Zhu Aitao có cuộc sống mà nhiều người mơ ước. Sinh ra và lớn lên ở tỉnh Sơn Đông nhưng Zhu hiện cùng chồng và 2 con sống ở quận giàu có nhất của thủ đô Bắc Kinh. Họ sở hữu nhà riêng và 2 chiếc ôtô, một chiếc BMW và một chiếc Lexus. Trong khi Zhu là Giám đốc quan hệ công chúng tại một công ty ôtô đa quốc gia, chồng cô là cây bút của một tờ báo thuộc sở hữu của chính phủ.

Zhu Aitao trong chuyến thăm trường cũ, Đại học Leeds (Anh), hồi năm 2019. Ảnh: WP

Nhưng giờ đây, do quá mệt mỏi với việc cuộc sống bị chi phối bởi chiến lược “Zero COVID”  quá khắt khe của chính phủ, người phụ nữ 35 tuổi này sẵn sàng bỏ lại tất cả, hy vọng sẽ chuyển nhà đến Thái Lan càng sớm càng tốt và cuối cùng nhập cư sang châu Âu hoặc Mỹ. “Tôi cảm thấy như mình bị suy sụp tinh thần và bất lực quá. Tôi đang phải đối mặt với tình huống tương tự như việc một người cha nói với con rằng tất cả chỉ vì lợi ích của con, con chỉ cần lắng nghe và đừng đặt câu hỏi” - Zhu bức xúc nói với tờ Bưu điện Washington (WP).

Joy Zhou, 23 tuổi và hiện làm việc tại một tổ chức phi chính phủ ở Bắc Kinh cũng có ý định tương tự. Zhou có kế hoạch chuyển đến Canada trong 1 hoặc 2 năm tới để học tập và hy vọng sẽ có được thẻ xanh ở xứ sở lá phong. Zhou bắt đầu nghĩ tới việc chuyển ra nước ngoài vào năm ngoái để trải nghiệm cuộc sống trong một môi trường văn hóa mới nhưng hiện cô muốn rời đi càng nhanh càng tốt.

Thật ra, Zhu và Zhou chỉ là 2 trong số nhiều thị dân Trung Quốc theo đuổi trường phái tư tưởng mới được gọi là “runxue”, chuyên nghiên cứu cách rời khỏi Trung Quốc. Theo WP, nhu cầu di cư tăng lên đáng kể kể từ khi các biện pháp nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus Corona hồi tháng 4 được áp dụng tại thành phố Thượng Hải, nơi người dân phải chật vật kiếm sống và chứng kiến sự qua đời của các thành viên trong gia đình. Và thuật ngữ “runxue” từ đó cũng trở nên phổ biến, đặc biệt là đối với những cư dân bất mãn đối với các biện pháp phòng chống COVID-19 ở Thượng Hải cũng như hàng chục thành phố khác của Trung Quốc. Mặc dù “runxue” không gây ra làn sóng di cư ồ ạt nhưng nó là ví dụ mới nhất về sự bi quan ngày càng sâu sắc hơn ở Trung Quốc trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao nhất lịch sử và tình trạng không chắc chắn về sự hội nhập của Trung Quốc khi nước này ngày càng “hướng nội”.

WP cho hay vào hôm 3-4 khi một quan chức cấp cao của Trung Quốc đến Thượng Hải và lệnh áp dụng chiến lược “Zero COVID” tại thành phố đông dân nhất nước này, các tìm kiếm liên quan đến “di cư” trên nền tảng truyền thông xã hội WeChat tăng hơn 400% so với một ngày trước đó và tăng gần 500% vào ngày 17-5 khi các biện pháp phòng chống dịch tiếp tục được áp dụng. Trong khi đó, theo dữ liệu của Baidu, hãng Internet hàng đầu Trung Quốc, các tìm kiếm về yêu cầu nhập cư vào Canada và Malaysia cũng như câu hỏi “đâu là nơi nhập cư tốt” tăng gấp 20 lần trong khoảng thời gian từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.

Thế nhưng, việc rời khỏi nơi “chôn nhau cắt rốn” quả thật không dễ dàng. Julia Jing, chuyên gia tư vấn tại Công ty Pacific Overseas ở Bắc Kinh, cho biết rất nhiều người nói về ý định di dân nhưng rất ít người có thể làm được điều này. Theo bà Jing, mặc dù các doanh nhân và chuyên gia công nghệ Trung Quốc có nhiều cơ hội phát triển hơn ở nước ngoài vào thời điểm các công ty trong nước sa thải nhân công, nhưng nhiều người đã phải đắn đo rất nhiều, bởi còn vướng bận nhiều thứ như lo cha mẹ già không ai chăm sóc, đối mặt với rào cản ngôn ngữ hoặc lo ngại các biện pháp kiểm soát biên giới sẽ ngăn họ về nước vô thời hạn.

TRÍ VĂN