Trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khu vực kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã (HTX) trên địa bàn TP Cần Thơ đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong lối canh tác nhỏ lẻ, truyền thống, nhiều HTX nông nghiệp đã và đang khẳng định vai trò trọng yếu trong tổ chức lại sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị ở các ngành hàng chủ lực, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Hoạt động vận chuyển lúa tại HTX Tân Long, xã Vĩnh Tường.

Ông Lê Minh Phương, Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP Cần Thơ, khẳng định: Khu vực kinh tế tập thể, mà nòng cốt là HTX đang khẳng định vai trò trọng yếu trong bức tranh kinh tế - xã hội của Cần Thơ. Với sự năng động và linh hoạt, các mô hình HTX kiểu mới không chỉ là nơi tập hợp thành viên, mà còn là cầu nối quan trọng giữa sản xuất và thị trường. Hiện toàn thành phố có gần 900 HTX và 9 Liên hiệp HTX cùng với hơn 3.700 tổ hợp tác, với tổng vốn điều lệ đăng ký hơn 1.583 tỉ đồng, thu hút hơn 51.000 thành viên và giải quyết việc làm cho 42.000 lao động thường xuyên, đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng kinh tế thành phố.

Điều đáng ghi nhận là sự thay đổi tư duy mang tính đột phá ở nhiều HTX trong chủ động đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng, như VietGAP, Global GAP, nông nghiệp hữu cơ vào sản xuất. Từ đó, các HTX từng bước thích ứng với xu thế thị trường, chuyển đổi tư duy canh tác, từ “sản xuất cái mình có” sang “sản xuất cái thị trường cần”. Đây chính là “chìa khóa” cốt lõi để hình thành các chuỗi giá trị bền vững cho những ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thủy sản và cây ăn trái.

Điển hình cho hướng đi bài bản này là HTX Nông nghiệp Trinh Phú, xã An Lạc Thôn. HTX tập hợp 42 nhà vườn cùng xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP khoảng 35ha và kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, từng bước đưa trái vú sữa tím thâm nhập những thị trường khó tính như Hoa Kỳ.

Ông Hồ Văn Hội, Giám đốc HTX Nông nghiệp Trinh Phú, chia sẻ: “Nhờ sự đồng hành sát sao từ ngành chức năng thành phố trong hỗ trợ xây dựng thương hiệu OCOP 4 sao và cấp mã số vùng trồng, trái vú sữa tím của HTX đã có được “tấm vé thông hành” tự tin xuất ngoại thành công”.
Hiện vú sữa tím của HTX được các doanh nghiệp thu mua với giá ổn định 35.000 đồng/kg, mang về nguồn thu cho thành viên trên 300 triệu đồng/ha/năm.

Sự thay đổi không chỉ nằm ở con số, mà còn ở tư duy canh tác của người nông dân. Anh Nguyễn Văn Đạt, thành viên HTX Nông nghiệp Trinh Phú, cho biết: “Vào HTX, tôi được đào tạo bài bản quy trình canh tác an toàn, từ kỹ thuật chăm sóc, bao trái, đến ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học. Dù khá kỳ công, nhưng đổi lại chất lượng trái cây vượt trội. Quan trọng nhất là nhà vườn không còn nỗi lo “được mùa mất giá” vì nông sản làm ra đã được HTX và doanh nghiệp bao tiêu, với giá cao hơn giá thị trường”.

Còn HTX Tân Long, xã Vĩnh Tường là một trong những điểm sáng của chuỗi giá trị ngành hàng lúa gạo tại Cần Thơ. Từ một câu lạc bộ nhỏ năm 2013, đến nay, HTX Tân Long đã phát triển quy mô lên 106 thành viên, vùng nguyên liệu hơn 375,6ha. Đột phá của HTX Tân Long nằm ở khâu đầu tư bài bản vào hạ tầng cơ giới hóa. Sở hữu dàn máy móc hiện đại từ máy bay nông nghiệp (drone), máy gặt đập liên hợp đến hệ thống kho chứa 1.200m2 cùng 4 lò sấy hiện đại, với công suất sấy trên 150 tấn/ngày và hệ thống băng tải chuyên nghiệp, HTX đã tạo nên chuỗi vận hành tuần hoàn khép kín.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Giám đốc HTX Tân Long, khẳng định: “Đầu tư vào hạ tầng không chỉ nâng tầm giá trị nông sản, mà còn mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Hiện HTX tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động, với thu nhập từ 700.000-900.000 đồng/ngày, thậm chí vượt hơn 1 triệu đồng trong những thời điểm cao điểm”.

Bên cạnh đó, giá lúa bán ra của thành viên HTX luôn cao hơn thị trường từ 15-20%, giúp lợi nhuận tăng đáng kể so với lối canh tác truyền thống. Không chỉ dừng lại đó, HTX Tân Long còn mở hướng làm gạo sạch, mang thương hiệu “Gạo sạch Vị Thủy”. Các dòng sản phẩm gạo chủ lực của HTX như ST24, ST25 và Huyết Rồng đều đạt chứng nhận OCOP 4 sao, góp phần nâng cao giá trị cho hạt gạo quê hương, mang lại đời sống sung túc cho thành viên.

Kinh tế tập thể, với những “đầu tàu” là các HTX năng động, đang khẳng định vị thế là mắt xích không thể thiếu trong chuỗi giá trị nông sản, góp phần đưa nông nghiệp Cần Thơ vươn xa. Để khu vực này tiếp tục là điểm tựa vững chắc, các cấp, các ngành tại TP Cần Thơ đã và đang triển khai nhiều giải pháp chiến lược. Trong đó, trọng tâm là tuyên truyền Luật HTX 2023, tập huấn nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ và thành viên; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để HTX tiếp cận nguồn vốn, các chính sách ưu đãi và đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Sự đồng hành của chính quyền không chỉ giúp các HTX tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, mà còn gia tăng thu nhập cho thành viên, đóng góp hiệu quả vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.

Bài, ảnh: MỸ HOA