Binh lính Mỹ bên một UAV Predator. Ảnh: thenational.ae

Vùng sa mạc khô cằn và hiểm trở ở khu vực Bắc và Tây Phi bỗng nổi lên như một "sân khấu quân sự" mới trong cuộc chiến chống khủng bố quốc tế lâu dài của Mỹ và căn cứ máy bay không người lái (UAV) mới nhất mà Lầu Năm Góc vừa thiết lập tại Niger, được nhiều chuyên gia an ninh đánh giá là một cứ địa chiến lược bao trùm cả khu vực rộng lớn này.

Niger có chung đường biên giới với Mali, nơi chi nhánh của al-Qaeda và các nhóm Hồi giáo cực đoan khác đã "cắm rễ" và phát triển. Quốc gia Tây Phi này cũng chia sẻ đường biên giới với Libye và Nigeria, hai nước láng giềng cũng đang phải vật lộn đối phó với các nhóm Hồi giáo vũ trang cực đoan.

Trước tình hình phức tạp trên, hồi cuối tháng 2 vừa qua, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã quyết định thành lập căn cứ UAV tại Niger cũng như triển khai 100 binh lính đến đây. Không lực Mỹ sau đó cũng đã triển khai một loạt các chuyến bay UAV Predator (Dã thú) từ một khu vực ngoại ô Thủ đô Niamey của Niger.

Theo giới chức Lầu Năm Góc, các UAV của họ mang sứ mệnh do thám trên vùng trời Mali và Niger cũng như cả khu vực Sahara và tiểu vùng Sahel rộng lớn nhằm truy lùng các tay súng al-Qaeda và những phiến quân Hồi giáo vũ trang khác đang ẩn náu trong các sa mạc và đồi núi hoang vu. Dù căn cứ UAV tại Niger được giới lãnh đạo Lầu Năm Góc nêu rõ là nhằm "thu thập thông tin tình báo" song lại nói thêm rằng những "cỗ máy săn người" này, hiện không được trang bị vũ khí, trong tương lai cũng không loại trừ khả năng sẽ lắp đặt các tên lửa không đối đất Hellfire.

Về phần mình, Tổng thống Issoufou Mahamadou giải thích chính quyền Niger cũng như các nước trong khu vực đã chủ động lên tiếng mời Mỹ triển khai các UAV do thám tới đây do lo ngại sự trỗi dậy của phiến quân Hồi giáo tại sa mạc Sahara và Sahel. "Chúng tôi hoan nghênh UAV. Các quốc gia Tây Phi giống như những người mù dẫn người mù. Chúng tôi phụ thuộc các nước như Mỹ và Pháp hợp tác đảm bảo an ninh", ông Mahamadou phát biểu trong một cuộc trả lời phỏng vấn tại dinh tổng thống của mình.

Một quan chức Washington cho rằng hầu hết các nhiệm vụ do thám được vạch ra nhằm theo dõi các hoạt động của con người chung chung chứ không hề truy sát cá nhân. Các hình ảnh và thông tin tình báo do các UAV thu thập sẽ được chia sẻ với binh lính Pháp và liên quân châu Phi vốn đang chiến đấu chống lại phiến quân Hồi giáo ở Mali. Các sĩ quan liên lạc đến từ Niger, Pháp và Chad sẽ hợp tác cùng với lính Không lực Mỹ, bộ phận điều khiển hoạt động của UAV từ căn cứ ở Niamey.

Có điều, giống như tại các căn cứ UAV khác của Mỹ khắp nơi trên thế giới, "hành tung" của những chiếc "Dã thú" rất bí mật. Lầu Năm Góc chỉ công khai thừa nhận sự hiện diện của các UAV tại Niger, nhưng không tiết lộ chi tiết gì. Bộ chỉ huy châu Phi (Africom) của Lầu Năm Góc thì từ chối trả lời phỏng vấn của phóng viên báo Bưu điện Washington (Mỹ) về số lượng binh lính nước này có mặt tại Niger hay cho phép phóng viên rảo quanh căn cứ UAV nằm gần sân bay quốc tế Niamey. Trong khi đó, hai quan chức quốc phòng giấu tên của Mỹ lại tiết lộ một thông tin khác khi cho biết Lầu Năm Góc muốn dời căn cứ này về thành phố phía Bắc Agadez. Lý do được cho là vì Agadez khá gần với khu vực phía Nam Algérie và Bắc Libye, những khu vực đã được các tay súng và trùm buôn lậu vũ khí có liên hệ với al-Qaeda chọn làm nơi trú ẩn.

NGUYỄN DŨNG (Theo Washington Post)