NGUYỆT CÁT (Theo Al Jazeera, Options)      

Bằng cách sử dụng công nghệ và dữ liệu từ các ngân hàng máu, LifeBank - công ty vận chuyển máu do cô Temie Giwa-Tubosun (35 tuổi) sáng lập - hiện là kênh phân phối máu cấp cứu cho các bệnh viện ở Nigeria rất hiệu quả, qua đó đã giúp cứu sống hàng trăn ngàn bệnh nhân. Mô hình hoạt động thành công của LifeBank được xem là một ví dụ điển hình cho thấy khi phụ nữ nỗ lực vượt qua khó khăn, họ có thể tạo ra sự đột phá và biến điều không thể thành có thể.

Nhà sáng lập LifeBank, Temie Giwa-Tubosun. Ảnh: Guardian.ng

Ý tưởng thành lập LifeBank đến với Giwa-Tubosun từ những trải nghiệm cá nhân ngoài ý muốn. Cách đây 13 năm, khi làm việc tại một dịch vụ y tế ở miền Bắc Nigeria, cô thực tập sinh 22 tuổi Giwa-Tubosun đã chứng kiến một ca chuyển dạ sinh con phức tạp phải phẫu thuật cấp cứu, nhưng cuối cùng bác sĩ chỉ cứu được người mẹ, không cứu được em bé. Ðiều đó đã khiến Giwa-Tubosun bị sốc nặng đến nỗi cô tự giam mình trong khách sạn suốt 4 ngày. “Tôi thấy thật bất công khi phụ nữ có thể chết khi sinh con. Từ đó tôi quan tâm đến vấn đề chăm sóc sức khỏe sản phụ”- cô nhớ lại.

Sự việc nói trên, cùng với việc bản thân Giwa-Tubosun sau đó cũng trải qua một ca sinh khó, khiến cô nghĩ tới vấn đề máu cấp cứu. Với kinh nghiệm làm việc trong ngành y tế, cô biết rằng băng huyết sau sinh là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho người mẹ ở Nigeria, nước có tỷ lệ tử vong khi sinh con cao gấp gần 8 lần so với toàn cầu - cứ 100.000 ca sinh là có 211 ca tử vong. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Nigeria chiếm gần 20% số trường hợp phụ nữ tử vong vì sinh con trên toàn cầu. Tại quốc gia Tây Phi này, cứ 22 phụ nữ thì có 1 người mất mạng khi mang thai, sinh con, trong hoặc sau khi phá thai.

Nhận thấy nhiều phụ nữ Nigeria đang đối mặt với nguy cơ đe dọa tính mạng, Giwa-Tubosun quyết định phải hành động. Năm 2010, sau khi giành được học bổng của WHO, Giwa-Tubosun đã thực hiện nhiều dự án chăm sóc sức khỏe khác nhau, bao gồm ở Uganda và Mỹ. Vào năm 2012, cô đã tạo ra đột phá lớn khi thành lập tổ chức phi chính phủ One Percent Project, với nhiệm vụ giáo dục người dân Nigeria về việc hiến máu và phân phối chúng tốt hơn trên cả nước. Ðiều này dẫn đến việc thành lập LifeBank 4 năm sau đó. 

Ban đầu, Giwa-Tubosun dự tính chỉ phân phối máu từ phòng thí nghiệm đến bệnh viện, ưu tiên cho các bà mẹ. Sự đổi mới của LifeBank chính là tận dụng công nghệ để thu thập dữ liệu tồn kho từ các ngân hàng máu và cung cấp máu đã được các phòng thí nghiệm sàng lọc cho các bệnh viện theo yêu cầu, tức là họ có thể gọi đặt hàng 24/7. Mục tiêu của LifeBank là cung cấp nguồn máu an toàn đến nơi cần trong vòng chưa đầy 45 phút bằng xe đạp, thuyền, xe ba bánh và cả máy bay không người lái. Ðiều đó đã giúp cứu sống hơn 40.000 người. Từ phụ thuộc vào các nhân viên điều phối, LifeBank đã phát triển thành một công ty phân phối y tế kỹ thuật số cung ứng các sản phẩm quan trọng khác ngoài máu - như bình ôxy, huyết tương và vaccine - đến các bệnh viện. Theo Giwa-Tubosun, công ty hiện làm việc với hơn 150 ngân hàng máu và có 142 nhân viên, phục vụ hơn 600 bệnh viện trên khắp Nigeria và gần đây mở rộng hoạt động sang Kenya và Ethiopia. Nhà sáng lập LifeBank cho biết công ty này đã phân phối đủ máu để cứu hơn 100.000 người. 

Công việc của Giwa-Tubosun đã nhận được sự khen ngợi khắp toàn cầu và cô từng phát biểu trên các nền tảng có ảnh hưởng - chẳng hạn như TedxEustonSalon - về tầm nhìn của mình trong việc giải quyết tình trạng thiếu máu ở châu Phi. Người sáng lập Facebook, Mark Zuckerberg, sau khi gặp Giwa-Tubosun vào năm 2016 đã nói rằng: “Nếu thực sự thành công, cô ấy sẽ cho thấy một mô hình có ảnh hưởng không chỉ ở Nigeria mà còn các quốc gia trên toàn thế giới”.