Lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ali Khamenei vừa phát đi những thông điệp rõ ràng nhất cho thấy tân Tổng thống nước này Hassan Rouhani sẽ được quyền tiến hành các cuộc đàm phán trực tiếp, cũng như đưa ra những thỏa hiệp với Mỹ về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của quốc gia Hồi giáo này.

Lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ali Khamenei. Ảnh: Guardian

Phát biểu trước Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tại Thủ đô Tehran hôm 17-9, Đại giáo chủ Khamenei cho rằng đường lối ngoại giao vẫn có chỗ cho sự khoan dung. Ông lý giải: "Tôi không phản đối những động thái ngoại giao thích hợp và vẫn còn tin ở điều mà cách đây vài năm tôi gọi là sự khoan dung của nhà vô địch". Cũng theo Đại giáo chủ, ngoại giao phải có tính linh hoạt của một võ sĩ đấu vật, tức đôi khi phải nhường bước vì những lý do chiến thuật, song không được quên ai là "kẻ thù và đối thủ". Trong bài phát biểu, ông Khamenei cũng tái khẳng định Iran không hề có ý định chế tạo bom nguyên tử. Bản thân Tổng thống Rouhani cũng tuyên bố ông muốn xua tan những lo ngại của phương Tây về chương trình hạt nhân của Tehran, song sẽ không từ bỏ chương trình mà ông khẳng định là vì mục đích dân sự.

Với tư cách là thủ lĩnh tinh thần tối cao của Iran, Đại giáo chủ Khamenei là người có tiếng nói quyết định đối với mọi vấn đề của đất nước, trong đó có các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ và những thỏa thuận quan trọng khác về chương trình hạt nhân của Tehran.

"Đại giáo chủ Khamenei đã cho phép chính quyền của Tổng thống theo đường lối ôn hòa Rouhani ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp với phía Mỹ. Cơ hội không thể tốt hơn để kết thúc sự thù hằn hàng thập kỷ đang đến gần"- Seyed Hossein Mousavian, cựu quan chức về vấn đề hạt nhân của Iran và từng là cấp phó của ông Rouhani tại Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, nhận định.

Bài phát biểu của Đại giáo chủ Khamenei được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Barack Obama tiết lộ rằng ông và người đồng cấp Iran đã đôi lần thư từ qua lại, mở ra cơ hội cho một cuộc gặp lịch sử bàn về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran giữa hai nhà lãnh đạo này khi Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc nhóm họp ở Mỹ vào tuần tới. Hôm 17-9, Bộ Ngoại giao Iran cũng đã lên tiếng xác nhận việc trao đổi thư từ giữa lãnh đạo hai nước. Tuy nhiên, khi được hỏi nội dung lá thư của Tổng thống Obama, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran thất vọng cho rằng: "Chính quyền Mỹ vẫn duy trì lời lẽ đe dọa sử dụng vũ lực khi trao đổi với Iran. Chúng tôi đã tuyên bố rằng điều này nên được thay bằng những ngôn từ tôn trọng".

Trong cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình Telemundo của Tây Ban Nha cùng ngày, Tổng thống Obama cam kết sẽ kiểm tra tính chân thật trong những dấu hiệu cho thấy ông Rouhani có thể sẵn sàng tiến tới các cuộc đối thoại mang tính xây dựng với phương Tây- điều mà ông chủ Nhà Trắng cho là trước đây chưa từng thấy. Theo đó, ông Obama mong muốn Tehran thể hiện sự nghiêm túc của họ qua việc nhất trí sẽ không "vũ khí hóa năng lượng hạt nhân".

Dưới thời Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, người tiền nhiệm của ông Rouhani, quan hệ giữa Tehran và phương Tây cực kỳ căng thẳng xung quanh chương trình hạt nhân và kết quả là Iran bị áp đặt nhiều lệnh cấm vận của quốc tế.

THANH BÌNH (Tổng hợp)