HẠNH NGUYÊN (Theo SBS News, NY Times)

Úc vừa cho ra mắt Bộ Chỉ huy không gian và hướng tới thành lập Lực lượng không gian tương tự Mỹ để bảo vệ vệ tinh trước các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc. Như vậy, Úc đã gia nhập nhóm các nước lập bộ chỉ huy không gian, gồm Mỹ, Anh, Pháp và Ðức.

“Không gian chắc chắn sẽ trở thành môi trường có tầm quan trọng về mặt quân sự ngày càng lớn trong thế kỷ 21. Ðây là nơi phải được sử dụng để ngăn chặn sự gây hấn, chứ không phải trở thành chiến trường mới cho xung đột”, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Peter Dutton nhấn mạnh trong bài phát biểu thành lập Bộ Chỉ huy không gian ngày 22-3.

Bộ trưởng Quốc phòng Úc Peter Dutton. Ảnh: Daily Mail

Theo đó, Bộ Chỉ huy không gian sẽ phát triển các năng lực quân sự trong không gian của Úc để bảo vệ các tài sản phục vụ cho tình báo và trinh sát chẳng hạn như vệ tinh. Trong không gian, vệ tinh là những công cụ quan trọng để điều hướng, do thám và thực hiện các cuộc tấn công từ những vũ khí tự hành.

Trong bài phát biểu, ông Dutton viện dẫn tình trạng cưỡng ép từ các quốc gia như Nga và Trung Quốc là những dấu hiệu cho thấy cần trang bị quyền lực cứng hơn để bảo vệ và ngăn chặn sự hung hăng đó. Bộ trưởng Dutton lưu ý “không gian đang ngày càng chật chội” khi Nga và Trung Quốc phát triển tên lửa siêu vượt âm bay với vận tốc hơn 6.000km/h. Trong khi đó, trên quỹ đạo hiện nay có hơn 7.500 vệ tinh và mỗi năm có thêm hàng ngàn vệ tinh được phóng lên.

Ông Dutton thừa nhận nhánh mới của quân đội Úc sẽ “khiêm tốn” so với lực lượng không gian của các nước khác, chẳng hạn Lực lượng không gian mà Mỹ thành lập năm 2019. Tuy nhiên, sắp tới Canberra sẽ nhận thêm những hỗ trợ kỹ thuật và đầu tư từ các nước đồng minh.

Một trong những điều thôi thúc Úc lập Bộ Chỉ huy không gian là vụ Nga phóng thử tên lửa diệt vệ tinh hồi tháng 11 năm ngoái. Tên lửa đã bắn vỡ vệ tinh cũ thành 1.500 mảnh trong không gian, khiến các phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế phải chui vào tàu vũ trụ để giữ an toàn. Khi đó, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã lên án vụ phóng thử tên lửa, đồng thời gọi vũ khí này là mối đe dọa đối với sứ mệnh khám phá và nghiên cứu khoa học trong không gian.

Úc, Mỹ thắt chặt quan hệ hợp tác an ninh

Thông báo mới của Úc cũng là một tín hiệu cho thấy quan hệ an ninh Canberra - Washington ngày càng sâu sắc. Trở thành đồng minh kể từ sau Thế chiến thứ nhất, hai quốc gia này đã hợp tác chặt chẽ hơn trong những năm gần đây trong bối cảnh những đầu tư vào quân sự và tham vọng của Trung Quốc trở thành nỗi lo ngại lớn.

Hồi tháng 9-2021, Úc đã công bố cơ chế hợp tác an ninh, quân sự và ngoại giao AUKUS, mà ở đó hai đối tác Mỹ và Anh sẽ giúp Canberra phát triển các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Hợp tác trong không gian không nằm trong thỏa thuận AUKUS, nhưng cơ sở thì vẫn tương tự bởi nó diễn ra trong một kỷ nguyên đa cực và ngày càng ngột ngạt. “Không gian là lĩnh vực Trung Quốc đầu tư mạnh như là một phần trong công cuộc hiện đại hóa quân sự rộng lớn hơn và nỗ lực đạt được tiến bộ về kỹ thuật. Ðiều này phản chiếu sự thật rằng không gian đang là môi trường rất quan trọng đối với năng lực quân sự và những ứng dụng dân sự”, Jennifer Jackett, nhà nghiên cứu an ninh tại Ðại học Quốc gia Úc, nhận định.

Khi chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ý định thành lập Lực lượng không gian hồi năm 2018, ý tưởng này đã vấp phải những hoài nghi về sự cần thiết và chi phí vận hành. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Joe Biden sau khi nhậm chức hồi năm ngoái khẳng định sẽ không xem xét lại quyết định của người tiền nhiệm và Lực lượng không gian hiện là binh chủng thứ 6 của quân đội Mỹ, bên cạnh Lục quân, Không quân, Hải quân, Lính thủy đánh bộ và Lực lượng bảo vệ bờ biển.