Hướng tới nền nông nghiệp bền vững, hiện đại, nông dân các hợp tác xã tại TP Cần Thơ đang tích cực ứng dụng cơ giới hóa và canh tác thông minh nhằm tối ưu chi phí. Cùng với đó, sự đồng hành của các doanh nghiệp qua chiến lược “canh tác xanh” tạo nên chuỗi liên kết chặt chẽ, vừa nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa bảo vệ môi trường sinh thái.

Cơ giới hóa khâu thu hoạch lúa ở TP Cần Thơ.

Chuyển đổi tư duy sản xuất

Tại Hợp tác xã Tiến Dũng, xã Thạnh Phú, từng bước cơ giới hóa sản xuất gắn với canh tác thông minh đã được triển khai từ nhiều năm nay. Các khâu từ làm đất, sạ hàng cho đến sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để phun xịt thuốc bảo vệ thực vật... đều được áp dụng bài bản.

Ông Nguyễn Danh Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Tiến Dũng, cho biết, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất lúa mang lại hiệu quả rất rõ rệt. Các thành viên trong hợp tác xã nắm vững và tuân thủ nghiêm ngặt các kỹ thuật canh tác tiến bộ như sạ thưa, kéo hàng, sạ cụm bằng drone và kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ. Nhờ chủ động giảm lượng lúa giống, giảm phân bón và giảm số lần xịt thuốc, nông dân có thể cắt giảm chi phí canh tác từ 400.000-500.000 đồng/công, từ đó gia tăng lợi nhuận trên cùng một diện tích.

Thời gian qua, Hợp tác xã Hương Cảnh, phường Ngã Năm, cũng triển khai hiệu quả các mô hình liên kết sản xuất đa dạng, thích ứng với điều kiện tự nhiên địa phương. Ông Nguyễn Văn Cảnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Hương Cảnh, chia sẻ: Hợp tác xã được thành lập từ năm 2019 với 9 thành viên, diện tích canh tác 20ha. Hợp tác xã liên kết cung ứng giống, phân bón trả chậm vào cuối vụ cho nông dân và bao tiêu lúa cung cấp cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Tùy theo từng vụ, diện tích liên kết được mở rộng ra các tỉnh ở khu vực ĐBSCL, có thời điểm lên đến 10.000-20.000ha.

Theo ông Cảnh, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, hợp tác xã định hướng các thành viên chuyển dần sang sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh để bảo vệ đất, môi trường mà vẫn duy trì năng suất lúa. Đối với nông dân liên kết cũng yêu cầu chặt chẽ về quy trình canh tác để sản phẩm đầu ra đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Nhờ liên kết với doanh nghiệp bao tiêu đầu ra với lợi ích kinh tế thiết thực, bà con nông dân chấp hành rất tốt các quy trình kỹ thuật được hướng dẫn.

Nỗ lực xanh hóa

Sự chuyển mình của các hợp tác xã không thể tách rời sự đồng hành của các doanh nghiệp vật tư nông nghiệp. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Bộ, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kỹ thuật Công ty CP Phân bón Bình Điền, thời gian qua, doanh nghiệp triển khai chương trình "Hành trình xanh: Đất khỏe, cây trồng khỏe", tập trung vào các giải pháp phục hồi sức khỏe đất canh tác thông qua việc bù đắp toàn diện các yếu tố dinh dưỡng (hóa học, hữu cơ và sinh học), khắc phục tình trạng đất suy thoái, bạc màu do thâm canh lâu năm. Giải pháp này giúp cây trồng đạt năng suất và chất lượng cao, đồng thời tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Công ty cũng xác định "hành trình xanh" phải bắt đầu ngay từ nhà máy khi quan tâm chuyển sang sử dụng năng lượng mặt trời vào sản xuất, đưa ra thị trường các dòng sản phẩm phân bón chất lượng cao, cải tiến công thức để nông dân sử dụng lượng ít hơn nhưng hiệu quả mang lại vẫn tương đương, thậm chí cao hơn. Qua đó, vừa góp phần tăng hiệu quả kinh tế cho nhà nông, vừa cải thiện sức khỏe đất và giảm các ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.

Không chỉ giải bài toán kinh tế trước mắt, mối liên kết khép kín từ canh tác thông minh, vật tư xanh đến bao tiêu đầu ra còn là nền tảng vững chắc để xây dựng một nền nông nghiệp thịnh vượng, bền vững. Theo ông Nguyễn Văn Cảnh, với kinh nghiệm hợp tác cung ứng nguyên liệu xuất khẩu cho doanh nghiệp, Hợp tác xã Hương Cảnh chủ động giảm phân thuốc hóa học, tăng cường các sản phẩm hữu cơ vi sinh và đang sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết để đăng ký tham gia Đề án 1 triệu héc-ta canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp của thành phố.

Nền tảng kỹ thuật vững chắc và tư duy sản xuất tiến bộ chính là "giấy thông hành" để các hợp tác xã tự tin tham gia vào những dự án chuyển đổi sản xuất xanh thân thiện môi trường, nhất là các dự án do ngành Nông nghiệp thành phố cũng như các tổ chức quốc tế tài trợ. Theo ông Nguyễn Danh Dũng, khi tham gia vào các dự án chuyển đổi xanh, tư duy sản xuất của bà con thay đổi rõ rệt, quan trọng hơn cả là những kỹ thuật tiến bộ vẫn được duy trì, giữ vững và lan tỏa. Khi được tiếp cận với các dự án, điều mong mỏi lớn nhất của hợp tác xã và bà con chính là có được đầu ra ổn định cũng như đóng góp tích cực vào hành trình xanh hóa sản xuất.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN