Xe hơi điện xuất xưởng tại Trung Quốc. Ảnh: NY Times

Trung Quốc đang ấp ủ kế hoạch đứng vào hàng ngũ những nhà sản xuất “xe hơi lai” (chạy bằng xăng và điện) và xe hơi điện hàng đầu thế giới trong vòng 3 năm tới, sau đó phấn đấu trở thành cường quốc số 1 trong lĩnh vực này.

Mục tiêu trên của Trung Quốc có thể khiến 3 “ông lớn” của ngành xe hơi Mỹ (gồm Chrysler, GM và Ford) vốn đang “sống dở chết dở”, chật vật hơn trong cuộc chiến giành thị phần với các đối thủ nước ngoài trong lĩnh vực mới của công nghệ sản xuất ô tô. “Trung Quốc đang ở thế đứng đầu trong lĩnh vực này”, David Tulauskas, giám đốc nghiên cứu chính sách Trung Quốc của GM, nhận định.

Hiện nay, Nhật Bản đứng đầu thế giới về lĩnh vực “xe lai” với các nhãn hiệu nổi tiếng như Toyota Prius và Honda Insight. Mỹ có vẻ chậm chân hơn khi đến năm tới, GM mới tung ra dòng “xe lai” Chevrolet Volt. Tuy trước nay luôn đứng sau Mỹ, Nhật Bản trong lĩnh vực chế tạo xe chạy bằng xăng, nhưng Trung Quốc hy vọng sẽ tạo bước nhảy vọt trong công nghệ ô tô điện.

Ngoài việc tạo thêm việc làm và tăng sản lượng xuất khẩu, mục tiêu của Trung Quốc trong kế hoạch thống lĩnh ngành xe hơi điện còn nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường đô thị và giảm bớt lệ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu. Ngoài hỗ trợ kinh phí thiết kế và sản xuất, chính phủ còn áp dụng chính sách trợ giá cho các hãng taxi và cơ quan nhà nước ở 13 thành phố sắm xe lai hoặc xe điện. Ngoài ra, Bắc Kinh dự định cho người dân nợ thuế khi họ mua xe chạy bằng năng lượng tái sinh.

Trung Quốc đặt mục tiêu nâng sản lượng xe hơi và xe buýt chạy hoàn toàn bằng điện từ 2.100 chiếc năm ngoái lên 500.000 chiếc vào cuối năm 2011. Dự đoán khi đó, tổng sản lượng hai loại xe này của Nhật Bản và Hàn Quốc là 1,1 triệu chiếc, khu vực Bắc Mỹ là 267.000 chiếc.

Xe điện được cho có nhiều lợi thế ở quốc gia đông dân nhất thế giới. Người Trung Quốc hiếm khi lái xe liên tỉnh mà chỉ chạy những quãng đường ngắn với tốc độ thấp vì hay kẹt xe. Do đó, những hạn chế của xe điện - các dòng xe mới có thể đạt vận tốc tối đa 96 km/giờ và chạy được 192 km/lần sạc - không thành vấn đề. Ngoài ra, khách hàng lần đầu sắm ô tô hiện chiếm 4/5 thị trường nội địa, và họ cũng không chuộng dòng xe chạy bằng xăng, phân khối lớn.

Mặc dù vậy, ngành xe điện của Trung Quốc cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hầu hết dân thành thị sống trong căn hộ (chung cư) nên không thể lắp thiết bị sạc điện ở các lối ra vào, do vậy, nước này cần lập nhiều trạm sạc pin công cộng. Bên cạnh đó, pin sạc lithium ion cũng không “được lòng” ở Trung Quốc vì các loại pin giả thi thoảng vẫn phát nổ, gây thương tích cho người sử dụng. Chưa hết, pin lithium ion đều có giá cao. Đây sẽ là rào cản với những người tiêu dùng tiết kiệm, nhất là khi giá xăng dầu đang ở mức tương đối thấp. Mùa thu tới, hãng Tianjin-Qingyuan ở Thiên Tân sẽ tung ra xe Saibao cỡ vừa chạy bằng điện với giá gần 30.000 USD, đắt gấp đôi xe cùng loại chạy bằng xăng. Và dù chính phủ áp dụng mức trợ giá tối đa 8.800 USD/chiếc thì số tiền người mua phải trả vẫn khá lớn.

Hiện Trung Quốc đang khắc phục những thách thức đó bằng tiềm lực năng lượng, tài chính và nhân lực - những công cụ giúp nước này thành công trong tiến trình công nghiệp hóa đất nước. Tổng giám đốc Tianjin-Qingyuan cho biết việc sản xuất qui mô lớn có thể giúp giảm 30-40% giá thành xe điện nhưng xe điện vẫn cao giá hơn xe chạy xăng.

THỤY TRÚC (Theo NY Times)