Hãng tin Anh Reuters cho biết một công ty quốc doanh của Indonesia ngày 22-11 đã tạm ngưng kế hoạch thu mua một công ty gia súc của Úc – một dấu hiệu cho thấy những căng thẳng liên quan đến cáo buộc Úc do thám giới lãnh đạo Indonesia đã bắt đầu tổn hại đến quan hệ thương mại song phương.

Ismed Hasan Putro, Tổng giám đốc điều hành công ty Rajawali Nusantara Indonesia (RNI), cho biết: "Chúng tôi quyết định đình chỉ việc đàm phán thu mua các trang trại gia súc ở Úc cho đến khi Chính phủ Úc làm sáng tỏ điều mà Chính phủ Indonesia đang nghi vấn". Ông Putro cho biết thêm RNI đã bắt đầu thương thảo với một công ty New Zealand để thay thế. Trước đó, RNI cho biết họ dự định đầu tư khoảng 30 triệu USD vào 3 hoặc 4 trang trại gia súc tại Úc với mục tiêu cung cấp lại cho thị trường nội địa khoảng 120.000 con gia súc mỗi năm. Bộ trưởng Nông nghiệp Úc cũng vừa thông báo hủy chuyến thăm Indonesia theo kế hoạch vào tuần tới.

Indonesia và Úc là đối tác thương mại quan trọng của nhau, với kim ngạch song phương năm ngoái lên tới 11 tỉ USD, trong đó, Indonesia là nhà nhập khẩu nông sản chủ lực của Úc, đặc biệt là thịt bò và gia súc sống.

Trước đó, các báo cáo tình báo tiết lộ bởi cựu điệp viên Mỹ Edward Snowden cho thấy cơ quan tình báo điện tử của Úc đã theo dõi điện thoại của Tổng thống Indonesia Susilo Yudhoyono, vợ ông và các bộ trưởng trong năm 2009. Thông tin này khiến Jakarta nổi giận, dẫn đến việc Tổng thống Yudhoyono triệu hồi đại sứ Indonesia tại Canberra về nước, sau đó đình chỉ các hoạt động hợp tác tình báo và quân sự cũng như vấn đề kiểm soát người vượt biên sang Úc.

Báo Jakarta ngày 22-11 cho biết một phái đoàn gồm các nghị sĩ Indonesia dự kiến bay đến Nga để gặp Edward Snowden để lấy thông tin chi tiết về hành vi nghe lén nói trên. Trong khi đó, các cuộc biểu tình phản đối của người dân Indonesia tại đất nước vạn đảo vẫn đang tiếp diễn, nhiều người quá khích còn tấn công đại sứ quán Úc tại Thủ đô Jakarta bằng trứng, cà chua và bột mì, thậm chí đốt cờ Úc và hình Thủ tướng Tony Abbott. Họ yêu cầu Chính phủ Úc xin lỗi vì chuyện do thám. Tuy nhiên, ông Abbott không xác nhận sự việc nghe lén mà chỉ nói là lấy làm tiếc về sự khó chịu mà giới truyền thông đã gây ra cho ông Yudhoyono và gia đình.

Trong cuộc họp báo tại Sydney hôm qua, ông Abbott cho biết mình đã viết thư hồi đáp cho Tổng thống Indonesia nhưng không cho biết nội dung chi tiết.

T.TRÚC (Theo Reuters, Guardian)