Ngoại trưởng Indonesia Marty Natagelawa ngày 16-5 kêu gọi xây dựng một hiệp ước hòa bình mới cho khu vực châu Á nhằm giúp các nước tạo sự tin tưởng lẫn nhau và hạn chế nguy cơ xung đột tại khu vực đang thay đổi nhanh chóng này.

Ngoại trưởng Natagelawa gặp Ngoại trưởng Kerry tại Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 16-5.

Đề xuất của Ngoại trưởng Natagelawa được đưa ra trong khuôn khổ chuyến thăm tới Washington (Mỹ). Theo đó, ông khẳng định rằng một hiệp ước hòa bình mới có thể giúp chấm dứt "vòng luẩn quẩn căng thẳng mọi bên đều biết" tại châu Á, đồng thời thúc đẩy mối quan hệ dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau bằng cách đưa các nước đến gần với mục tiêu của họ.

Không trực tiếp đề cập tới Trung Quốc hay Mỹ, ông Natagelawa cho biết châu Á không muốn chứng kiến "sự lấn át vô chừng của bất kỳ quốc gia nào" hoặc sự biến động nào được tạo ra từ hiềm khích giữa các quốc gia đối địch. "Thay vào đó, hòa bình và ổn định trong khu vực phải được tạo ra thông qua việc thúc đẩy triển vọng trao đổi về an ninh chung, thịnh vượng chung và ổn định chung"- ông Natagelawa phát biểu tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế Hoa Kỳ (CSIS), trước khi hội kiến người đồng cấp Mỹ John Kerry để bàn về mối quan hệ song phương. Theo ông, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Ấn Độ-Thái Bình Dương (Indo-Pacific-Wide Treaty of Friendship and Cooperation) sẽ phát triển theo mô hình Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), trong đó cấm sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp trong khu vực.

Hãng tin Pháp AFP cho biết hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác (được ký kết lần đầu vào năm 1976) đã giúp thu hẹp những bất đồng từ thời Chiến tranh Lạnh trong số các quốc gia Đông Nam Á và tạo ra một ASEAN đang phát triển rất nhanh như hiện nay. Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ từ đó cũng tham gia vào hiệp ước.

Người đứng đầu cơ quan ngoại giao của đất nước vạn đảo cho rằng khu vực bao trùm Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương đã tạo nên một nguồn lực quan trọng trong sự phát triển của thế giới và thường được nhìn nhận là những khu vực nổi bật. Vì vậy, để duy trì ổn định và hòa bình, ông kêu gọi các nước trong khu vực thẳng thắn trước những bất đồng, nên thừa nhận những cuộc tranh chấp lãnh thổ và "không cố tạo ra tình hình mới trong các cuộc tranh chấp trên đất liền và trên biển". Ví dụ như thời gian qua, các nước láng giềng của Trung Quốc, trong đó có Philippines và Nhật Bản, đã tố cáo Bắc Kinh có nhiều hành động xâm lấn ngang ngược để khẳng định những tuyên bố chủ quyền vô căn cứ của mình.

Ngoại trưởng Natagelawa còn cảnh báo cuộc khủng hoảng gần đây trên Bán đảo Triều Tiên có thể đánh dấu "sự biến động đáng kể" trong tình trạng căng thẳng và bày tỏ quan ngại rằng sau vụ này, các quốc gia láng giềng có thể tìm cách trang bị vũ khí hạt nhân cho riêng mình.

Mặc dù chưa đề cập chi tiết xung quanh hiệp ước mới, song Ngoại trưởng Indonesia khẳng định điều quan trọng nhất lúc này là đưa ra các ý tưởng mới nhằm duy trì hòa bình tại khu vực châu Á.

THANH TRÚC (Theo AFP, Bangkok Post)