Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) ngày 1-4 nhận định cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ra “cú sốc nguồn cung tiêu cực đáng kể cho nền kinh tế toàn cầu”, làm gia tăng rủi ro cho hệ thống tài chính. Đây cũng là quan điểm của các định chế lớn như Liên Hiệp Quốc (LHQ), Liên minh châu Âu (EU), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Theo Tổ chức Thương mại Thế giới, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 có thể giảm khoảng 0,3%.

Giá nhiên liệu tăng cao do chiến sự Trung Đông tác động mạnh đến kinh tế thế giới. Ảnh: Reuters

Theo BoE, giá dầu tăng sẽ đẩy lạm phát lên cao, tác động đến tăng trưởng kinh tế và thắt chặt các điều kiện tài chính, chẳng hạn như việc các ngân hàng hạn chế cho vay. BoE cảnh báo: “Tác động bất lợi đến nền kinh tế vĩ mô toàn cầu làm tăng khả năng nhiều điểm yếu có thể cùng lúc bộc lộ, khuếch đại ảnh hưởng của chúng đến sự ổn định tài chính. Cuộc xung đột đã khiến môi trường toàn cầu trở nên khó dự đoán hơn đáng kể và diễn ra sau một giai đoạn mà các rủi ro toàn cầu đã ở mức cao”.

Trong khi đó, LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với các nước Arab, đồng thời tạo hiệu ứng dây chuyền có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. LHQ cho biết chỉ trong 1 tháng xung đột, các nền kinh tế Arab đã thiệt hại khoảng 186 tỉ USD, tương đương mức suy giảm khoảng 6% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của toàn khu vực. Báo cáo của Chương trình Phát triển LHQ cũng nhấn mạnh rằng quy mô tổn thất hiện nay đủ lớn để có thể xóa sạch toàn bộ thành quả tăng trưởng kinh tế mà khu vực đạt được trong năm 2025.

Riêng EU cảnh báo những tác động kéo dài của xung đột đối với thị trường năng lượng. Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 70% và giá dầu tăng 50% kể từ khi xung đột bùng phát, khiến chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của khối tăng thêm khoảng 14 tỉ euro chỉ trong 1 tháng.

Về phần mình, OECD dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm từ mức 3,3% của năm 2025 xuống 2,9% trong năm nay. Theo OECD, trước khi nổ ra xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran ngày 28-2, tăng trưởng toàn cầu duy trì ổn định nhờ làn sóng đầu tư và sản xuất mạnh mẽ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các điều kiện tài chính thuận lợi. Tuy nhiên, chiến sự đã đẩy giá năng lượng tăng vọt, làm gia tăng bất ổn và đẩy chi phí lên cao, đồng thời kéo giảm nhu cầu, triệt tiêu đà tăng trưởng trước đó. Giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài sẽ làm gia tăng đáng kể chi phí kinh doanh, đội giá tiêu dùng và gây ra những hệ lụy tiêu cực đối với tăng trưởng.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)