Bài, ảnh: QUỐC THÁI

Số liệu khảo sát Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) năm 2022 cho thấy, chỉ 3,05% người được phỏng vấn cho biết đã lập hồ sơ người dùng trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và hơn 1% đã sử dụng Cổng Dịch vụ công để làm thủ tục hành chính. Đây là một số thông tin được chia sẻ tại buổi tọa đàm chuyên đề “Đánh giá mức độ thân thiện với người dùng của 63 cổng dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) cấp tỉnh lần thứ nhất năm 2023” do Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại Việt Nam và Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) phối hợp  tổ chức vào trung tuần tháng 7-2023.

Đoàn viên, thanh niên huyện Thới Lai được Văn phòng UBND TP Cần Thơ tập huấn, hướng dẫn sử dụng DVCTT để thực hiện thủ tục hành chính.

Nhóm nghiên cứu của IPS và UNDP tại Việt Nam đã chỉ ra 5 thực trạng chính về mức độ thân thiện với người dùng của các cổng DVCTT cấp tỉnh. Đó là các tính năng để thực hiện DVCTT toàn trình chưa được bảo đảm; bất cập trong kết nối dữ liệu, tài khoản và giao diện giữa hệ thống cung cấp DVCTT của Trung ương và địa phương.  Người khiếm thị và đồng bào dân tộc thiểu số còn khó tiếp cận cổng DVCTT; việc cam kết bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an toàn thông tin chưa được quan tâm đúng mức. Kết quả thử nghiệm thực hiện dịch vụ “Cấp phiếu lý lịch tư pháp” trên cổng DVCTT của các tỉnh cho thấy, trong 63 cổng DVCTT cấp tỉnh, thì có 26 cổng yêu cầu người nộp hồ sơ phải xuất trình bản chính để đối chiếu trong trường hợp nộp bản chụp/bản quét trực tuyến; 24 cổng chưa cho phép trả hồ sơ trực tuyến mà chỉ trả kết quả qua bưu điện hoặc tới cơ quan nhận trực tiếp và 17 cổng yêu cầu người dùng thanh toán trực tuyến xong mới được nộp hồ sơ.

Không riêng thủ tục “Cấp phiếu lý lịch tư pháp”, thực tế việc thực hiện hồ sơ trên cổng DVCTT còn nhiều vướng mắc. Anh Trương Thanh Tùng, chủ cơ sở dịch vụ Nam Việt (phường Hưng Thạnh, quận Cái Răng), thường xuyên thực hiện thủ tục hành chính trên cổng DVCTT, cho biết: “Khi thực hiện một số thủ tục trên cổng DVCTT, người dùng cần phải in văn bản giấy, sau đó chụp lại và scan, tải lên cổng để xác thực, rồi mới thực hiện được thao tác giao dịch điện tử. Điều này gây nhiều bất tiện cho người dùng bởi không phải ai cũng có máy scan hoặc máy in”. Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều hạn chế của các cổng DVCTT cấp tỉnh, như: không thể thanh toán trực tuyến hay chữ ký số không được duyệt; cán bộ trả lại hồ sơ với lý do chưa thỏa đáng; cán bộ không nghe máy đường dây nóng; người dân nộp hồ sơ trực tuyến nhưng được yêu cầu bổ sung hồ sơ trực tiếp…

Từ thực trạng trên, nhóm nghiên cứu đề xuất DVCTT cần phải thân thiện hơn với người dùng, nhất là người yếu thế (người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa); cần tăng cường kết nối dữ liệu giữa Cổng Dịch vụ công quốc gia và các cổng DVCTT cấp tỉnh. Ông Nguyễn Minh Hồng, Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, khuyến nghị: “Chính phủ, đầu mối là Ủy ban quốc gia về chuyển đổi số, tập trung vào 2 nhóm việc trọng tâm, gồm hoàn thiện chức năng cung cấp 25 dịch vụ công thiết yếu nhất và nâng cao trải nghiệm cho người dùng thông qua cải tiến giao diện dễ sử dụng và thân thiện hơn. Làm được khâu này sẽ giúp Việt Nam tăng điểm số, đạt mục tiêu lọt vào nhóm 50 quốc gia đứng đầu trong xếp hạng chính phủ điện tử của Liên Hiệp Quốc”.

Nhận rõ những tiện ích từ DVCTT, tại TP Cần Thơ, Cổng Dịch vụ công thành phố đã hợp nhất với Hệ thống thông tin một cửa điện tử, thành Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tại địa chỉ dichvucong.cantho.gov.vn. Hệ thống được tích hợp một số tiện ích phục vụ người dân, doanh nghiệp như: thực hiện dịch vụ công trên thiết bị di động, dịch vụ bưu chính công ích, thanh toán trực tuyến, biểu mẫu, tờ khai điện tử, tiện ích cho tổ chức, cá nhân ký số… Từ sự tiện ích trên, 6 tháng đầu năm 2023, số giao dịch thanh toán trực tuyến thành công qua Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 14.774 giao dịch, tăng hơn 14 lần so cùng kỳ năm 2022 (với 1.044 giao dịch), tỷ lệ hồ sơ có phát sinh giao dịch thanh toán trực tuyến đạt khá cao (50%) và tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến đạt 43%. Kết quả trên cho thấy, việc cải tiến và nâng cao tính thân thiện của cổng DVCTT, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính trên cơ sở tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với bộ máy hành chính nhà nước.