Hôm 28-7, Mỹ đã lần đầu tiên chính thức cáo buộc Iran liên kết với al-Qaeda thông qua một thỏa thuận cho phép tổ chức khủng bố này dùng lãnh thổ Iran làm điểm trung chuyển tiền, vũ khí và các tay súng đến các căn cứ của al-Qaeda tại Pakistan và Afghanistan.

Bộ Tài chính Mỹ cho rằng al-Qaeda đang tổ chức hoạt động gây quỹ qui mô lớn, sử dụng các tay chân tại Iran và nhận tiền từ những người đóng góp tại các quốc gia giàu dầu mỏ ở Vùng Vịnh như Koweit và Qatar. Mạng lưới gây quỹ của al-Qaeda được cho là do Ezedin Abdul Aziz Khalil cầm đầu. Tên này ở Iran và tiến hành các hoạt động dựa trên thỏa thuận với giới chức Tehran từ năm 2005 đến nay.

Quan hệ Mỹ-Iran căng thẳng hơn dưới thời Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad. Ảnh: Reuters

Mỹ còn cho biết họ từng trừng phạt 6 phần tử al-Qaeda được cho là giám sát mạng lưới này. Hai trong số đó từng sử dụng các nước Vùng Vịnh - đặc biệt là Qatar và Koweit làm căn cứ gây quỹ cho al-Qaeda. Chúng chuyển tiền, thông tin và các vật liệu cần thiết cho tổ chức thông qua các trạm đóng tại Iran. Thậm chí có tên gây quỹ cho cả al-Qaeda và Taliban.

Khalil cũng bị cho là có mối quan hệ mật thiết với giới chức Iran nhằm đảm bảo sự phóng thích các thành viên al-Qaeda bị giam giữ tại Iran. Những tên này sau đó sẽ quay về các trại tại Pakistan. Washington cho rằng “Khalil chuyển tiền và lính mới từ khắp Trung Đông vào Iran, sau đó chuyển đến Pakistan để trợ giúp cho các thủ lĩnh al-Qaeda”. David Cohen, Thứ trưởng về khủng bố và tình báo tài chính của Bộ Tài chính Mỹ, nói rằng: “Thông qua việc phơi bày thỏa thuận mật của Iran với al-Qaeda về việc cho phép tổ chức này chuyển tiền và các phần tử khủng bố qua lãnh thổ, chúng tôi đang làm sáng tỏ một khía cạnh khác về sự hỗ trợ khủng bố của Iran”.

Mỹ từ lâu nghi ngờ mối quan hệ giữa các nhà tài trợ Vùng Vịnh, Iran và al-Qaeda, mặc dù Tehran và tổ chức này theo hai phái Hồi giáo khác nhau và bất đồng về lợi ích chiến lược (Iran theo dòng Shiite trong khi al-Qaeda theo Sunni). Sau cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu vào Afghanistan năm 2001, Nhà Trắng cho rằng các phần tử cấp cao của al-Qaeda và các thành viên trong gia đình của trùm khủng bố Osama bin Laden đã tẩu thoát và đến tị nạn tại Iran, nước có chung đường biên giới phía Tây với Afghanistan. Một trong những phần tử đầu não khi đó là Saif al-Adel - chỉ huy quân sự cấp cao của al-Qaeda. Một số quan chức Nhà Trắng đã cáo buộc Adel sử dụng Iran làm căn cứ để giám sát các hoạt động của mạng lưới khủng bố.

Washington cho rằng Tehran đang ngày càng có những động thái nhằm khẳng định ảnh hưởng khu vực của mình. Iran giúp tuồn vũ khí tinh vi vào các nước Iraq và Afghanistan nhằm thúc giục sự rút quân của các lực lượng Mỹ. Các quan chức Mỹ nói rằng họ tin là sự hỗ trợ của Iran dành cho al-Qaeda được ký kết bởi cùng một động cơ: Đưa Trung Đông và Trung Á ra khỏi tầm kiểm soát của các lực lượng Mỹ. “Iran đang cho phép mạng lưới khủng bố al-Qaeda sử dụng biên giới của họ. Tôi cho rằng Iran cũng sẽ đạt được lợi ích nào đó từ việc này”, một quan chức cấp cao của Mỹ nói.

Các quan chức của phái đoàn Iran tại New York gọi những cáo buộc trên là hoàn toàn vô căn cứ. Người phát ngôn phái đoàn Alireza Miryousefi tuyên bố “Bản thân Cộng hòa Hồi giáo Iran là nạn nhân của các hành động khủng bố trong quá khứ mà hậu quả là sự mất đi hàng trăm sinh mạng của người dân Iran vô tội”. Trong khi đó, phát ngôn viên của đại sứ quán Qatar tại Washington cho biết chính phủ nước này đang điều tra các cáo buộc mà Bộ Tài chính Mỹ vừa đưa ra.

THUẬN HẢI (Theo WSJ)