TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Tại hội nghị cấp cao chống khủng bố lần thứ ba của Liên Hiệp Quốc (LHQ) mới đây, các chuyên gia chống khủng bố cho biết lục địa đen hiện là điểm nóng khủng bố của thế giới khi mà một nửa số nạn nhân bị sát hại hồi năm ngoái thuộc vùng châu Phi cận Sahara.

Các tay súng IS ở châu Phi. Ảnh: InterRegional

Hội nghị quy tụ các chuyên gia từ LHQ, Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol), Nga, Mỹ, Qatar cũng như quản lý cấp cao về tình báo chiến lược của “gã khổng lồ” Google.

“Châu Phi đã nổi lên như một chiến trường quan trọng của chủ nghĩa khủng bố. Số lượng các nhóm tích cực hoạt động tại khu vực gia tăng đáng kể” - Trợ lý Tổng Thư ký LHQ Khaled Khiari cho biết. Ông Khiari lưu ý rằng chính những rạn nứt về chính trị, kinh tế xã hội ở địa phương, biên giới lỏng lẻo đã thúc đẩy sự xuất hiện của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda và tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Theo ông Khiari, một số khu vực của lục địa đen, từ Burkina Faso cho đến khu vực Sahel và rộng hơn là Chad và Sudan, vẫn phải đối mặt với hậu quả mà dòng vũ khí và các tay súng nước ngoài từ Libya mang lại. Sau khi IS bị đánh bại ở Iraq hồi năm 2017, nhiều chiến binh nước ngoài của IS đã trốn sang quốc gia Bắc Phi này.

Phát biểu tại hội nghị, Đại tá Igor Sirotkin, phó giám đốc Cơ quan An ninh Liên bang Nga và là người đứng đầu Ủy ban chống khủng bố quốc gia xứ bạch dương, cho rằng Tây Phi, đặc biệt là 2 khu vực Maghreb và Sahel, đang trở thành tâm điểm của mối đe dọa khủng bố Hồi giáo khi các nhóm khủng bố có vũ trang đang mở rộng ảnh hưởng tại khu vực. “Chúng tôi nhận thấy nguy cơ IS tái sinh, trở thành vương quốc Hồi giáo châu Phi” - ông Sirotkin lo ngại.

Về phần mình, Mutiaq Al-Qahtani, đặc phái viên chống khủng bố của Qatar, cho hay một nửa số nạn nhân của các hành động khủng bố hồi năm ngoái là ở khu vực châu Phi cận Sahara, qua đó kêu gọi quốc tế đưa ra các nỗ lực chống khủng bố tập trung vào khu vực. Trong khi đó, Justin Hustwitt, điều phối viên giám sát các biện pháp trừng phạt của LHQ đối với IS và al-Qaeda, nói rằng tình hình ở Tây Phi tiếp tục xấu đi khi IS dường như đang cố gắng khẳng định lực lượng này là một nhân tố chính trị. Theo ông Hustwitt, IS ở sa mạc Sahara đang tận dụng việc thiếu các hoạt động chống khủng bố, đặc biệt là ở khu vực biên giới 3 nước Burkina Faso, Mali và Niger. Ông này cũng lo ngại về việc IS và al-Qaeda lợi dụng bất kỳ cơ hội nào ở CHDC Congo. Một số phái viên LHQ hôm 20-6 cảnh báo nhóm vũ trang Uganda gọi là Lực lượng Dân chủ Đồng minh (ADF) đang mở rộng hoạt động tại CHDC Congo với sự tài trợ của IS.

Gregory Hinds, giám đốc chống khủng bố của Interpol, lo ngại al-Qaeda và các nhóm liên quan đến IS tiếp tục truyền cảm hứng và thực hiện các cuộc tấn công ở Iraq, Syria, Afghanistan, Bắc Mỹ, châu Âu và “giờ đây là khắp châu Phi và châu Á với tốc độ đáng báo động”.

Giới chuyên gia chống khủng bố cũng quan ngại rằng tình hình an ninh toàn cầu đang xấu đi khiến mối đe dọa khủng bố trở nên “phức tạp và phi tập trung hơn”. Theo các chuyên gia, những kẻ cực đoan ngày càng sử dụng công nghệ tinh vi, và máy bay không người lái cùng với trí tuệ nhân tạo đã mở ra những cách thức mới, giúp chúng lập kế hoạch và thực hiện các cuộc tấn công. Do đó, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cho rằng điều quan trọng là quốc tế không chỉ đoàn kết trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công mà cần phải nghiêm túc tập trung vào việc ngăn ngừa chủ nghĩa khủng bố, bằng cách giải quyết vấn đề đói nghèo, tình trạng phân biệt đối xử, cơ sở hạ tầng yếu kém, vi phạm nhân quyền cũng như các nguyên nhân cơ bản khác.