Gần đây, thông tin về tên lửa bội siêu thanh của Trung Quốc khiến giới quân sự phương Tây xôn xao về mối đe dọa đối với hệ thống phòng thủ truyền thống. Tuy nhiên, các nhà chuyên môn đã hạ thấp cảnh báo sau khi theo dõi và đánh giá sáng kiến mới của Mỹ trong cách tiếp cận phòng thủ tên lửa.

Tổ hợp phóng của Mỹ trong sứ mệnh mang 6 vệ tinh theo dõi tên lửa lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp.

Năm 2021, một báo cáo của Lầu Năm Góc lần đầu tiên đề cập tên lửa bội siêu thanh DF-27 của Trung Quốc khi cho biết tên lửa có tầm bắn từ 5.000 đến 8.000 km, đủ tấn công Hawaii từ lục địa Trung Quốc. Tên lửa siêu thanh cũng xuất hiện trong loạt tài liệu tình báo Mỹ bị rò rỉ vào đầu năm 2023, hé lộ Trung Quốc thử nghiệm thành công DF-27 và có “xác suất cao” xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương. Thời điểm đó, một số nguồn tin còn tiết lộ DF-27 đã được đưa vào sử dụng hơn 4 năm. Ngoài DF-27, Lầu Năm Góc năm ngoái cũng thừa nhận mối đe dọa do “sát thủ tàu sân bay” DF-21 gây ra.

Thừa nhận của Bộ Quốc phòng Mỹ đối với tên lửa diệt hạm Trung Quốc thu hút thảo luận từ các chuyên gia quân sự, đặc biệt ý kiến về chiến tranh bất cân xứng ngày càng gia tăng. Ðiều này xuất phát từ thực tế phương Tây phải dùng khí tài cực đắt để đối phó vũ khí rẻ hơn gấp nhiều lần. Chẳng hạn như tên lửa chống hạm giá chưa tới 642.000 USD/chiếc, nhưng có thể vô hiệu hóa một tàu sân bay của Anh trị giá khoảng 3,9 tỉ USD. Bối cảnh này khiến giới hoạch định chính sách Mỹ đau đầu vì phải tạo ra vũ khí mới trong khi tìm cách bảo vệ các loại vũ khí cũ, điển hình là tàu sân bay bị nhiều người coi là lỗi thời.

Nhưng trong đánh giá lạc quan, giới phân tích nói rằng Mỹ với tư cách cường quốc quân sự và khoa học “thừa khả năng” giải quyết các mối đe dọa đang trỗi dậy. Ý kiến được củng cố sau khi Lầu Năm Góc hồi tháng 2 cho phóng 6 vệ tinh quân sự siêu tiên tiến bằng tên lửa SpaceX Falcon 9, bao gồm vệ tinh đầu tiên thuộc mạng lưới cảm biến theo dõi đạn đạo và siêu âm (HBTSS). Một trong những vấn đề tên lửa bội siêu thanh đặt ra là quỹ đạo bay không như vũ khí đạn đạo thông thường, đồng nghĩa radar trên mặt đất hay trên không cũng không phát hiện đến khi chúng bay tới tương đối gần. Tuy nhiên, chùm vệ tinh HTBSS trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp có thể cung cấp dữ liệu về mối đe dọa tốc độ cao, kể cả vũ khí siêu thanh vận tốc lớn hơn Mach 5. Nhờ vào dữ liệu theo dõi và cảnh báo phản ứng các vụ phóng tên lửa với độ nhanh và chính xác chưa từng có, lực lượng phòng thủ Mỹ có thể sớm phát hiện các tên lửa bội siêu thanh như DF-27 ngay sau khi phóng. Ðược hỗ trợ bởi rất nhiều nguồn lực, cách tiếp cận chủ động này không chỉ giải quyết thách thức trước mắt mà còn đối phó nhiều mối đe dọa khác, giúp định hình tương lai cách thức phát triển của chiến tranh và công nghệ quốc phòng.

Sáng kiến ​​trên là nền tảng trong kế hoạch lớn hơn của Lực lượng Không gian và Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) nhằm tăng cường khả năng theo dõi và cảnh báo trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc, Nga. Song song những tiến bộ trên không gian, Washington còn đang cách mạng hóa cách tiếp cận phòng thủ tên lửa với chương trình Phát triển Hợp tác Ðánh chặn Giai đoạn Lượn (GPI). Chương trình do những gã khổng lồ trong ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ thúc đẩy, tập trung đánh chặn tên lửa siêu thanh trong phân đoạn bay giữa lúc phóng và trở lại bầu khí quyển. GPI được thiết kế phóng từ các tàu chiến mặt nước của Hải quân Mỹ, tích hợp liền mạch với hệ thống chiến đấu Aegis trang bị trên các tàu tuần dương và khu trục hạm, có thể hạ gục mục tiêu trong không gian và những mục tiêu đang hạ cánh.

Theo các nhà phân tích, tầm quan trọng chiến lược của GPI là không thể chối cãi trong bối cảnh các tên lửa siêu thanh của Trung Quốc gây ra mối đe dọa phức tạp. Nó biểu tượng cho vị thế của Mỹ khi cho thấy sức mạnh của chiến lược phòng thủ nhiều lớp với tốc độ, quy mô và độ phức tạp khó quốc gia nào đuổi kịp. Nếu DF-27 mà Bắc Kinh ca ngợi đã sẵn sàng triển khai hoạt động với số lượng đáng kể, việc Lầu Năm Góc hé lộ khả năng “đánh bật” tên lửa này đã gửi thông điệp rõ ràng tới Trung Quốc về khả năng đáp trả, từ đó đảm bảo ảnh hưởng của Mỹ trên toàn cầu không bị thách thức bất kể đối phương phát triển bao nhiêu tên lửa mới. Ðây cũng là sự trấn an cho những đồng minh như Anh, vốn đang có kế hoạch triển khai các nhóm tác chiến tàu ​​sân bay tới Thái Bình Dương.

MAI QUYÊN (Theo Telegraph)