Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Health & Place chứng minh các hoạt động trong môi trường thiên nhiên có thể giúp con người giảm bớt cô đơn.

Hòa mình với thiên nhiên nuôi dưỡng cảm giác thuộc về, qua đó giúp ngăn ngừa cô đơn. Ảnh: Medical News Today

Cách thiên nhiên giảm bớt cô đơn

“Tăng cường cảm giác thuộc về, không chỉ với những người khác mà còn với môi trường tự nhiên, dường như có tác dụng đẩy lùi sự cô đơn”, Sindre Johan Cottis Hoff, nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy, chia sẻ. Điều này cho thấy cảm giác thuộc về không nhất thiết đến từ người khác mà nó cũng có thể đến từ thế giới xung quanh chúng ta.

Ông Hoff đưa ra nhận định trên sau khi phân tích cuộc phỏng vấn của hơn 2.500 người sống gần hồ Mjosa. Hơn 75% người tham gia phỏng vấn đến hồ vài lần mỗi năm và gần 25% đến đây vài lần mỗi tháng.

Sau khi xem xét những hoạt động phổ biến quanh hồ Mjosa, như đi bộ, chèo thuyền, câu cá hoặc đơn giản chỉ là dành thời gian ở đó, nhóm nghiên cứu phát hiện chúng có tác dụng hạ thấp mức độ cô đơn theo cách gián tiếp. Mọi người ít cô đơn hơn khi những hoạt động này giúp họ cảm thấy gắn kết với thiên nhiên hoặc thuộc về nơi đó. 

Tuy vậy, không phải mọi hoạt động đều có tác dụng như nhau. Những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc ngắm cảnh cho thấy mối liên hệ mạnh mẽ hơn với sự kết nối với thiên nhiên. Người tham gia các hoạt động này thường chú ý đến những chi tiết xung quanh, ví dụ như âm thanh, ánh sáng, đường chân trời hoặc hoa lá. Đặc biệt, hoạt động một mình giúp người ta dễ nhận ra những chi tiết này hơn.

Trong khi đó, những hoạt động có mục đích rõ ràng, như tập thể dục, có mức độ kết nối với thiên nhiên thấp hơn. Điều này có thể là do sự tập trung thường hướng vào thành tích cá nhân, thay vì môi trường xung quanh.

Đẩy lùi cô đơn cũng là cách phòng ngừa bệnh tật 

Cô đơn không đơn thuần là cô lập về mặt thể chất, ở một mình, mà là cảm giác cô độc, ở giữa đám đông vẫn thấy “mất kết nối”. Nếu tình trạng này kéo dài, cô đơn có thể dẫn tới nhiều hệ lụy sức khỏe, như tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, lo âu, rối loạn giấc ngủ, sa sút trí tuệ, thậm chí tử vong sớm.

Các nghiên cứu trước đây cho thấy chỉ tăng cường tương tác xã hội là chưa đủ để giúp giảm cảm giác cô đơn. Đây là lúc môi trường tự nhiên trở nên quan trọng. Công viên, hồ nước và rừng cây hỗ trợ sức khỏe tinh thần tốt hơn bởi thiên nhiên tạo sự kết nối sâu sắc hơn.

Nghiên cứu ở Na Uy nhấn mạnh 2 khái niệm chính. Thứ nhất là sự gắn kết với thiên nhiên, tức cảm giác bản thân như một phần của thế giới tự nhiên. Cảm giác đó không chỉ là hòa mình vào môi trường thiên nhiên, mà còn cảm nhận sự kết nối với nó.

Khái niệm thứ hai là sự gắn bó với địa điểm. Điều này phản ánh mối liên kết cảm xúc với một địa điểm cụ thể. Một hồ nước, con đường mòn hay thậm chí công viên quen thuộc có thể trở nên ý nghĩa theo thời gian.

Cả hai dạng kết nối này giúp xua tan cảm giác cô đơn theo những cách khác nhau. Sự gắn kết với thiên nhiên liên quan đến cả cô đơn cảm xúc lẫn cô đơn xã hội. Trong khi đó, gắn bó với địa điểm chủ yếu liên quan đến cô đơn xã hội, đặc biệt khi nơi đó cũng là không gian sinh hoạt chung của cộng đồng.

Những phát hiện trên cũng gợi ý những cách giúp con người đẩy lùi sự cô đơn. Chẳng hạn ở các thành phố, quy hoạch đô thị có thể tích hợp các không gian xanh, tạo môi trường để cư dân kết nối với thiên nhiên. Những thực hành đơn giản như quan sát và lắng nghe âm thanh trong tự nhiên hoặc thưởng thức cảnh quan đều có thể tạo ra sự khác biệt có lợi cho tâm trạng. Ngoài ra, các chương trình y tế cộng đồng cũng nên khuyến khích sự tương tác có ý thức với thiên nhiên, thay vì chỉ đề cập hoạt động ngoài trời.

Các nghiên cứu trước đây cho thấy cảm giác gắn kết với thiên nhiên có thể được thúc đẩy bằng cách mỗi ngày ghi lại 3 điều tích cực mà bản thân nhận thấy khi ở ngoài trời trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là một bài tập giúp chú ý đến thiên nhiên trong cuộc sống hằng ngày và hiệu quả của nó đã được chứng minh là bền vững.

MINH DŨNG (Theo Earth, EurekAlert)