Hậu quả chất độc da cam/dioxin không chỉ ảnh hưởng đến những người trực tiếp phơi nhiễm, còn để lại gánh nặng đối với nhiều gia đình qua các thế hệ.

Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục hỗ trợ nạn nhân một cách thiết thực, lâu dài, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong khắc phục hậu quả chất độc hóa học.

Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đồng Huy Cương phát biểu khai mạc. Ảnh: Hoàng Hiếu /TTXVN

Nội dung trên được đề cập tại tọa đàm “65 năm thảm họa da cam Việt Nam” do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam chủ trì, phối hợp với Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA), Trung tâm Hành động quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học và môi trường (NACET), Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam (Văn phòng 701) và Hội Việt – Mỹ tổ chức ngày 21/10 tại Hà Nội.

Phát biểu khai mạc, ông Đồng Huy Cương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam nhấn mạnh Liên hiệp mong muốn thông qua tọa đàm phát huy vai trò đối ngoại nhân dân, tranh thủ tiếng nói của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các tổ chức nhân dân Việt Nam, vận động bạn bè quốc tế chung tay cùng Việt Nam giải quyết hậu quả chất độc da cam.

Tại tọa đàm, Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) nhấn mạnh, hỗ trợ nạn nhân không thể chỉ dừng lại ở những món quà cứu trợ trước mắt. Điều quan trọng là huy động sự chung tay lâu dài của toàn xã hội, tạo thêm cơ hội để nạn nhân được chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, học tập, học nghề, phát triển sinh kế và hòa nhập cộng đồng. Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin ghi nhận những đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và bạn bè quốc tế trong chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân, xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường. Tuy nhiên, nhu cầu vẫn còn lớn, đòi hỏi các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng, nguồn lực ổn định, cơ chế phối hợp hiệu quả và sự tham gia thực chất của chính những người bị ảnh hưởng.

Đại sứ Bùi Thế Giang, Phó Chủ tịch Hội Việt - Mỹ phát biểu. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Đại sứ Bùi Thế Giang, Phó Chủ tịch Hội Việt – Mỹ nhấn mạnh ý nghĩa của việc chuyển hóa thiện chí thành hành động, mở rộng hợp tác, huy động nguồn lực quốc tế cho các chương trình nhân đạo. Theo ông, việc tiếp tục hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam và xử lý ô nhiễm dioxin tại Việt Nam cần được thúc đẩy bằng các chương trình cụ thể, nguồn lực tương xứng và kết quả có thể đánh giá.

Tiến sĩ Charles R. Bailey, nguyên Trưởng Văn phòng Việt Nam của Quỹ Ford đề xuất các giải pháp nhằm hỗ trợ được nhiều nạn nhân chất độc da cam hơn. Trước hết, cần cung cấp nguồn lực cho Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) và Trung tâm Hành động quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học và môi trường (NACET) để cập nhật danh sách các hộ gia đình có nạn nhân chiến tranh là người khuyết tật, đáp ứng các tiêu chí do phía Việt Nam quy định đối với nạn nhân chất độc da cam và nạn nhân của vật liệu nổ chưa nổ. Trên cơ sở danh sách này, ưu tiên các hộ gia đình dưới chuẩn nghèo có người khuyết tật nặng cần được người thân chăm sóc toàn thời gian tại những địa bàn bị phun rải chất độc hóa học với mật độ cao.

Tiến sĩ Charles R. Bailey cũng đề xuất duy trì hỗ trợ trực tiếp cho các gia đình trong 3 năm, với các dịch vụ phù hợp nhu cầu, như cải thiện nhà ở, đào tạo nghề, hỗ trợ vốn phát triển doanh nghiệp nhỏ, phục hồi chức năng và cung cấp các dịch vụ xã hội. Theo ông, cách tiếp cận này sẽ góp phần cải thiện điều kiện sống, tăng khả năng tự chủ của các gia đình và tạo ra những chuyển biến thiết thực trong cuộc sống của nạn nhân.

Chị Vương Thị Quyên, nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (thế hệ thứ 2) tham luận "Nỗi đau xuyên thế hệ: Câu chuyện của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam". Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Chia sẻ tại tọa đàm, chị Vương Thị Quyên (Quảng Trị), nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ hai cho biết: hậu quả chất độc da cam đã ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống của chị và nhiều gia đình qua các thế hệ. Từ trải nghiệm của bản thân, chị mong muốn các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nạn nhân, tạo điều kiện để họ cải thiện cuộc sống, hòa nhập cộng đồng.

“Cơ thể chúng tôi có thể chịu tổn thương bởi chất độc da cam, nhưng khát vọng sống và khao khát công lý thì không bao giờ bị khuất phục”, chị Quyên nhấn mạnh.

Các đại biểu tập trung trao đổi về công tác vận động hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin, vai trò của các tổ chức phi chính phủ quốc tế, phát huy đối ngoại nhân dân trong khắc phục hậu quả chiến tranh và bảo đảm các quyền cơ bản của nạn nhân. Chương trình cũng dành thời gian thảo luận mở với sự tham gia của đại biểu tại hội trường và bạn bè quốc tế trực tuyến.

Tọa đàm "65 năm thảm họa da cam Việt Nam" tại Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Theo ước tính, khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm chất độc hóa học, trong đó khoảng 3 triệu người là nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Hậu quả chất độc da cam tiếp tục ảnh hưởng đến nhiều gia đình qua các thế hệ. Theo thống kê chưa đầy đủ, tính đến năm 2024, cả nước có hơn 35.000 nạn nhân thuộc thế hệ thứ ba và hơn 6.000 nạn nhân thuộc thế hệ thứ tư.

Những con số này cho thấy hậu quả chất độc da cam/dioxin vẫn đặt ra yêu cầu cấp thiết về hỗ trợ nạn nhân và khắc phục hậu quả chiến tranh. Việc chuyển hóa sự cảm thông thành những thay đổi thiết thực trong cuộc sống của nạn nhân đòi hỏi sự chung tay lâu dài của các cơ quan, tổ chức trong nước và các đối tác quốc tế.

Hạnh Quyên (TTXVN)