* Các nước trong khu vực lên án đảo chính

Thượng viện Paraguay hôm 22-6 đã chính thức thông qua việc buộc Tổng thống Fernando Lugo (ảnh) từ chức sau phiên luận tội ông kéo dài 5 giờ với 39 phiếu thuận và 4 phiếu chống. Theo quyết định đó, tổng thống thuộc đảng Tự do Cấp tiến Chân chính (PLRA) phải từ nhiệm và nhường ghế lại cho Phó Tổng thống Federico Franco. Được biết, Tổng thống Lugo đã không có mặt tại phiên luận tội mà chỉ tham dự qua truyền hình từ dinh tổng thống. Ông đã phái luật sư của mình đến phiên xét xử và yêu cầu có thêm 18 ngày để chuẩn bị cho cuộc tranh luận nhưng đã bị từ chối.

Ảnh: Guardian

Theo báo The Guardian của Anh, nhiều người đã xuống đường biểu tình để phản đối quyết định của Thượng viện và thể hiện sự ủng hộ đối với ông Lugo. Cảnh sát chống bạo động đã dùng vòi rồng để giải tán đám đông.

Trước đó, hôm 21-6, Hạ viện Paraguay đã biểu quyết tổ chức phiên luận tội tổng thống sau khi phe đối lập đổ lỗi cho ông trong vụ cưỡng chế thu hồi đất tuần trước. Khi đó, hơn 300 cảnh sát đã dùng vũ lực để cưỡng chế 150 nông dân tại một khu bảo tồn rừng ở tỉnh miền đông Canindeyu. Vụ việc khiến 6 cảnh sát và 11 nông dân thiệt mạng. Tổng thống Lugo sau đó đã cách chức Bộ trưởng Nội vụ và Chỉ huy trưởng lực lượng cảnh sát. Ngoài vụ cưỡng chế đất đai, phiên luận tội cũng cáo buộc vị tổng thống 61 tuổi – vốn còn 1 năm tại nhiệm và nhiều khả năng sẽ tái đắc cử một nhiệm kỳ 5 năm tiếp theo - với hàng loạt tội danh khác.

Việc Tổng thống Lugo bị buộc từ chức được cho là một “âm mưu đảo chính” và có thể khiến đất nước từ lâu đã bất ổn như Paraguay rơi vào khủng hoảng chính trị. Ông Lugo đã được đảng PLRA đề cử làm tổng thống vào năm 2008 với kỳ vọng có thể giúp xoa dịu những căng thẳng kéo dài xung quanh vấn đề đất đai và tình trạng nghèo đói tại Paraguay. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa vị tổng thống đầu tiên thuộc cánh tả với các đồng minh theo đường lối ôn hòa trở nên xấu đi trong những năm gần đây và họ bắt đầu quay sang chống lại ông.

Biến động chính trị tại Paraguay được cho sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến các nước láng giềng và một phái đoàn gồm các ngoại trưởng của khu vực Nam Mỹ đã được gửi đến Paraguay để tham dự phiên luận tội Tổng thống Lugo trước đó. Phái đoàn này khẳng định việc Thượng viện buộc Tổng thống Lugo từ chức là “không tôn trọng tiến trình luật pháp” và có thể sẽ khiến Paraguay đối mặt với một số lệnh trừng phạt. Từ Rio de Janeiro, Tổng thống Brazil Dilma Rousseff cho biết trong trường hợp Paraguay vi phạm điều khoản về dân chủ, nước này có thể sẽ bị khai trừ khỏi Unasur và khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur). Trong cuộc họp bất thường tại Washington của Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS), đại điện Venezuela, Nicaragua và Bolivia coi việc cách chức Tổng thống Lugo là một cuộc đảo chính. Các chính phủ của ba nước Nam Mỹ này cũng ra tuyên bố sẽ không công nhận chính phủ mới tại Paraguay. Trước đó một ngày, Tổng thống Ecuador Rafael Correa cảnh báo khả năng Unasur sẽ không công nhận chính phủ mới tại Paraguay, và khẳng định những gì xảy ra tại Paraguay là “rất nguy hiểm vì tạo ra tiền lệ tai hại để Mỹ La-tinh trở lại thời kỳ các tổng thống hợp hiến bị lật đổ”.

TRIẾT VĂN
(Theo Guardian, New York Times)