Mộ các trưởng lão tại Hebron. Ảnh: AP

Sau khi chính quyền Israel ngày 21-2 quyết định đưa hai di tích lịch sử là Mộ các trưởng lão tại thành phố Hebron và Mộ của Rachel ở thành phố Bethlehem đều thuộc Khu Bờ Tây vào danh sách các di sản văn hóa quốc gia, người dân và chính quyền Palestine cùng phong trào Hamas, cộng đồng quốc tế đã phản ứng gay gắt.

Theo tờ Le Figaro (Pháp), đáp trả hành động của chính quyền Benjamin Netanyahu, giới kinh doanh Palestine tại Hebron đã quyết định tạm ngừng buôn bán và nhiều người tổ chức biểu tình, ném đá vào quân đội Israel khiến lực lượng này phải dùng hơi cay giải tán. Cảnh tượng trên gợi nhớ các cuộc nổi dậy (intifada) trước đây của người Palestine chống lại thế lực chiếm đóng. Trong khi đó, nhà thương thuyết hòa bình của Palestine, ông Saeb Erekat, gọi quyết định của Tel Aviv là hành động “khiêu khích đối với người Hồi giáo trên toàn thế giới”. Một nhà lãnh đạo Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) cho biết sẽ gởi thư tố cáo Israel lên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của LHQ (UNESCO). Điều phối viên đặc biệt của LHQ Robert Serry bày tỏ lo ngại hành động của Israel sẽ phá hoại tiến trình đàm phán hòa bình Trung Đông và yêu cầu Tel Aviv rút lại quyết định trên. Bộ Ngoại giao Mỹ và nhiều nước khác cũng đồng loạt lên tiếng phản đối và đưa ra những cảnh báo tương tự.

Nghiêm trọng hơn, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas cảnh báo rằng quyết định trên có thể châm ngòi một cuộc “chiến tranh tôn giáo”. Ông Ismail Haniyeh, người đứng đầu chính quyền Hamas tại Dải Gaza, thì tố cáo Israel âm mưu Do Thái hóa các vùng đất chiếm đóng bất hợp pháp, đồng thời kêu gọi người Palestine tại Khu Bờ Tây đứng lên tiến hành cuộc nổi dậy lần ba. Năm 1987, người Palestine tại Khu Bờ Tây và Dải Gaza đã nhất tề nổi dậy chống ách chiếm đóng của Israel. Cuộc intifada thứ hai bắt đầu diễn ra từ tháng 9-2000, sau khi Thủ tướng Israel Ariel Sharon đi thăm ngôi đền Al-Aqsa của người Hồi giáo, buộc Tel Aviv phải trao trả Dải Gaza cho người Palestine năm 2005.

Theo báo chí nước ngoài, hai khu mộ trên đều mang ý nghĩa linh thiêng của cả người Do Thái và Hồi giáo. Trong đó, Mộ các trưởng lão được người Hồi giáo xem là một trong những đền thờ thiêng liêng nhất của họ. Do có sự tôn thờ của hai phe, khu mộ này được chia làm hai khu dành riêng cho mỗi bên. Tuy nhiên, năm 1994, một người Do Thái đã đột nhập vào khu vực của người Hồi giáo và sát hại 27 người Palestine đang hành lễ tại đây. Còn Mộ của Rachel hiện nay chỉ có người Hồi giáo Palestine tại Khu Bờ Tây được thăm viếng, nhưng lại nằm dưới sự quản lý an ninh nghiêm ngặt của quân đội Israel.

Ngoài hai khu mộ trên, Palestine cũng cáo buộc Israel đang thực hiện chiến dịch Do Thái hóa thánh đường Al-Aqsa tại Jerusalem. Thánh đường Al-Aqsa từng là nơi Thủ tướng Sharon tạo ra cuộc nổi dậy của người Palestine cách đây 10 năm, nên dư luận chú ý đến động thái mới của ông Netanyahu, người mà trong nhiệm kỳ thủ tướng đầu tiên (1996-1999) cũng đã làm bùng nổ cuộc xung đột đẫm máu vì đụng chạm đến khu vực thờ tự linh thiêng của người Hồi giáo.

KIẾN HÒA (Tổng hợp)