Theo Bộ Xây dựng, giá vật liệu xây dựng (VLXD) trong nước quý I-2026 tăng 5-15% so với cuối năm 2025 do chi phí đầu vào và xăng dầu tăng, gây áp lực lớn lên dự toán công trình xây dựng, giao thông... Đặc biệt, cát, đá và gạch xây tăng mạnh nhất (tăng 23%), thép tăng 8-10%, khiến người dân xây dựng nhà và nhà thầu công trình xây dựng gặp nhiều khó khăn.

Khu dân cư Hồng Loan (lô 5C) có hạ tầng hoàn chỉnh, nhưng tốc độ phát triển nhà ở rất chậm, một phần do ảnh hưởng của giá vật liệu xây dựng tăng cao.

Bộ Xây dựng dự báo giá VLXD có xu hướng tiếp tục tăng trong thời gian tới. Việc tăng giá xăng dầu và VLXD ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đầu tư xây dựng công trình, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm. Với mức biến động giá VLXD và giá nhiên liệu (xăng, dầu) chỉ riêng trong tháng 3, dự toán xây dựng các công trình ước tăng từ 1,91-8,09% (tùy từng loại công trình xây dựng) so với tháng 2-2026. Trong đó, dự toán xây dựng tăng nhiều nhất đối với loại công trình giao thông (8,09%); tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (4,55%). Không chỉ tăng giá, một số vật liệu như cát, đá khan hiếm cục bộ, càng gây khó khăn cho chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng công trình.

Bên cạnh giá VLXD tăng thì nhiều nhà thầu xây dựng hiện nay còn rơi vào tình trạng "khát" lao động phục vụ xây dựng, nhất là lao động xây dựng tự do (phụ hồ). Hiện nay, nhiều nơi nhà thầu rất khó tuyển người làm phụ hồ, dù ngày công lao động đã tăng lên 400.000 đồng/ngày. Công việc phụ hồ, nhìn từ bên ngoài là việc tay chân, ai cũng có thể làm được, nhưng thực tế lại khắc nghiệt hơn nhiều. Nắng gắt, mưa dầm, môi trường bụi bặm, nguy cơ tai nạn luôn rình rập. Nhiều công trình thiếu quần áo bảo hộ, không hợp đồng lao động rõ ràng, không bảo hiểm, không có cơ chế đền bù thỏa đáng nếu xảy ra sự cố... Ngoài ra, công việc không đều, người làm phụ hồ phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ công trình và chủ thầu. Có những ngày nghỉ việc vì trời mưa, thiếu vật liệu, hoặc chờ công đoạn tiếp theo, đồng nghĩa họ sẽ không có thu nhập. Chưa kể việc ăn ở tạm bợ, phải di chuyển liên tục theo công trình, đời sống thiếu ổn định. Chính vì vậy, đa số người lớn tuổi mới làm nghề này, còn người trẻ không "kham nổi" với nghề phụ hồ là điều dễ hiểu.

Tất cả những khó khăn trên sẽ gây tắc nghẽn cho phát triển cơ sở hạ tầng của cả nước nói chung cũng như các công trình dân dụng, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của không ít người dân. Chính phủ đã điều hành giá xăng dầu hợp lý (giảm tất cả thuế xăng dầu xuống 0% đến hết ngày 30-6) để giảm ảnh hưởng đến các ngành nghề sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng và tăng trưởng kinh tế của đất nước. Bộ Xây dựng cũng đề nghị UBND các tỉnh chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành các công trình trọng điểm; thực hiện nghiêm quy định về quản lý, công bố, cập nhật giá VLXD; kiểm soát chặt chẽ doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp kinh doanh VLXD; không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá....

Nhưng riêng đối với việc thiếu lao động tay chân phục vụ cho ngành xây dựng thì các nhà hoạch định chính sách cần quan tâm nghiên cứu ban hành chính sách sao cho phù hợp với những đối tượng yếu thế này, có thể về nhà ở (được ưu tiên thuê giá rẻ), về an sinh xã hội, y tế, giáo dục (cho con của họ), quy định hợp đồng lao động, bảo hiểm tai nạn… để thu hút lao động trẻ hơn tham gia vào ngành nghề nặng nhọc này. Bởi không bao lâu những thế hệ lớn tuổi sẽ không còn đủ sức khỏe để làm những việc nặng nhọc như phụ hồ, trong khi những người trẻ có điều kiện học hành và cơ hội việc làm nhiều hơn sẽ chọn những công việc phù hợp hơn. Tương lai không xa, rồi đây sẽ còn mấy ai chọn làm nghề phụ hồ nữa, nếu không có những chính sách ưu đãi phù hợp dành cho họ hay đất nước ta lại phải nhập khẩu lao động tay chân từ nước ngoài để làm những công việc này! 

AN KHÁNH