Hai tuần qua khối lượng giao dịch trên thị trường chứng khoán thấp kỷ lục, có ngày chỉ đạt khoảng 1.200 tỉ đồng trên cả 2 sàn, chỉ bằng một phần sáu so với lúc đỉnh điểm của nó, khi đó khối lượng giao dịch đạt gần 8.000 tỉ đồng/phiên vào giữa tháng 10-2009. Chỉ số VN-Index hiện cũng giảm khá sâu, rời bỏ mốc 500 điểm kể từ 2 tuần nay. Thị trường chứng khoán liệu sẽ phục hồi trong năm Canh Dần như các nhà phân tích dự đoán?
Theo thông cáo báo chí hàng tuần của Ngân hàng Nhà nước cho biết, lãi suất cho vay thông thường phổ biến ở mức 12%/năm. Lãi suất cho vay thỏa thuận đối với các nhu cầu vốn phục vụ đời sống, cho vay thông qua thẻ tín dụng phổ biến ở mức từ 15-17%/năm. Tuy nhiên, thực tế nhiều nơi, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã tìm mọi cách để “lách luật” thu thêm phí tư vấn, phí quản lý tài sản làm cho lãi suất cho vay thực tế đội lên cao hơn. Điều đó chứng tỏ rằng chính sách thắt chặt tín dụng của Ngân hàng Nhà nước đã tác động và thẩm thấu vào nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, trong đó chứng khoán là lĩnh vực bị tác động mạnh nhất. Khi tiền tệ bị thắt chặt, thị trường chứng khoán là kênh đầu tư bị ảnh hưởng rất lớn bởi nó dễ rút vốn ra hơn thị trường bất động sản do tính thanh khoản của nó cao hơn bất động sản. Còn 2 kênh đầu tư khác là vàng và ngoại tệ mặc dù có tính thanh khoản cao hơn nhưng lại chiếm tỷ trọng đầu tư rất khiêm tốn so với chứng khoán và bất động sản. Hiện nay kênh chứng khoán được xem là kênh đầu tư vốn lớn thứ 2 của nền kinh tế nước ta chỉ sau bất động sản. Theo báo cáo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thì lúc đỉnh điểm tháng 10-2009 giá trị vốn hóa của thị trường chứng khoán đã chiếm đến 55% GDP của quốc gia, đến ngày 31-12-2009 giá trị vốn hóa của nó đạt 620.000 tỉ đồng, tương đương 38% GDP.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn, Trưởng phòng Môi giới Chi nhánh Cần Thơ của Công ty Chứng khoán Phương Đông, nhận định: Nếu so với các thị trường chứng khoán Mỹ, châu Âu, Nhật Bản thì thị trường chứng khoán Việt Nam chịu tác động của ngân hàng là nhiều nhất. Mặc dù các thông tin về kết quả kinh doanh, chỉ số nền kinh tế... đều tốt nhưng van tín dụng “có vấn đề” là thị trường bị tác động xấu, giảm điểm, giảm thanh khoản. Do đó, hiện nay đa phần nhà đầu tư đang hy vọng và chờ đợi chính sách tín dụng của Ngân hàng Nhà nước sẽ bớt thắt chặt hơn trong tháng 2 và sau Tết Nguyên đán.
Ngân hàng Nhà nước bắt đầu áp dụng chính sách thắt chặt tín dụng vào giữa tháng 11-2009, đầu tiên ban hành văn bản hạn chế các ngân hàng cho vay vào các lĩnh vực chứng khoán, bất động sản, tài chính (bao gồm vàng, ngoại tệ). Tiếp đó ngày 25-11-2009, Ngân hàng Nhà nước có quyết định nâng lãi suất cơ bản lên 8%/năm thay cho mức lãi suất cũ là 7%/năm đã được áp dụng trong suốt 10 tháng trước đó kể từ đợt suy thoái kinh tế thế giới... Sau các quyết định này thị trường chứng khoán bắt đầu giảm điểm mạnh, VN-Index lùi về mức dưới 500 điểm khi trước đó vào ngày 22-10 nó đã đạt mốc 630 điểm, sụt giảm thanh khoản. Thị trường sau đó đã bật tăng mạnh trở lại vào ngày 18-12-2009 với hy vọng hạn mức tín dụng mới năm 2010 là 25% và sẽ được các ngân hàng mở “van” cho vay trở lại vào tháng 1-2010.
Chờ đợi mỏi mòn, nhà đầu tư hiện nay đã bắt đầu có tâm lý hoang mang không biết đến khi nào ngân hàng mới cho vay trở lại trong khi tháng 1 đã trôi qua, Tết Nguyên đán cận kề, các nguồn vốn tranh thủ rút ra khỏi thị trường để trữ hàng Tết, thanh quyết toán, giải quyết lương thưởng cuối năm. Và một điều tất yếu là thị trường chứng khoán đã giảm điểm, dần mất tính thanh khoản, khối lượng giao dịch sụt giảm thê thảm - vấn đề mà theo nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp thì nó còn quan trọng hơn cả việc chỉ số VN-Index giảm điểm sâu. Trên các diễn đàn chứng khoán xuất hiện nhiều ý kiến đồn đoán về tăng lãi suất cơ bản, thắt chặt tín dụng, chứng khoán đã “ngấm đòn” thắt chặt tiền tệ... kết hợp với việc chỉ số VN-Index đi ngang và đi xuống liên tục trong 2 tuần qua đã làm tâm lý nhà đầu tư dao động không muốn giải ngân, ngay cả khi có tiền trong tài khoản và giá nhiều loại cổ phiếu đã rất thấp so với hồi cuối năm 2009.
Một hy vọng đang le lói lên trong giới đầu tư chứng khoán là nhận định của nhiều chuyên gia đều cho rằng, qua Tết Nguyên đán nguồn tiền nhàn rỗi sẽ quay lại ngân hàng, chứng khoán, lúc đó ngân hàng sẽ mở “van” cho vay trở lại và cùng với việc các kết quả kinh doanh quý 4 và cả năm 2009 của các doanh nghiệp niêm yết rất khả quan sẽ được tung ra cũng như chỉ số CPI của tháng cận Tết không quá cao sẽ tạo thêm luồng sinh khí mới cho thị trường chứng khoán trong năm Canh Dần...
TRẦN ĐĂNG
