Ngày 20-4, bắt đầu đợt 2 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và đoàn Chủ toạ điều hành Phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Trong phiên họp chiều 20-4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; Tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025. 

Đại biểu Tô Ái Vang - Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang tham gia đóng góp một số ý quan trọng. Bà Tô Ái Vang cho rằng trước tác động đa chiều của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, nhưng tốc độ tăng trưởng ở nước ta đạt được trong những tháng đầu năm 2026 cùng với an ninh quốc phòng luôn được giữ vững là điều hết sức phấn khởi.

Theo Nghị quyết 252 của Quốc hội khóa XV, cả nước có 6 vùng kinh tế - xã hội trọng điểm định hướng phát triển và liên kết vùng. Nhìn vào bức tranh tổng thể của vùng ĐBSCL, đại biểu Tô Ái Vang đóng góp 4 ý kiến:

Thứ nhất, năm 2023 Chính phủ ban hành Quyết định số 974 về việc thành lập Hội đồng điều phối vùng ĐBSCL. Hội đồng đã ban hành quy chế hoạt động; điều phối các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm và quy hoạch vùng, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Để đáp ứng với yêu cầu trong giai đoạn mới hiện nay, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ rà soát cơ cấu bổ sung, nhằm hoàn thiện Hội đồng điều phối vùng ĐBSCL, để kịp thời giải quyết các vấn đề mang tính liên kết vùng và thúc đẩy hợp tác với các vùng trong cả nước. 

Thứ hai, năm 2020, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59 định hướng đưa Cần Thơ trở thành trung tâm vùng ĐBSCL; Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 45 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ. Qua 4 năm thực hiện, Nghị quyết đã tạo động lực quan trọng cho Cần Thơ, kết quả rõ nét nhất là hạ tầng giao thông được cải thiện, thu hút vốn đầu tư tăng... 

Tuy nhiên, sau sáp nhập, đã tạo ra không gian phát triển mới cho Cần Thơ về cơ hội và tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong điều kiện chuyển đổi số toàn cầu. Do đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ chấp thuận, tạo điều kiện và hỗ trợ Cần Thơ thực hiện các bước theo quy trình kiến nghị Quốc hội khóa XVI ban hành nghị quyết mới thay thế nghị quyết 45. 

Thứ ba, để Cần Thơ phát huy vai trò trung tâm và để các địa phương trong vùng có sự liên kết thực chất và hiệu quả, đại biểu có 4 kiến nghị:

(1). Trên cơ sở Chính phủ đã phê duyệt và công bố Quy hoạch vùng ĐBSCL, các Bộ, ngành sớm ban hành kế hoạch triển khai thực hiện ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2030.

(2). Xác định kết cấu hạ tầng giao thông là điểm nghẽn nhưng cũng là động lực để phát triển vùng ĐBSCL, Bộ Xây dựng cùng các Bộ, ngành sớm rà soát quy hoạch trình Chính phủ phê duyệt ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2030, thực hiện cơ chế đặc thù, đầu tư đồng bộ mang tính chiến lược, đó là: dùng đường thủy làm động lực, cảng Trần Đề làm hạt nhân và đường bộ làm mạch máu kết nối. Xác định trục xương sống là cảng Trần Đề và hình thành các tuyến vận tải chạy dọc bờ biển để gom hàng, giảm áp lực cho đường bộ vốn đang quá tải. Triển khai đầu tư dự án Đường sắt cao tốc TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026-2030, cùng với đó là hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng theo trục ngang, trục dọc và các tuyến nhánh để trở thành "đòn bẩy" thực sự cho vùng ĐBSCL.

(3). Để ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng và xâm nhập mặn tại ĐBSCL theo tư duy "thuận thiên", Chính phủ cần quan tâm đầu tư dự án hạ tầng thủy lợi liên vùng, trong đó xây dựng hồ chứa nước ngọt tại các địa phương ven biển Vĩnh Long, Cần Thơ, Cà Mau để dự trữ nước ngọt trong mùa khô, đảm bảo sinh hoạt và sản xuất. Dự án chống sạt lở và thích ứng nước biển dâng, như: chuyển đổi mô hình canh tác giảm phân bón, giảm sử dụng nước; xây dựng các tuyến đê ngăn sóng, chống sạt lở; dự án phi công trình tích hợp dữ liệu khí hậu thủy văn để dự báo sớm hạn mặn, giúp các địa phương chủ động mùa vụ.

(4). Cho phép Cần Thơ thực hiện các chính sách ưu đãi của Trung tâm Khởi nghiệp - Đổi mới sáng tạo quốc gia để triển khai thực hiện Trung tâm Khởi nghiệp - Đổi mới sáng tạo Cần Thơ, thực hiện kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và nhà đầu tư nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đắc lực cho tăng trưởng kinh tế dựa trên khoa học công nghệ.

Thứ tư, trước yêu cầu của sự phát triển, đòi hỏi Chính phủ phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân trách nhiệm. Tuy nhiên, thực tiễn, công tác quản lý luôn phát sinh vấn đề mới, trong khi pháp luật chậm cập nhật, còn thiếu sự đồng bộ. Nếu không có cơ chế bảo vệ thì cán bộ địa phương, thậm chí cán bộ Trung ương sẽ không dám làm, không dám quyết, yêu cầu phải thực hiện đúng theo quy trình, quy định, dẫn đến chậm trễ so với yêu cầu bứt phá hướng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Đảng đã nhiều lần nhấn mạnh bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo. Tuy nhiên, mới chỉ dừng ở chủ trương, quy định nội bộ mà chưa được thể chế hoá đầy đủ thành luật, nên còn thiếu vùng an toàn pháp lý cho công cuộc đổi mới vì lợi ích chung. Vì thế, đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm rà soát và trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ công chức và Luật Viên chức, tích hợp quy định trong Nghị định 73/2023/NĐ-CP của Chính phủ, là văn bản pháp lý quan trọng cụ thể hóa Kết luận số 14 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, thống nhất với các nguyên tắc quản lý cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Đây không phải là dung túng cho sai phạm, mà là tạo không gian an toàn để cán bộ dám dấn thân vì dân, vì nước; là yêu cầu sống còn để xây dựng Nhà nước pháp quyền; xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân, kiến tạo để phát triển - điều hết sức quan trọng trong bối cảnh hiện nay.