Xếp hàng tìm việc tại một hội chợ việc làm ở Chicago (Mỹ) đầu tháng 6. Ảnh: AFP

Ngày 15-6, phát biểu tại lễ khai mạc hội nghị về khủng hoảng việc làm toàn cầu ở Thụy Sĩ, Tổng giám đốc Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) Juan Somavia kêu gọi 183 quốc gia thành viên ILO xem xét thông qua “công ước việc làm toàn cầu”, một công cụ tuy không phải là nghĩa vụ quốc tế bắt buộc nhưng nó bao gồm những chính sách có thể làm giảm căng thẳng xã hội, hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng kinh tế, kích thích tạo ra việc làm và duy trì sự tăng trưởng bền vững. Theo số liệu của ILO, cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu chỉ tính riêng trong năm 2009 có thể làm thế giới mất đi 219-239 triệu việc làm.

Theo ông Somavia, “công ước việc làm toàn cầu” đòi hỏi sự phối hợp chủ động của các cấp chính quyền và giới doanh nghiệp, đồng thời cần sự hợp tác quốc tế chặt chẽ và đồng thuận trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng lao động. Nó bao gồm sự hợp tác giữa các tổ chức đa phương trên các lĩnh vực tài chính, thương mại, môi trường, an ninh lương thực, giáo dục, sức khỏe...

Các nhà phân tích cho rằng giải quyết việc làm là vấn đề nóng bỏng và rất bức xúc của thế giới, nhưng làm thế nào để tạo sự nhất trí giữa các quốc gia là điều không dễ dàng. Chẳng hạn, các nước phát triển phương Tây muốn Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) buộc các nước nghèo và đang phát triển không được hạ thấp tiêu chuẩn sống của người lao động và điều kiện bảo vệ môi trường nhằm hạn chế sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường lao động và thương mại quốc tế. Trong khi đó, các nước nghèo và đang phát triển cho rằng giá nhân công rẻ là một trong những lợi thế và cơ hội phát triển, và coi các tiêu chuẩn môi trường khắc khe là hành động bảo hộ mậu dịch có thể triệt tiêu ngành công nghiệp chế tạo của họ.

Nói cách khác, vấn đề lao động hiện nay có liên quan đến sự cạnh tranh của các nước trên nhiều lĩnh vực, nhất là ngành công nghiệp và xuất khẩu hàng hóa. Ngành công nghiệp của quốc gia nào duy trì được tốc độ tăng trưởng thì việc làm sẽ được đảm bảo. Nói như Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy thì giải quyết cuộc tranh chấp việc làm trên thế giới cần đến chính sách điều phối tiến trình toàn cầu hóa, tức là kiểm soát cuộc cạnh tranh bằng các tiêu chuẩn khắc khe hơn về giá nhân công, môi trường.

“Công ước việc làm toàn cầu” có thể là một sáng kiến hay, nhưng rõ ràng ngay từ đầu cho thấy có sự bất đồng trong nhận thức của các nhà lãnh đạo.

PHÚC GIA AN (Theo AP, BBC, ABC)