Kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, nhiều quốc gia ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã áp dụng chiến lược “Zero COVID”,  đưa số ca mắc COVID-19 về 0 và trở thành khu vực “sạch bóng” SARS-CoV-2.

Thế nhưng, với sự hoành hành của biến thể Delta trong khi chương trình tiêm vaccine được đẩy mạnh, chỉ còn một quốc gia duy nhất vẫn giữ vững mục tiêu “nhổ tận gốc” COVID-19, đó chính là Trung Quốc, làm dấy lên câu hỏi liệu Bắc Kinh có thể theo đuổi chiến lược này trong bao lâu khi nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới tiếp tục đóng cửa biên giới, áp đặt lệnh phong tỏa bất cứ khi nào, trong khi các hoạt động kinh tế, xã hội bị gián đoạn.

Sống chung với dịch

Đến nay, những nước từng áp dụng chiến lược “không COVID” như Singapore, Úc lần lượt nhận thấy rằng chiến lược đó là không bền vững. Thay vào đó, đảo quốc sư tử và xứ sở chuột túi tập trung đẩy mạnh chương trình tiêm vaccine để bảo vệ người dân khỏi nguy cơ bệnh nặng và tử vong do virus Corona, trong khi dần nới lỏng các biện pháp nhằm kiểm soát dịch bệnh.

New Zealand mới đây cũng đã cho điều chỉnh chiến lược “Zero COVID”. Wellington hồi giữa tháng 8 đã áp đặt biện pháp hạn chế ở mức cao nhất khi phát hiện chỉ 1 ca nhiễm duy nhất ở thành phố Auckland. Người dân khi đó không được ra khỏi nhà nếu không cần thiết; mọi người phải làm việc trực tuyến, không được đi ăn tối, đến nhà thờ hay đến phòng gym. 7 tuần sau đó, New Zealand vẫn ghi nhận trên 20 ca mắc mới mỗi ngày, khiến Thủ tướng Jacinda Ardern phải thừa nhận rằng các biện pháp phòng dịch dù mạnh nhưng không thể đẩy lùi COVID-19. “Ngay cả khi đã áp đặt các hạn chế dài hạn, chúng ta vẫn chưa đưa được số ca nhiễm về 0. Biến thể Delta là yếu tố thay đổi cuộc chơi và không thể bị xóa sổ” - bà Ardern cho biết.

Hôm 4-10 vừa qua, Chính phủ New Zealand đã công bố lộ trình 3 giai đoạn để mở cửa Auckland. Theo kế hoạch, bắt đầu từ hôm 6-10, tuy vẫn phải thực hiện mức báo động dịch bệnh cấp 3, nhưng người dân thành phố lớn nhất New Zealand này sẽ có thể di chuyển khắp thành phố và tụ tập ngoài trời trong phạm vi 2 hộ gia đình hoặc tối đa 10 người. Ngoài ra, người dân cũng được phép tắm biển và các cơ sở trông trẻ sẽ được hoạt động có giới hạn. Trong các giai đoạn tiếp theo, các cửa hàng bán lẻ sẽ được hoạt động trở lại và tối đa 50 người sẽ được tham gia các cuộc tụ tập ngoài trời. 

Tuy nhiên, việc từ bỏ mục tiêu “Zero COVID” không có nghĩa là chiến lược này mắc phải sai lầm. Cách tiếp cận này đã giúp nhiều nền kinh tế đưa tỷ lệ tử vong vì COVID-19 xuống mức rất thấp. Tính đến nay, New Zealand chỉ ghi nhận 27 trường hợp tử vong liên quan đến COVID-19, trong khi Singapore chỉ có 121 ca.

Nhân viên y tế Trung Quốc lấy mẫu xét nghiệm cho người dân. Ảnh: AFP

Dẹp sạch COVID-19

Ngược lại, quyết tâm theo đuổi chiến lược “Zero COVID” của Trung Quốc dường như chỉ ngày càng mạnh mẽ hơn mặc dù 75% dân số nước này đã được tiêm chủng đầy đủ. Tuy nhiên, nhiệm vụ “nhổ tận gốc” COVID-19 có thể sẽ khó khăn hơn khi thời tiết giá lạnh, điều kiện thuận lợi để virus lây lan, đang đến gần. Trong khi đó, Bắc Kinh trong 3 tháng nữa sẽ tổ chức Thế vận hội mùa đông, chào đón hàng ngàn vận động viên từ khắp nơi trên thế giới. Đáng chú ý, hiện quốc gia đông dân nhất thế giới đang phải vật lộn với đợt bùng phát dịch lần thứ tư do biến thể Delta gây ra trong suốt 2 tháng qua.

“Việc theo đuổi chiến lược “Zero COVID” trong trung và dài hạn là không bền vững. Sự xuất hiện của biến thể Delta đã cho thấy điều đó gần như không thể xảy ra. Thật khó để biết Trung Quốc bằng cách nào có thể đối phó với COVID-19 vào mùa đông này” - Peter Collignon, bác sĩ bệnh truyền nhiễm và là giáo sư tại Đại học Quốc gia Úc, nhận xét.

Dẫu vậy, chiến lược trên đến nay đã trở thành một điểm đáng tự hào của Trung Quốc. Với “Zero COVID”, cuộc sống ở Trung Quốc về cơ bản trở lại bình thường, giúp cung cấp “năng lượng” cho nền kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh hầu hết các quốc gia khác phải chịu tác động kinh tế nặng nề.

Song, câu hỏi được đặt ra là chiến lược “không COVID” của Trung Quốc trong thời gian tới sẽ như thế nào. Giới chức nước này cho biết họ sẽ chỉ cân nhắc điều chỉnh khi chiến lược không còn hiệu quả hoặc cái giá phải trả quá đắt. Hiện chính quyền các thành phố trên khắp Trung Quốc được yêu cầu lập ra các cơ sở cách ly tập trung để có thể tiếp nhận hàng ngàn du khách trước cuối tháng 10, qua đó cho thấy lệnh hạn chế đi lại ở Trung Quốc khó có thể được nới lỏng trong thời gian tới. 

TRÍ VĂN (Theo Bloomberg)