Tổng thống Saakashvili (trái) và tỉ phú Ivanishvili. Ảnh: AFP

Thủ lĩnh của liên minh vừa đắc cử Giấc mơ Gruzia là tỉ phí Bidzina Ivanishvili đã kêu gọi Tổng thống Mikheil Saakashvili nhanh chóng từ chức sau thất bại đầy bất ngờ của Phong trào Dân tộc Thống nhất (UNM) cầm quyền trong cuộc bầu cử quốc hội hết sức quan trọng hôm 1-10. Nhiệm kỳ tổng thống còn lại một năm của nhà lãnh đạo thân phương Tây này xem ra sẽ không dễ dàng gì.

Liên minh Giấc mơ Gruzia sẽ lên nắm quyền lập pháp và quyết định tương lai của đất nước 4,5 triệu dân này, còn tỉ phú Ivanishvili và ê-kíp của mình sẽ giữ quyền hành pháp tối cao sau khi nhiệm kỳ tổng thống của ông Saakashvili kết thúc vào năm 2013. Hãng tin Anh Reuters bình luận việc sớm chấp nhận thất bại là một hành động gây ngạc nhiên các nhà phân tích quốc tế, nhưng mở đường cho tiến trình chuyển giao quyền lực một cách hòa bình tại đất nước bị chia rẽ chính trị vốn là đồng minh chính yếu của phương Tây tại khu vực chiến lược Kavkaz. Từ nay cho đến đó, vị tổng thống được Mỹ đào tạo "phải sống chung" với đối thủ mà ông cho là "có những khác biệt quá sâu sắc không thể chấp nhận được". Ông cũng tuyên bố UNM chấp nhận trở thành phe đối lập để "tiếp tục đấu tranh cho tất cả những gì mà đảng này đã tạo dựng từ hơn 8 năm qua trong cuộc chiến chống tham nhũng, tội phạm cũng như các nỗ lực hiện đại hóa và xây dựng thể chế mới cho đất nước".

Đáp lại, vị thủ tướng tương lai Ivanishvili cho rằng "con đường đúng đắn duy nhất của ông Saakashvili bây giờ là từ chức và kêu gọi cuộc bầu cử tổng thống trước thời hạn". "Nếu việc từ chức sớm diễn ra và vị tổng thống mới được bầu chọn theo luật mới sẽ làm cho mỗi thứ được bình thường hóa"- tỉ phú 56 tuổi tuyên bố. Ông nhấn mạnh Tổng thống Saakashvili đã phạm phải sai lầm khi cố đưa Gruzia vào "trò chơi địa chính trị lớn" của các cường quốc trong khi vai trò của nước này tại khu vực lại có giới hạn. Tờ Nhật báo Phố Wall của Mỹ cho biết thêm, ông Ivanishvili cũng đã đe dọa sẽ khởi tố các thành viên chính phủ hiện nay đang có dấu hiệu lạm quyền và tham nhũng. Mặc dù nhà tỉ phú cho rằng đây không phải là hành động báo thù, nhưng giới phân tích phương Tây tin rằng đó là "kết cục tất yếu" ở các nước Đông Âu sau sự "thoái trào" của các cuộc "cách mạng sắc màu".

Về vấn đề đối ngoại, ông Ivanishvili tái khẳng định sẽ nối lại quan hệ với láng giềng Nga và không để phương Tây can thiệp các công việc nội bộ. Tuy nhiên, ông tuyên bố Gruzia không có sự lựa chọn giữa Đông và Tây, trong đó đặc biệt là Nga và Mỹ, mà cần có mối quan hệ tốt đẹp với tất cả các nước trên thế giới. Ông tuyên bố "Gruzia sẽ không từ bỏ khát vọng chiến lược chính yếu trong lòng Liên minh châu Âu (EU) và nền an ninh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)".

Cũng theo Nhật báo Phố Wall, Mỹ và EU từ sau cuộc "cách mạng hoa hồng" năm 2003 đã đặt cược quá lớn vào sự thành công của người đồng minh Saakashvili qua việc đổ hàng tỉ USD tiền viện trợ thúc đẩy phát triển nhằm qua đó xây dựng các đường ống trung chuyển dầu khí từ Biển Caspie tới châu Âu mà không phải "quá giang" Nga. Gruzia đồng thời có vị trí chiến lược tại vùng Biển Đen giữa các nước vùng Kavkaz thuộc Liên Xô cũ và Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, khu vực Trung Á giàu năng lượng, khoáng sản.

Vì thế, dù vị thế và quyền lực của "át chủ bài" 44 tuổi Saakashvili sắp đến "ngày tàn", Thượng nghị sĩ Mỹ Jim Risch, người đã có mặt tại Thủ đô Tblisi ngay trong ngày liên minh Giấc mơ Gruzia "đăng quang" Quốc hội Gruzia, đã đến chúc mừng thắng lợi của tỉ phú Ivanishvili và tuyên bố: "Chúng ta là những người bạn tốt và chúng ta muốn tiếp tục là những người bạn tốt". Trước đó, giới ngoại giao châu Âu và Mỹ thúc giục hai ông Saakashvili và Ivanishvili hợp tác với nhau, dù bên nào có giành chiến thắng đi nữa, nhưng xem chừng viễn cảnh ấy khó xảy ra.

ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)