Nhật Bản trở thành quốc gia mới nhất trong số các nước giàu tuyên bố tăng mạnh ngân sách quốc phòng, đưa chi tiêu quân sự của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới lên mức 2% GDP.

Mỹ chi số tiền khổng lồ để duy trì kho vũ khí hạt nhân. Ảnh: AP

Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi hôm 17-4 cho biết ngân sách nước này dành cho quốc phòng và các chi phí liên quan trong tài khóa 2026 là 10.600 tỉ yen (hơn 66 tỉ USD). Ngoài ra, một nguồn ngân sách bổ sung đã được thông qua vào cuối năm ngoái, trong đó có gần 11 tỉ USD dành cho an ninh và ngoại giao, giúp Nhật Bản hoàn thành sớm 2 năm mục tiêu chi tương đương 2% GDP cho quốc phòng và các chi phí liên quan. Việc gia tăng mạnh chi tiêu quốc phòng phản ánh nỗ lực của Tokyo trong việc củng cố năng lực phòng vệ và thích ứng với những biến động ngày càng lớn của môi trường an ninh khu vực và toàn cầu.

Quốc gia láng giềng Hàn Quốc cũng trong xu thế như vậy. Ngân sách quốc phòng của Hàn Quốc năm 2026 tăng hơn 8% lên 66.300 tỉ won (tương đương 46 tỉ USD). Seoul hiện sở hữu lực lượng vũ trang mạnh thứ năm thế giới và dành 1,4% GDP cho quốc phòng. Tổng thống Lee Jae Myung tuyên bố: “Chúng ta sẽ tái cấu trúc hệ thống vũ khí truyền thống phù hợp với thời đại trí tuệ nhân tạo (AI), nhanh chóng chuyển đổi quân đội thành lực lượng tinh nhuệ, thông minh, tăng cường mạnh mẽ năng lực phòng thủ và tiến gần hơn tới việc hiện thực hóa nền quốc phòng tự chủ”.

Một cường quốc châu Á - Thái Bình Dương khác là Úc không đứng ngoài cuộc. Thủ tướng Anthony Albanese cho biết nước này dự kiến sẽ tăng mức trần chi tiêu quốc phòng từ 2,02% lên 2,3% GDP từ nay đến năm tài chính 2033-2034, tương đương 100 tỉ AUD (71 tỉ USD) mỗi năm. Được biết, ngân sách quốc phòng của Úc trong năm tài chính 2024-2025 là xấp xỉ 56 tỉ AUD, tăng hơn 6% so với tài khóa trước. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây thậm chí yêu cầu các đồng minh châu Á tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP, tương đương với mục tiêu mà các thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang nhắm tới. Năm ngoái, toàn bộ 32 quốc gia thành viên NATO đã đạt mức chi tiêu quốc phòng tối thiểu theo tiêu chuẩn cũ là 2% GDP.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump đang đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỉ USD, trong bối cảnh chi phí quân sự tăng mạnh do cuộc xung đột với Iran. Mức chi này cao hơn 40% so với hiện tại và là mức tăng mạnh nhất kể từ Thế chiến thứ hai.   

Bên kia bờ Đại Tây Dương, Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố Pháp cần bổ sung 36 tỉ euro (gần 42 tỉ USD) cho quân đội từ nay đến năm 2030 nhằm tăng tốc quá trình tái vũ trang và chuẩn bị cho khả năng phải đối mặt với một cuộc xung đột cường độ cao trong vài năm tới. Khoản tiền này sẽ được cộng thêm vào Luật lập kế hoạch quân sự (LPM) giai đoạn 2024-2030, vốn đã dành hơn 413 tỉ euro cho quốc phòng. Theo ông Macron, nước Pháp phải thực hiện những nỗ lực “tương xứng với thời đại khắc nghiệt” trước bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn với nhiều cuộc xung đột, khủng hoảng và căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Mỹ chi 1.000 tỉ USD để duy trì kho vũ khí hạt nhân

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), chi phí duy trì và hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của nước này tiếp tục tăng và sẽ lên tới gần 1.000 tỉ USD vào năm 2034.

Báo cáo cho biết người nộp thuế Mỹ sẽ phải trả khoảng 946 tỉ USD trong thập niên tới để duy trì, vận hành và hiện đại hóa vũ khí hạt nhân cùng các máy bay ném bom, tàu ngầm... được thiết kế để vận chuyển vũ khí và cơ sở hạ tầng hỗ trợ và sản xuất liên quan. CBO ước tính vũ khí hạt nhân sẽ chiếm 8,4% chi tiêu quốc phòng của Mỹ giai đoạn 2025-2034, tăng đáng kể so với 3,9% trong ngân sách quốc phòng năm 2014.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)