CLB Tuồng cổ quận Bình Thủy biểu diễn trong ngày Giỗ tổ. Ảnh: TƯỜNG VI

Mỗi dịp 11 và 12 tháng 8 âm lịch, giới nghệ sĩ Cần Thơ có dịp tụ hội rộn rã với tình cảm nồng ấm nhân Giỗ tổ ngành sân khấu. Lễ Giỗ tổ vừa được Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch đứng ra tổ chức tại Nhà hát Tây Đô. Trong hai ngày 29 và 30 – 9 – 2009 nhiều điểm biểu diễn trong thành phố Cần Thơ cùng tiến hành nghi lễ Giỗ tổ.

Giữa tình trạng trầm lắng chung của hoạt động sân khấu tại TP Cần Thơ nhiều năm qua, Lễ Giỗ tổ sân khấu được tổ chức tại Nhà hát Tây Đô khơi dậy ý nghĩa tinh thần của người nghệ sĩ mang “kiếp tằm trả nợ dâu”. Lễ Giỗ lần này làm người tham dự cảm động nhất là tinh thần yêu nghề kính nghiệp và ngọn lửa nhiệt tình vẫn cháy trong lòng các nghệ sĩ nhiều thế hệ, giúp cho nhiều nghệ sĩ trẻ thêm trân quý nghiệp Tổ. Nghệ sĩ Minh Thơ - nguyên phó đoàn văn công Cần Thơ – dù tuổi cao nhưng vẫn dí dỏm và tràn đầy sức sống khi hát bản vọng cổ ca ngợi lao động nghệ thuật của anh kép hài. Đào chánh Ngọc Nhung của Cải lương Tây Đô dốc hết sức mình thể hiện trọn vẹn nỗi đau và dũng khí của Thái Hậu Dương Vân Nga trước vận nước lâm nguy. Nghệ sĩ Phương Ánh của CLB Tuồng cổ quận Bình Thủy... truyền đến người xem sự phấn chấn thông qua những lớp Hồ Quảng đầy nhiệt tâm... Dù biểu diễn không doanh thu, không thù lao, nhưng không một ai dám khinh suất. Họ biểu diễn như dâng lên Tổ nghiệp những tấm lòng thành của mình, mong ước sân khấu sẽ mãi sáng đèn, người nghệ sĩ bước ra sân khấu sẽ càng thêm duyên, thêm thắm, mãi giữ được tình cảm yêu mến của khán giả. Cô đào Ngọc Nhung tâm sự: “Em đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho vai diễn trong ngày Giỗ tổ. Mong được Tổ nghiệp chứng kiến sự tiến bộ và lòng yêu nghề của em”.

Ở nhiều điểm lễ khác trong TP Cần Thơ, tinh thần đó vẫn được thể hiện trọn vẹn. Như ở Trung tâm Văn hóa Thông tin TP Cần Thơ, không chỉ có giới nghệ sĩ sân khấu, các diễn viên trẻ của các đoàn ca múa nhạc, các đội thông tin lưu động... cũng biểu diễn nghiêm túc và thành kính thắp hương lên bàn thờ Tổ với ước nguyện mãi “sáng sân khấu” để phục vụ nhân dân. Rất nhiều nghệ nhân đờn ca tài tử, các nghệ sĩ từng có duyên nợ với sân khấu nhưng nay đã bỏ nghề bởi cuộc mưu sinh... đã quy tụ về những điểm lễ tại gia do một vài cá nhân say mê cải lương đứng ra tổ chức như tại nhà tay đờn Minh Phú, nhà chú thím Tám Ty, các CLB Tuồng cổ quận Ninh Kiều, Bình Thủy... Họ đã hát cúng tổ suốt đêm trước đó (11 tháng 8 âm lịch) – từ những bài bản như Dạ Cổ Hoài Lang, các “bài tổ Ba Nam Sáu Bắc” đến những bản vọng cổ tân thời – để rồi cùng nhau thắp hương lên bàn thờ vào đúng Ngọ ngày lễ chính (12 tháng 8 âm lịch). Có đến những nơi này, mới thấy sức sống và tình yêu âm thầm nhưng mãnh liệt dành cho sân khấu truyền thống.

Nhiều người đề nghị Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Cần Thơ mỗi dịp Lễ Giỗ, nên tổ chức tập trung vào một điểm chính để mời tất cả các nghệ sĩ cùng tụ hội để tưởng nhớ Tổ nghiệp. Không nên phân biệt giữa đoàn nghệ thuật chuyên và không chuyên, giữa cải lương và đờn ca tài tử, giữa lớp nghệ sĩ đương thời và những nghệ sĩ vì cuộc mưu sinh mà đã bỏ cuộc chơi... Bởi từ những lần tụ họp như vậy tạo cơ hội cho những tâm hồn đồng điệu gặp nhau, sẽ có những dự án biểu diễn mới ra đời, Cần Thơ sẽ lại có thêm những tụ điểm mới sáng đèn, vượt qua tình trạng hoạt động sân khấu đìu hiu: Nhà hát Tây Đô chỉ sáng đèn mỗi tháng vài ba lần, đoàn cải lương Tây Đô và Ca múa kịch Lưu Hữu Phước mỗi năm hoạt động theo chỉ tiêu 120 buổi phục vụ công chúng miễn phí, còn lại chỉ là những CLB đờn ca tài tử, quán ca cổ, tụ điểm hát với nhau nhỏ lẻ, manh mún.

Nhiều nghệ sĩ cũng bày tỏ mong ước lãnh đạo TP và ngành nên có những cuộc đối thoại để nghe nguyện vọng, tình cảm của nghệ sĩ, kịp thời có những giải pháp phục hồi, phát huy sân khấu truyền thống để ngọn lửa nghề trong tim người nghệ sĩ được thắp sáng thường xuyên, chứ không chỉ trong ngày Giỗ Tổ.

Xuân Viên