Cột bụi bốc lên kéo dài khoảng 20 giây sau vụ công phá hố Cabeus. Ảnh do camera của tàu LCROSS chụp

“Thành công bước ngoặt”, “khám phá phi thường”, “phát hiện ly kỳ” là những từ báo chí Mỹ và các nhà khoa học nước này đã dùng khi Cơ quan hàng không vũ trụ (NASA) hôm 13-11 tuyên bố cuộc thử nghiệm tìm kiếm nước trên Mặt trăng hồi tháng 10 vừa qua bước đầu đã thành công. Theo NASA, việc phát hiện một lượng nước đóng băng “đáng kể” trên hành tinh gần Trái đất nhất là bước nhảy vĩ đại trong quá trình chinh phục vũ trụ, đồng thời gia tăng triển vọng về một trạm căn cứ vĩnh cửu trên Mặt trăng trong tương lai không xa.

Tháng trước, NASA bắn một quả rốc-két nặng hơn 2 tấn với vận tốc 9.000 km/giờ xuống hố Cabeus (đường kính 100 km) nằm gần cực Nam Mặt trăng nhằm tìm nước dưới đáy hố. Ít phút sau, tàu vũ trụ LCROSS đưa camera và thiết bị thăm dò xuống vị trí vụ nổ và phát hiện sự hiện diện của tinh thể băng và hơi nước trong đám bụi cao 1,6 km bốc lên từ cái hố rộng 20-30 m do vụ nổ gây ra. Ngoài ra còn có phân tử hydroxyl (OH) – được sinh ra khi phân tử nước bị bẻ gãy dưới ánh nắng Mặt trời.

Một nhà nghiên cứu NASA mô tả vụ công phá làm bắn ra lượng hơi nước và nước đóng băng tương đương “12 xô nước (loại xô 7,5 lít)”. Trong khi đó, hãng tin BBC dẫn lời các chuyên gia phụ trách dự án LCROSS cho rằng tổng lượng nước các thiết bị thăm dò của tàu LCROSS ghi nhận được nhiều hơn 100 kg.

Nhìn từ Trái đất, bề mặt của Mặt trăng khô cằn hơn mọi sa mạc trên hành tinh chúng ta. Tuy nhiên, lâu nay các nhà khoa học cho rằng một số khu vực tối tăm của “chị Hằng” có thể tồn tại một lượng nước đáng kể. Nguồn nước được cho bắt nguồn từ những sao chổi va vào Mặt trăng cách đây hàng tỉ năm. Nếu các nghiên cứu trong tương lai khẳng định lượng nước trên Mặt trăng thật sự nhiều, các phi hành gia có thể đóng đô tại hai cực của hành tinh này (Mỹ dự kiến đưa người trở lại Mặt trăng vào năm 2020). “Không chỉ để uống, nước trên Mặt trăng còn có thể dùng làm không khí để thở. Chưa hết, hai thành phần ôxy và hyđrô trong nước còn có thể làm nhiên liệu cho tên lửa”, Mike Wargo – trưởng dự án thám hiểm Mặt trăng của NASA – cho biết.

Tháng 9 vừa qua, dữ liệu từ 3 tàu vũ trụ, trong đó có tàu Chandrayaan của Ấn Độ, cũng khẳng định có sự hiện diện của những lớp nước mỏng bên ngoài các phân tử cấu thành đất trên Mặt trăng.

LONG CHÂU (Theo BBC, AFP)