Tại Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Phi (AU) lần thứ 19 khai diễn ở Thủ đô Addis Ababa (Ethiopia) ngày 15-7, lãnh đạo các nước tuyên bố tập trung giải quyết những vấn đề nóng của châu lục, bất chấp cuộc bầu cử chọn ra chủ tịch ủy ban AU vốn bị trì hoãn từ hội nghị hồi tháng Giêng năm nay có thể sẽ phủ bóng đen lên chương trình nghị sự tại cuộc họp lần này.

Tổng thống Sudan Omar al-Bashir (phải)  và người đồng cấp Nam Sudan Salva Kiir trong cuộc gặp ngày 14-7. Ảnh: AFP

Bà Clarice Nkosazana Dlamini-Zuma, Bộ trưởng Nội vụ Nam Phi là ứng viên duy nhất thách thức chức chủ tịch đương nhiệm từ Gabon Jean Ping, người đã giữ vị trí này từ năm 2008. Nam Phi tỏ ra rất lạc quan về khả năng chiến thắng của cựu phu nhân của Tổng thống Jacob Zuma. Hội nghị có chủ đề “Tăng cường thương mại liên Phi”, nhưng các vấn đề an ninh vẫn là ưu tiên hàng đầu đối với các nhà lãnh đạo AU, nhất là tình hình bất ổn tại Mali cũng như bạo lực nổi lên tại CHDC Congo hay khủng hoảng chính trị đang leo thang giữa Sudan và Nam Sudan. Bất ổn tại Mali được coi là một trong những thử thách lớn nhất đối với các nhà lãnh đạo AU. Chủ tịch AU Jean Ping nhấn mạnh: “Hoàn cảnh Mali hiện nay là một trong những tình huống nghiêm trọng nhất mà châu lục của chúng ta phải đương đầu”. Tại Mali, các tay súng nổi dậy đã lợi dụng tình thế hỗn loạn sau cuộc đảo chính quân sự hồi tháng 3 để kiểm soát các thành phố quan trọng thuộc phía Bắc nước này.

Trong một diễn biến bên lề trước khi diễn ra Hội nghị thượng đỉnh AU, Tổng thống Sudan Omar al-Bashir và người đồng cấp Nam Sudan Salva Kiir đã có cuộc gặp riêng lần đầu tiên kể từ sau Nam Sudan chính thức tách khỏi Sudan. Theo một quan chức thuộc phái đoàn Sudan, lãnh đạo hai nước bên bờ nội chiến này đã có cuộc hội đàm kéo dài vài giờ và kết quả là hai bên đã có những cái bắt tay thân mật, đầy tiếng cười trước khi rời khỏi phòng họp. Cuộc gặp lịch sử này là phần trong nỗ lực tìm kiếm một “thỏa thuận toàn diện” giữa hai nước.

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ), ông Haile Menkerios, cho biết thêm hai nhà lãnh đạo Sudan và Nam Sudan đã trao đổi với các vị nguyên thủ quốc gia châu Phi rằng họ đưa ra cam kết giải quyết những tranh chấp xung quanh các vấn đề về chi phí vận chuyển dầu mỏ và biên giới trước ngày 2-8. “Hai vị tổng thống đã tái khẳng định rằng họ sẵn sàng tuân theo lộ trình hòa bình và giải pháp của Hội đồng Bảo an LHQ và AU.”- ông Menkerios tuyên bố.

THANH LIÊM (Theo AFP, Bloomberg)