Ảnh: AFP

Theo Reuters, ông Poroshenko giành được 53,7% phiếu bầu, vượt xa "Nữ hoàng khí đốt" Yulia Tymoshenko (chỉ được 13,1%). Cựu Thủ tướng Tymoshenko sau đó đã lên tiếng thừa nhận thất bại.

Ông Poroshenko không phải gương mặt mới trên vũ đài chính trị Ukraina khi nhiều lần được bầu vào quốc hội và từng làm việc với cả 2 phe thân phương Tây lẫn ủng hộ Nga. Chính trị gia 48 tuổi từng đảm nhiệm vị trí Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia và quốc phòng, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Phát triển Kinh tế - Thương mại. Đặc biệt, ông là một trong những người sáng lập đảng Các khu vực (PR) của Tổng thống bị phế truất Viktor Yanukovych và một trong số các nhân vật chủ chốt của cuộc Cách mạng Cam đưa bộ đôi quyền lực là cựu Tổng thống Viktor Yushchenko và bà Tymoshenko lên nắm quyền vào năm 2004. Ông cũng là người ủng hộ mạnh mẽ các cuộc biểu tình lật đổ Tổng thống Yanukovych đầu năm nay.

Phát biểu sau khi kết quả sơ bộ được công bố, ông Poroshenko khẳng định bước đi đầu tiên trong vai trò tổng thống là "ngăn chặn chiến tranh, chấm dứt hỗn loạn và mang lại hòa bình cho một Ukraina thống nhất". Ông cũng cam kết tổ chức bầu cử quốc hội trong năm nay và thúc đẩy ký kết thỏa thuận hợp tác thương mại với Liên minh châu Âu (EU) trong nỗ lực giải cứu nền kinh tế đất nước bị tàn phá sau 23 năm quản lý yếu kém, tham nhũng kinh niên và khủng hoảng chính trị gần đây.

Mặc dù ủng hộ chính sách thắt chặt quan hệ với EU, ông Poroshenko cũng nhấn mạnh khả năng bình thường hóa quan hệ với Nga. Tuy nhiên, ông Poroshenko tuyên bố không bao giờ công nhận cái mà ông gọi là "sự chiếm đóng Crimea" của Mát-xcơ-va, đồng thời chủ trương khởi động đàm phán hiệp ước an ninh mới thay thế cho bản ghi nhớ Budapest 1994, trong đó Nga, Mỹ và Anh cùng đồng ý sẽ bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina để đổi lấy việc nước này từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Đề cập đến chuyến công du đầu tiên trong vai trò tổng thống, ông Poroshenko nói rằng sẽ đến Donbass - gồm vùng Donetsk và Luhansk mà phe ly khai thân Nga kiểm soát và đã tuyên bố độc lập. Ông Poroshenko khẳng định sẵn sàng đàm phán với bất cứ ai và nhắc lại đề xuất về quyền tự chủ, quyền nói tiếng Nga theo yêu cầu của miền Đông. Tuy nhiên, một số lãnh đạo lực lượng ly khai hôm 25-5 cho biết họ sẽ không công nhận tính hợp pháp của tỉ phú bánh kẹo và sẽ tiếp tục đấu tranh giành độc lập.

MAI QUYÊN