Bằng thái độ không hài lòng khi gần đây phương Tây, nhất là Mỹ, có những dấu hiệu đấu dịu với Iran về vấn đề hạt nhân, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa gởi thông điệp "cảnh báo" mạnh mẽ tới Washington và cộng đồng quốc tế.

"Đừng mắc lừa Iran"

Nếu như Nhà Trắng lạc quan một cách thận trọng trong các cuộc đối thoại với Tehran về vấn đề hạt nhân gây tranh cãi của quốc gia Hồi giáo, thì cuộc gặp vào hôm qua giữa Thủ tướng Israel Netanyahu, đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở Trung Đông, và Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng lại căng thẳng. Điều đó có thể nhận thấy hôm 29-9, trước khi bay sang Washington, Netanyahu khẳng định ông sẽ phơi bày một sự thật "mang tính sống còn vào lúc này đối với an ninh và hòa bình của thế giới, trong đó có Israel", ám chỉ tham vọng hạt nhân của Iran đằng sau cái mà ông gọi là "những cuộc thảo luận ngọt ngào" của giới chức nước này trong những ngày qua.

Cuộc gặp khó khăn giữa ông Netanyahu và Obama (phải) tại Nhà Trắng hôm 30-9. Ảnh: nationalpost

Theo Thủ tướng Netanyahu, thái độ hòa giải của Tehran chính là "đòn tung hỏa mù" nhằm che giấu chương trình hạt nhân mà ông cho là nhằm phát triển bom nguyên tử. Thông điệp mà ông Netanyahu muốn gửi đến Nhà Trắng và Liên Hiệp Quốc là "không nên bị Tổng thống Iran Hassan Rouhani đánh lừa". Cảnh báo của người đứng đầu Chính phủ Israel được đưa ra sau những dấu hiệu hòa hoãn giữa Mỹ và Iran thời gian gần đây, đáng chú ý là cuộc gặp song phương của ngoại trưởng hai nước và 15 phút điện đàm lịch sử giữa Tổng thống Obama và Tổng thống Rouhani hồi tuần rồi.

Tuy nhiên, Tổng thống Israel Shimon Peres đã chỉ trích cách tiếp cận và giọng điệu "miệt thị" của người đứng đầu Chính phủ Israel đối với những diễn biến trong quan hệ Mỹ- Iran. Ông Peres nhấn mạnh hôm 29-9 rằng những phát biểu gần đây của Tổng thống Rouhani không phải là chiến dịch tuyên truyền mà là những lập luận và nếu Tehran thực sự thay đổi chính sách của họ, đây sẽ là điều tốt lành. Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Israel Yair Lapid cũng phê bình việc ông Netanyahu ra lệnh cho đoàn Israel ra khỏi hội trường, tẩy chay bài phát biểu của ông Rouhani trước Đại Hội đồng LHQ.

Thỏa thuận có thể đạt được trong vài tháng

Trong cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình CBS cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho rằng thỏa thuận với Iran về vấn đề hạt nhân có thể đạt được trong vài tháng tới nếu Tehran chứng minh chương trình hạt nhân của họ không nhằm phát triển vũ khí.

Theo gợi ý của Ngoại trưởng Mỹ, Iran có thể lập tức cho phép các thanh sát viên quốc tế điều tra cơ sở ngầm Fordow, nơi mà phương Tây nghi ngờ là làm giàu uranium để phát triển bom nguyên tử. Tuần rồi, Washington khẳng định sẽ không xem xét việc dỡ bỏ cấm vận đối với Iran nếu quốc gia Hồi giáo này không đưa ra những hành động "cụ thể, minh bạch và trách nhiệm" về chương trình hạt nhân của họ.

Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif hôm 29-9 cho biết Tehran sẽ mở cửa các cơ sở hạt nhân cho các thanh sát viên LHQ tiếp cận như là một phần của các cuộc đàm phán với Mỹ, có thể từng bước làm tan băng quan hệ ngoại giao song phương.

Ngoại trưởng Zarif cũng cho rằng Mỹ và đồng minh phải từ bỏ các lệnh cấm vận kinh tế đối với Iran như là điều kiện ràng buộc với bất cứ thỏa thuận nào giữa các bên. Theo ông Zarif, do nhận được sự đồng thuận từ lãnh tụ tinh thần tối cao Ali Khamenei về các cuộc đàm phán với phương Tây, các cuộc thảo luận sẽ xoay quanh nhiều khía cạnh của chương trình làm giàu uranium, song quyền phát triển hạt nhân vì mục đích hòa bình của Tehran thì không bàn cãi.

THANH BÌNH (Tổng hợp)