Các cuộc tấn công của phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn từ Yemen nhằm vào các tàu thương mại đi qua Biển Đỏ đã buộc các chủ hàng phải tránh một trong những tuyến đường thương mại quan trọng nhất thế giới và đi qua tuyến đường quanh Mũi Hảo Vọng ở cực Nam châu Phi, vốn dài hơn tuyến đường cũ 6.500km và mất thêm gần nửa tháng cho mỗi chuyến hàng, làm tăng đáng kể chi phí vận chuyển.

Houthi áp sát tàu thương mại trên Biển Đỏ. Ảnh: AFP

Và các chủ hàng Ấn Độ cũng không ngoại lệ. Vijay Kumar Setia, giám đốc công ty Chaman Lal Setia Exports và là cựu chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ, cho biết xuất khẩu gạo thơm, hạt dài Basmati của nước này đã trở thành một thách thức đối với các chủ hàng bởi chi phí vận chuyển đã tăng gấp 5 lần do phí bảo hiểm tăng, thiếu container và thời gian vận chuyển kéo dài hơn. Chính vì điều này mà nhu cầu đối với gạo Basmati từ những nhà nhập khẩu truyền thống của Ấn Độ ở Trung Đông, Mỹ và châu Âu đã giảm. Trong bối cảnh đó, một số chủ hàng buộc bán hàng tồn kho ở thị trường nội địa với giá thấp hơn khoảng 8% so với trước đây. “Người mua gạo tỏ ra ngần ngại với giá gạo cao hơn. Chúng tôi đang mất lợi nhuận vì chi phí hậu cần cao hơn” - ông Setia lo ngại. 

Không riêng gì gạo Basmati, các cuộc tấn công ở Biển Đỏ cũng đang làm gián đoạn việc vận chuyển các sản phẩm từ trà, gia vị, nho cho đến thịt trâu từ Ấn Độ, khiến các nhà xuất khẩu quốc gia đông dân nhất thế giới thiệt hại không nhỏ. Được biết, Ấn Độ là một trong những nhà cung cấp thịt trâu lớn cho thị trường quốc tế. Khoảng 60% lô hàng thịt trâu xuất khẩu của Ấn Độ đi qua Biển Đỏ để đến các quốc gia ở Bắc Phi và Nga. Fauzan Alavi, phát ngôn viên Hiệp hội các nhà xuất khẩu thịt và chăn nuôi Ấn Độ, cho biết chi phí vận chuyển đã tăng gấp 3 lần và các chuyến hàng bị trì hoãn trong khoảng 2-3 tuần.

Tương tự, việc nhập khẩu phân bón, dầu hướng dương, linh kiện máy móc và hàng điện tử vào Ấn Độ cũng bị trì hoãn, làm dấy lên lo ngại rằng tình trạng bất ổn ở Biển Đỏ sẽ khiến cho chuỗi cung ứng gặp khó, đồng thời khiến cho giao dịch thương mại bị thu hẹp, qua đó thúc đẩy tình trạng lạm phát lương thực.

Theo tờ Al Jazeera, các lô hàng đi qua Biển Đỏ hiện đang bị chậm từ 21-28 ngày. Sachin Chaturvedi, Tổng giám đốc Trung tâm nghiên cứu và Hệ thống thông tin cho các nước đang phát triển, cho hay cuộc khủng hoảng ở Biển Đỏ có thể khiến Ấn Độ thiệt hại hơn 30 tỉ USD xuất khẩu trong năm tài chính hiện hành kết thúc vào tháng 3 tới và khiến kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ chỉ đạt 451 tỉ USD, giảm khoảng 6,8% so với năm trước.

Phiến quân Houthi bắt đầu bắn tên lửa và máy bay không người lái vào các tàu chở hàng ở Biển Đỏ từ giữa tháng 11 năm ngoái nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Dải Gaza. Tuy nhiên, các cuộc tấn công trả đũa của liên minh do Mỹ dẫn đầu đã không ngăn được hành động của lực lượng này. Vụ việc khiến Ấn Độ lo ngại. Nhiều tàu hướng tới Ấn Độ hoặc có thủy thủ Ấn Độ trên tàu đã bị Houthi hoặc cướp biển có vũ trang tấn công, khiến New Delhi phải triển khai ít nhất một chục tàu chiến ở phía Đông Biển Đỏ để chống lại cướp biển.

Để tránh rủi ro, nhiều tàu đã tạm dừng vận chuyển qua Kênh đào Suez. Theo dữ liệu do nền tảng PortWatch, sáng kiến chung giữa Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Đại học Oxford, cung cấp, số lượng tàu chở dầu và chở hàng trung bình đi qua Kênh đào Suez đã giảm khoảng 46% trong 2 tháng tính đến ngày 28-1 vừa qua, trong khi các chuyến đi vòng qua Mũi Hảo Vọng tăng 32%. Trong khi đó, giá vận chuyển đã tăng lên. Theo Drewry’s World Container Index, chỉ số giá cước vận tải biển của 8 tuyến chính trên toàn cầu, giá vận chuyển một container trên tàu chở hàng trung bình đã tăng 161%, lên mức 3.964USD vào ngày 25-1, từ mức chỉ 1.521USD vào ngày 14-12 năm ngoái.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)