* Liên minh châu Phi đình chỉ tư cách thành viên của Ai Cập

Bạo lực tiếp tục bùng phát giữa lực lượng ủng hộ và những người phản đối Tổng thống bị phế truất của Ai Cập Mohammed Morsi ở trung tâm Thủ đô Cairo và lan ra khắp đất nước, khiến hàng chục người chết và hàng trăm người khác bị thương

Người biểu tình tại thành phố Alexandria. Ảnh: STR/AFP/Getty Images

Trước đó, quân đội Ai Cập cho biết sẽ không áp dụng "những biện pháp độc đoán đối với bất kỳ phe phái hay lực lượng chính trị nào" cũng như đảm bảo quyền biểu tình miễn là các cuộc biểu tình không đe dọa an ninh quốc gia.

Căng thẳng bắt đầu leo thang khi 3 người ủng hộ ông Morsi bị lực lượng an ninh bắn chết trong lúc đám đông cố xông vào tòa nhà được cho đang giam giữ cựu lãnh đạo. Đến đêm 5-7, một đám đông gần 5.000 người ủng hộ ông Morsi vượt sông Nile đến gần quảng trường Tahrir – nơi tập trung những người bất đồng chính kiến thuộc phe đối lập khiến đụng độ không thể tránh khỏi. Thành viên giữa các phe phái bắt đầu ném đá và pháo vào nhau trong khi tiếng súng vang rền khiến Thủ đô Cairo rơi vào tình trạng bất ổn và nguy hiểm.

Căng thẳng gia tăng khi lãnh đạo tinh thần của Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo Mohammed Badie được cho đã bị bắt vào hôm 4-7 đã bất ngờ xuất hiện tại một cuộc biểu tình ở phía Đông Cairo và nói với những người ủng hộ rằng ông sẽ tiếp tục tranh đấu cho đến khi Tổng thống Morsi được khôi phục chức vụ. "Việc phế truất Tổng thống Morsi là bất hợp pháp và chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận điều đó. Chúng tôi đã hy sinh quá đắt để có thể được như hôm nay và chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận hy sinh thêm nữa" – vị này cho biết.

Mặc dù quân đội sau đó đã kiểm soát được tình hình tại Cairo nhưng bạo loạn tiếp tục lan ra khắp cả nước bao gồm thành phố lớn thứ 2 của Ai Cập Alexandria, thành phố miền Nam Luxor, Beni Suef và Damanhour phía Đông Bắc, gây thiệt mạng ít nhất 26 người trong khi số bị thương lên đến 850 người. Riêng Bán đảo Sinai đã được đặt vào tình trạng khẩn cấp sau khi các tay súng tấn công vào một sân bay địa phương.

Trong một diễn biến liên quan, Hội đồng An ninh và Hòa bình (PSC) thuộc Liên minh châu Phi (AU) hôm 5-7 quyết định đình chỉ tư cách thành viên của Ai Cập, sau khi quân đội tiến hành lật đổ chính phủ dân cử. Quyết định này chỉ được bãi bỏ khi "trật tự hiến pháp" tại quốc gia Bắc Phi được khôi phục. "Theo quy định của AU, PSC quyết định không cho Ai Cập tham gia các hoạt động của khối cho đến khi khôi phục trật tự hiến pháp" – Thư ký PSC Admore Kambudzi cho biết sau một cuộc họp. Phản ứng ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Ai Cập đã lên tiếng bày tỏ "hối tiếc sâu sắc" về quyết định trên thông qua một tuyên bố đăng trên trang Facebook chính thức.

Theo hãng truyền thông Aljazeera, Ai Cập là quốc gia thứ tư bị đình chỉ trong bốn năm qua sau Madagascar, Cộng hòa Trung Phi, Guinea-Bissau và Mali. Hãng này cũng cho biết quyết định trên của AU là động thái bình thường đối với bất kỳ quốc gia thành viên nào có hành vi xâm phạm quy tắc hiến pháp.

VI VI (Tổng hợp)