đây vài tháng. Mục tiêu của chính phủ Indonesia là sẽ hoàn tất các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, để có thể mở cửa thủ đô mới vào thời điểm Tổng thống Widodo rời nhiệm sở năm 2024.

Theo ông Susantono, Nusantara với diện tích khoảng 56.180 ha, sẽ là nơi sinh sống của khoảng 2 triệu người vào năm 2045. Quá trình phát triển thủ đô mới sẽ được thực hiện trong 3 giai đoạn chính 2024, 2035 và 2045. Đến năm 2045, Nusantara sẽ là vùng kinh tế trọng điểm có khả năng thúc đẩy Indonesia trở thành một quốc gia phát triển. Nusantara sẽ đóng vai trò là trung tâm hành chính của Indonesia, trong khi Jakarta - thủ đô hiện tại và là nơi sinh sống của hơn 10 triệu dân - sẽ vẫn là trung tâm kinh tế và tài chính.