Nga sắp hoàn thành việc xây dựng căn cứ quân sự mới mang tên Severny Klever trên đảo Kotelny thuộc quần đảo New Siberia. Tiền đồn quân sự được khởi công từ năm 2014 này sẽ là nơi đóng quân của 250 quân nhân, có đủ nguồn cung để họ có thể sống và hoạt động trong hơn một năm mà không cần sự hỗ trợ hậu cần nào từ các đơn vị khác.

Cảnh hoạt động nhộn nhịp của căn cứ Severny Klever. Ảnh: AP

Tọa lạc tại vị trí chiến lược trên tuyến vận chuyển Bắc Cực, Severny Klever là một trong ba căn cứ mới của Nga trên vĩ tuyến 75 và là một phần trong nỗ lực của Tổng thống Vladimir Putin nhằm triển khai sức mạnh quân sự của xứ bạch dương trên khắp bờ biển Bắc Cực rộng lớn. Quân đội Nga cho biết đã xây dựng được 475 địa điểm quân sự trong vòng 6 năm qua, trải dài từ biên giới phía Tây giáp với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đến Eo biển Bering ở phía Đông.

Theo CNN, Hạm đội phương Bắc của Nga đã chuyển đến Severny Klever vào năm 2016. Ở đó, các nhân viên quân sự không phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt của Bắc Cực trừ khi phải làm nhiệm vụ. Căn cứ này được trang bị hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biển cũng như hệ thống đất đối không tầm trung có thể hoạt động ở nhiệt độ -50 độ C.

Nhiệm vụ của căn cứ trên là bảo vệ lợi ích của Nga tại khu vực vốn đang trở thành điểm nóng địa chính trị giữa các cường quốc muốn tuyên bố chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ tại Bắc Cực. “Căn cứ của chúng tôi có nhiệm vụ kiểm soát radar, giám sát không phận, bảo vệ Tuyến đường Biển Bắc và bảo vệ môi trường. Chúng tôi có tất cả những gì chúng tôi cần cho hoạt động của mình và cho một cuộc sống thoải mái” - Trung tá Vladimir Pasechnik, chỉ huy căn cứ Severny Klever, cho biết.

Hiện quân đội Nga có kế hoạch tăng cường vị thế của mình ở Bắc Cực bằng cách cho thử nghiệm phiên bản “Bắc Cực” của hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 và đặt thêm nhiều hệ thống phòng không tại các căn cứ không quân gần đó.

Không chỉ Nga cố gắng khẳng định chủ quyền của mình đối với các khu vực của Bắc Cực trong bối cảnh băng tan, mở ra nhiều cơ hội mới cho việc thăm dò tài nguyên và các tuyến vận chuyển mới, mà Mỹ, Canada, Đan Mạch, Na Uy cũng như Trung Quốc đều cho thấy mối quan tâm ngày càng gia tăng đối với khu vực. Song, trong khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhìn Bắc Cực thông qua lăng kính cạnh tranh về an ninh và kinh tế với Nga và Trung Quốc, Washington vẫn chưa chứng minh rằng khu vực này là một ưu tiên đáng kể trong chính sách đối ngoại chung. 

Trái lại, Nga đã tái khẳng định sự hiện diện của mình ở Bắc Cực như một mục tiêu hàng đầu, bởi khu vực này được cho chiếm tới 25% lượng dầu khí chưa được khai thác của Trái đất. Năm 2015, Nga đã trình tuyên bố chủ quyền đối với phần lãnh thổ rộng khoảng 1,2 triệu km vuông ở thềm lục địa Bắc Cực lên Liên Hiệp Quốc. Và trong nỗ lực nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền của mình đối với Bắc Cực, Điện Kremlin đã rót nguồn lực khổng lồ vào việc hiện đại hóa các căn cứ thời Liên Xô và Severny Klever là một trong số đó. Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu hồi tháng 12 năm ngoái cho biết quân đội Nga đã xây dựng lại hoặc mở rộng nhiều căn cứ trên khắp Bắc Cực, cải tạo đường băng cũng như triển khai nhiều khí tài phòng không. 

Mới đây, Tổng thống Putin đã trích dẫn các ước tính cho thấy nguồn khoáng sản ở Bắc Cực có giá trị lên tới 30.000 tỉ USD, khiến các nước láng giềng Nga “đứng ngồi không yên”.

TRÍ VĂN (Theo CNN, AP)